*

Psychologie van de opwarming :: nrc.nl

Psychologie van de opwarming

Dezer dagen publiceerde het Wereldnatuurfonds een ‘thermometer’ over mogelijke gevolgen van de opwarming van de aarde. De genoemde voorspellingen zijn niet nieuw, maar helder in kaart gebracht. Toch is het de vraag of deze informatie, ongetwijfeld mede bedoeld als een oproep om in actie te komen, werkt.

Uit een lezenswaardig rapport van de American Psychological Association blijkt dat het niet meevalt om mensen te overtuigen van de noodzaak om iets tegen klimaatverandering te doen. Wie geen rekening houdt met de manier waarop mensen reageren op informatie over het klimaat, loopt grote kans dat de boodschap niet overkomt. Hoe kan het anders dat ruim driekwart van de Amerikanen zegt klimaatverandering zeer serieus te nemen, terwijl het toch onderaan de lijst met de twintig belangrijkste politieke thema’s bungelt?

Volgens de onderzoekers komt dat doordat klimaatverandering een langetermijnfenomeen is, dat op dit moment nauwelijks aan den lijve wordt gevoeld. (lees hier en hier commentaren op het onderzoek). De mening erover moet dus door een soort persoonlijke evaluatie gebeuren. Bovendien zijn voor de meeste westerlingen de risico’s voor hun persoonlijke leven voorlopig beperkt en onduidelijk. Daardoor worden ze gemakkelijk onderschat.

Veel van de waarschuwingen van zowel wetenschappers als politici blijven bovendien vaag en houden onvoldoende rekening met het belangrijkste terrein waar ‘klimaatwinst’ geboekt kan worden, namelijk het consumptiegedrag (al is dat langzaam aan het veranderen). William Ruckelshaus, voormalig chef van het Amerikaanse milieuagentschap EPA, begreep al twintig jaar geleden (lees hier meer) dat goede argumenten alleen, voor mensen onvoldoende reden zijn om hun gedrag te veranderen.

De onderzoekers hebben ook gekeken naar de mogelijke psychologische gevolgen van klimaatverandering. De conclusies liggen voor de hand: droogte, hitte en tekorten aan natuurlijke hulpbronnen zullen leiden tot stress en bezorgdheid. Omgekeerd kan een gezamenlijk gevoelde verantwoordelijkheid voor een probleem dat iedereen treft, mensen bijeenbrengen.

Onderzoekers van het Yale Project on Climate Change onderscheiden zes types Amerikanen, die allemaal op een andere manier benaderd zouden moeten worden om dezelfde boodschap te vertellen.

Mededeling voor vaste lezers: de weblogs van NRC Handelsblad worden momenteel gemigreerd. Daardoor zijn er fouten ontstaan bij het plaatsen van reacties. Er wordt aan gewerkt om deze en andere technische onvolkomenheden snel op te lossen.

Geplaatst in:

11 reacties op 'Psychologie van de opwarming'

Mark Verschuren

Dus eerst wordt een wederom opwarming tot “waarheid” verheven. Gevolgd door een “studie” die zegt hoe de “mind-shaping” te doen van diegene die dit niet direct slikken ?
Het wordt steeds griezeliger Paul…..

Hans Labohm

Paul Luttikhuis meldt: ‘Uit een lezenswaardig rapport van de American Psychological Association blijkt dat het niet meevalt om mensen te overtuigen van de noodzaak om iets tegen klimaatverandering te doen.’ Uit de rest van zijn betoog en de vele ‘links’ blijkt waarom psychologen dat zo vinden.
Eén reden heb ik echter niet kunnen vinden. En dat is dat de aarde helemaal niet opwarmt. Er worden de laatste tijd nog al wat kouderecords gebroken, vooral in de VS. Dat helpt natuurlijk niet ècht om de mensen ervan te overtuigen dat er iets aan de opwarming van de aarde (onze schuld!) zou moeten worden gedaan. Ook Moeder Natuur helpt niet mee, gegeven de daling van de gemiddelde wereldtemperatuur over de afgelopen tien jaar. Daarnaast komen vooraanstaande wetenschappers, zowel uit het kamp van de aanhangers van de menselijke broeikashypothese als uit het klimaatsceptische kamp, met krachtige tegengeluiden. Mojib Latif (een IPCC-coryfee) houdt rekening met de mogelijkheid van een verdere afkoeling over de komende 10 – 20 jaar. Nederlands bekendste astronoom, Kees de Jager, acht het niet uitgesloten dat we de komende 50 – 100 jaar met een kleine ijstijd zullen worden geconfronteerd.
Zie:
http://www.dagelijksestandaard.nl/2009/09/05/ook-gij-brutus/
http://www.dagelijksestandaard.nl/2009/09/09/nieuwe-kleine-ijstijd/
Aan een van de ‘links’ ontleen ik: Professor Bob Montgomery, President of the Australian Psychological Society, welcomed the report. “This report shows that psychological knowledge can be used to help engage people on climate change and prompt them into positive action,” Professor Montgomery said. “The report also indentifies key areas for further psychological input. It is now beyond doubt that the climate is suffering because of some of our behaviours. Applied psychology is all about helping people, organisations and governments change their behaviour to prevent or solve problems.”
Op grond van de ervaringen in andere – minder vrije – maatschappelijke systemen dan het onze, weten we hoe ‘applied psychology is all about helping people etc….’ kan ontsporen. Het lijkt mij derhalve aanbeveling te verdienen dat de betrokken psychologen eerst even in analyse gaan bij de genoemde klimaatwetenschappers voordat ze zich verder gaan bemoeien met zaken waarvan ze geen verstand hebben.

peter klein

Ja.
Laten we met z´n allen nadenken hoe we onwetenschappelijke wetenschap aan de burger kunnen verkopen.
Die daarmee ook nog eens extra in de buidel kan tasten omdat er geld opgebracht moet worden voor een probleem dat volgens empirische wetenschap (metingen en observaties) niet bestaat.

Burgers: knecht u!

Berry

Nou peter, zullen we dan eens naar wat empirie kijken? BIjvoorbeeld bij het National Oceanic and Atmospheric Administration, National Climatic Data CenterGlobal Highlights. Global analysis July 2009.

* The combined global land and ocean surface temperature for July 2009 was the fifth warmest on record, at 0.57°C (1.03°F) above the 20th century average of 15.8°C (60.4°F).
* July 2009 was the 33rd consecutive July with an average global land and ocean surface temperature above the 20th century average. The last July with global temperatures below the 20th century average occurred in 1976.
* The global ocean surface temperature for July 2009 was the warmest on record, 0.59°C (1.06°F) above the 20th century average of 16.4°C (61.5°F). This broke the previous July record set in 1998. The July ocean surface temperature departure from the long-term average equals June 2009 value, which was also a record.
* The global land surface temperature for July 2009 was 0.51°C (0.92°F) above the 20th century average of 14.3°C (57.8°F), and tied with 2003 as the ninth-warmest July on record.
* For the year to date, the global combined land and ocean surface temperature of 14.3°C (57.9°F) tied with 2004 for the sixth-warmest January-through-July period on record.
* El Niño persisted across the equatorial Pacific Ocean during July 2009. Related sea-surface temperature (SST) anomalies increased for the sixth consecutive month in this ENSO domain, where July SSTs were more than 0.5°C (0.9°F) above average. If El Niño conditions continue to mature, as now projected by NOAA, global temperatures are likely to exceed previous record highs.

robert van der sluis

Mogelijke gevolgen. De nadruk op mogelijk.

Allemaal ellende, en allemaal bijeengeharkt door een natuurbeschermingsorganisatie die geen expertise heeft op dit gebied. Ik benijd de mensen niet die dit serieus nemen.

Overigens is malaria geen tropische ziekte. De grootste uitbraak in de geschiedenis was in de jaren 20 in Archangelsk vlakbij de poolcirkel. Nederland is sinds 1970 officieel malariavrij volgens het WHO.
Ongetwijfeld toen wij uit onze tropische periode kwamen.
Die kunnen we dus in 1 oogopslag al schrappen.
Slapen we toch weer wat beter.

Remco Verzijlbergh

Reactie op Hans Labohm:
U beweert dat de aarde niet opwarmt? Kijkt u eens naar deze grafiek van NASA:
http://data.giss.nasa.gov/gistemp/2008/

Deze grafiek laat zien dat 1) Er helemaal geen waargenomen daling is van wereldtemperatuur en 2) er logischerwijs een ‘ruissignaal’ (oftewel jaarlijkse variabiliteit door fenomenen als El Nino etc) bovenop een langjarige trend zichtbaar is. Een warme uitschieter naar boven wordt dan automatisch gevolgd door jaren die iets kouder zijn dan deze uitschieter. Betekent dat dan een dalende trend? Nee, natuurlijk niet.

Uw uitspraak is waarschijnlijk gebaseerd op het feit dat in sommige (ongecorrigeerde!) meetreeksen, 1998 als warmste jaar on record naar voren kwam.
Zelfs als zou dit waar zijn, dan betekent dit niet dat de stijgende trend die we “climate change” noemen, niet meer zou bestaan.

Eigenlijk maakt u wederom dezelfde fout door te refereren aan het artikel waar Mojib Latif mede-auteur van is. De strekking van dit artikel is alleen dat als je in meer detail (zowel in tijd als in plaats) gaat kijken naar 10-jaarlijkse veranderingen van het klimaat, er de komende decade wel eens een lichte afkoeling plaats kan vinden, waarna de opwarming gewoon weer doorzet in lijn met alle andere IPCC scenarios.

Het enige wat deze studie dus laat zien is dat er bovenop een langjarige stijgende trend veroorzaakt door mensen ook kortere, natuurlijke variaties in het klimaat bestaan.

Misschien moet het originele Nature-artikel eens lezen. Of u kunt uw eigen advies ter harte nemen en
“… eerst even in analyse gaan bij de genoemde klimaatwetenschappers voordat ze zich verder gaan bemoeien met zaken waarvan ze geen verstand hebben.”

Bart Verheggen

Paul Luttikhuis,

Dankjewel voor het wijzen van lezers op interessante inzichten.

Hans Labohm,

Ik weet dat je van mij niks aanneemt, maar wellicht wel van Pat Michaels, een bekende naam in het “skeptische” wereldje.

Op de 2008 Heartland conference zei hij over de claim dat global warming gestopt zou zijn in 1998:

“With all respect, but that’s being a little unfair to the data.”

En later:

“So, global warming is real,

And for the second half of the 20th century
people have something to do with it.

Now get over it!”

(via climate denial crock of the week http://www.youtube.com/watch?v=QwnrpwctIh4)

Nooit gedacht dat ik Michaels nog eens zou citeren, maar blijkbaar ben je nooit te oud om te leren.

Reinier Scheele

Jammer, dat het WNF-grafiekje niet getoond wordt. Een beeld zegt gewoonlijk meer dan woorden. De vraag blijft overeind of een eventuele opwarming gegenereerd wordt door CO2, door natuurlijke oorzaken, of door beide. Wat leerzaam kan zijn bij dit soort dilemma´s is om zelf een grafiekje te maken. Bijvoorbeeld van de Atlantische orkanen in de loop der tijd. Ze worden door sommigen immers beschouwd als indicatie voor opwarming, omdat ze helpen de tropische warmte over de aardbol te verdelen. Hierbij ter leringhe zestien achtereenvolgende waarden om in de kolommen van een eenvoudig grafiekje te plaatsen. Het loopt van 1860 tot 2010 en heeft de waarden 42, 50 57, 64, 50, 49, 37, 40, 47, 50, 69, 62, 50, 52, 64, 76. Het is het aantal Atlantische orkanen sinds 1851. D.w.z., opgeteld voor perioden van 10 jaar om de jaarlijkse seizoenfluctuaties uit te middelen. De data zijn ontleend aan NOAA, geaggregeerd, en aangevuld met een geschatte waarde voor de seizoenen 1850 (4) en 2009 (5).
Bedenk bij het beoordelen van dit grafiekje, dat pas sinds de zestiger jaren de registratie nauwkeurig is geworden door satellietwaarneming. Voor die tijd ging het vooral om meldingen van schepen met de gebruikelijke meetfouten en met onderwaardering door gemeden en gemiste observaties. Dat zal volgens sommigen dan ook de geleidelijk oplopende trend verklaren, waar anderen juist (menselijke) opwarming menen te zien.
Er valt, zeker ten aanzien van de dalen, echter geen correlatie te ontdekken met economische ontwikkelingen. Ook temperatuurreeksen correleren slecht. Het totaalbeeld van het grafiekje maakt het bovendien niet zo vreemd, dat sommigen gas beginnen terug te nemen met betrekking tot de komende decennia.
Misschien moeten we ons beter realiseren, dat er waarschijnlijk in 95% van de geologische tijd geen ijskappen waren op aarde. De wereld, zoals we die als menselijke bewoners kennen, lijkt klimatologisch niet zozeer regel te zijn, maar eerder een labiele uitzondering. Zonder meer kennis over bijvoorbeeld diepe oceaanstromen lijken oorzaak en gevolg nauwelijks of niet te verklaren. Zulke stromen kunnen gedurende duizend jaar circuleren alvorens weer te dagzomen. Hebben ze daarbij misschien ook nog een pulserende uitwerking in bepaalde gebieden, zodat onbegrepen cycli op hun plaats vallen? Vooralsnog zijn er veel meer vragen dan antwoorden.
Het ontbreken van afdoende verklaringen neemt overigens niet weg, dat elke inspanning om het gebruik van fossiele brandstoffen in te tomen, noodzakelijk is en blijft. Hoe ook onderbouwd, het is alleen al een eenvoudige daad van rechtvaardigheid tegenover onze toekomstige generaties.

Albert

@Remco

Wat jij Labohm probeert duidelijk te maken is door velen, waaronder ik, getracht aan hem duidelijk te maken. Maar Labohm verkiest om zijn mantra “het koelt af” maar steeds te herhalen, ondanks keiharde data van gerenomeerde meetinstituten. Hij zal waarschijnlijk ook nooit deze mantra loslaten, wat er ook gebeurd. Lijkt een beetje op Don Quishot:-)

Hans Labohm

Remco Verzijlbergh,
Naar aanleiding van mijn eerdere bijdrage aan deze discussie merkte je op: ‘U beweert dat de aarde niet opwarmt? Kijkt u eens naar deze grafiek van NASA:
http://data.giss.nasa.gov/gistemp/2008/
Deze grafiek laat zien dat 1) Er helemaal geen waargenomen daling is van wereldtemperatuur en 2) er logischerwijs een ‘ruissignaal’ (oftewel jaarlijkse variabiliteit door fenomenen als El Nino etc) bovenop een langjarige trend zichtbaar is. Een warme uitschieter naar boven wordt dan automatisch gevolgd door jaren die iets kouder zijn dan deze uitschieter. Betekent dat dan een dalende trend? Nee, natuurlijk niet.’

Dit argument wordt door velen die overtuigd zijn van de juistheid van de menselijke broeikashypothese gebruikt. Maar ik word daardoor niet overtuigd. Andere meetreeksen dan die van het NASA/GISS, waaronder de meer betrouwbare satellietmetingen, laten toch een ander beeld zien.

Op deze website vind je ze allemaal:
http://www.climate4you.com/

Zoals vele van mijn critici mij voortdurend voorhouden, blijk ik voorts weer een fout te maken, in die zin dat ik verkeerde conclusies trek uit een artikel waarvan Mojib Latif medeauteur is. Je schrijft daarover: ‘De strekking van dit artikel is alleen dat als je in meer detail (zowel in tijd als in plaats) gaat kijken naar 10-jaarlijkse veranderingen van het klimaat, er het komende decennium wel eens een lichte afkoeling plaats kan vinden, waarna de opwarming gewoon weer doorzet in lijn met alle andere IPCC scenario’s.’

Tja, we zullen we moeten afwachten of dat inderdaad zo is. Ondertussen kunnen we wèl vaststellen dat de huidige stabilisatie, dan wel lichte daling van de temperatuur door geen enkel klimaatmodel is voorspeld (nauwkeuriger: ‘geprojecteerd’). Tegen deze achtergrond lijkt mijn scepsis ten aanzien van het vermogen van die modellen om het temperatuurverloop in de wat verdere toekomst te ‘voorspellen’ dan ook wel gerechtvaardigd,

http://www.dagelijksestandaard.nl/2009/08/05/hoe-betrouwbaar-zijn-klimaatmodellen/

eens te meer daar men uit astrofysische kring hoe langer hoe talrijker en krachtiger signalen krijgt dat we wel eens een langdurige (vele decennia) koudeperiode tegemoet zouden kunnen gaan.

Aan het eind van zijn bijdrage geeft Remco Verzijlbergh mij een goede raad. Ik wil niet achterblijven en ook hém een goede raad te geven: oriënteer je eens wat breder. Misschien dat deze ‘link’ je kan helpen:

http://www.dagelijksestandaard.nl/author/hlabohm/

W.J. van Hoek

Pardon heer Labohm? U suggereert in reactie 10 dat de laatste link die u geeft een verbreding van de orientatie is in het thema van klimaatverandering? Ik had van u toch wel wat meer documentatie verwacht. Degenen die werkelijk geïnteresseerd zijn in de belangrijkste geschreven werken omtrent klimaatverandering lijken mij zeer tekort gedaan met een dergelijke link. Wat u wilt is mensen naar uw hand zetten met propaganda als enige doel het blijven ontkennen van de AGW-hypothese.

Een link die wel degelijk tot verbreding binnen het thema klimaatverandering leidt is de volgende:

http://www.aip.org/history/climate/bib.htm

De link bevat weliswaar meer dan 2000 stukken litereatuur, die ik zelf echt niet allemaal gelezen heb, maar als je je werkelijk een volledig beeld wilt vormen van de complexe problematiek omtrent klimaatverandering zijn een aantal van deze “key papers” zeker aan te raden!

Dus mijnheer Labohm, u maakt misbruik van de psychologie van de opwarming door stelselmatig de problematiek te ontkennen onder het mom van zoeken naar de waarheid. Natuurlijk mag in deze vrije democratie iedereen een mening hebben, maar men dient zich er degelijk van bewust te zijn dat de fundering van een mening alleen wat waard is als deze kan worden onderbouwd door een fundamentele achtergrondkennis.