*

Op zoek naar de grenzen van de aarde :: nrc.nl

Op zoek naar de grenzen van de aarde

 

nature-climate-graphic-500
Als je een beetje fosfaten – bijvoorbeeld uit kustmest – in een vijver gooit, gebeurt er niet zo veel. Ook als de concentratie van fosfaten toeneemt, blijven de gevolgen lange tijd vrijwel onzichtbaar. Tot het moment dat ineens de algen gaan groeien, het zuurstofgehalte daalt, vissen sterven en het water gaat stinken. Daarna kun je wel fosfaten verwijderen, maar het proces wordt daardoor niet gestopt.

Dit is een mooi voorbeeld van een tipping point. Wetenschappers vermoeden dat dit soort onomkeerbare momenten zich in meer natuurlijke processen kunnen voordoen. Zo kan er een moment komen dat door de verzuring van het oceaanwater (als gevolg van de toenemende concentratie van CO2) koralen steeds sneller afsterven en uiteindelijk niet meer zullen terugkeren. Ook wordt niet uitgesloten dat door het smelten van de permafrost zoveel methaan vrijkomt dat de temperatuur nog sneller stijgt en de bodem uiteindelijk niet meer kan bevriezen.

Over de kritische grenzen van deze processen is nog maar heel weinig bekend. Voor het eerst heeft een groep onderzoekers geprobeerd de grenzen aan te geven. Ze hebben daarover een fascinerend verslag geschreven (lees ook het persbericht). Ze onderscheiden negen terreinen die onderling met elkaar in verband staan en proberen te kwantificeren hoeveel de aarde aankan. (hier en hier berichten over de studie, die deze week ook het in wetenschappelijk tijdschrift Nature verschijnt).

Op sommige terreinen, zoals het verlies van biodiversiteit, de stikstof-cyclus en klimaatverandering zijn we de kritische grens al gepasseerd, stellen de onderzoekers. Op andere terreinen (fosfaten en landgebruik) moeten we erg oppassen, weer andere (de gevolgen van roetdeeltjes en chemische luchtverontreiniging) zijn nog onvoldoende onderzocht.

Critici van het rapport spreken van een zinloze exercitie (lees hier). Ze beschouwen het als een onwerkbaar concept of ze achten het onmogelijk om te kwantificeren hoe de verschillende terreinen op elkaar inwerken. Maar volgens voorstanders is de historie van de mensheid te lang alleen beschreven in termen van oorlogen, ontdekkingen, vooruitgang en ondergang van beschavingen. Nu wordt het tijd om de ecologie een plek te geven in de geschiedenis.

Geplaatst in:

5 reacties op 'Op zoek naar de grenzen van de aarde'

Lennart van der Linde

Heel goed dat dit zo snel opgepikt wordt. Hopelijk bericht de papieren NRC er ook over. De grote groep auteurs van dit artikel zijn niet de minsten: o.a. Paul Crutzen, Jim Hansen en John Schellnhuber. Dit betekent dat Hansen inmiddels vrij brede steun voor zijn 350 ppm als voorlopig CO2-doel krijgt. Het wordt tijd dat Nederland en de EU dit doel ook omarmen en het klimaatbeleid daarop aanscherpen.

peter klein

ecologie is één ding. Klimaatalarmisme een ander.
Ik heb een site gevonden met een aantal documentaires met een heel stel wetenschappers die al vanaf begin jaren ´90 aangaven dat het klimaatalarmisme op niks gebaseerd was.
Zie: http://motls.blogspot.com/2007/04/cbc-global-warming-doomsday-called-off.html

triest dat Luttikhuis maar blijft doorgaan met alarmisme waarvan bewezen is dat het gebaseerd is op frauduleuze studies.

Mark Verschuren

Als het CO2 verhaal niet meer aankomt wordt dit zoals in dit artikel ondergedompeld in een een saus van algehele vervuiling en effecten van de mens op de natuur.

Dit laatste een terecht en essentiëel probleem waar we met alle macht aan moeten werken.

Helaas als de politiek het oppakt blijft vaak alléén de CO2 over……

Jammer…

robert van der sluis

Een van de auteurs is James Hansen van de Nasa, inmiddels wel bekend. Voor mij zegt dit genoeg over hoe serieus ik het klimaat tipping point moet nemen en ook hoe nieuw deze studie is. Hij roept dit al jaren.

Nature is ook niet meer wat het geweest is

Tammo Oldeveen

Geachte heer Luttikhuis,

Het leek er even op dat u meer realiteitszin in uw columns kreeg. Maar nu draaft u toch echt door. Wat een waanzin.