Meer orkanen, of tellen we beter

Opname van 18 augustus van de orkaan Bill op de Atlantische Oceaan (Foto NOAA/Reuters)

Satellietopname van 18 augustus van de orkaan Bill op de Atlantische Oceaan (Foto NOAA/Reuters)Satellietopname van 18 augustus van de orkaan Bill op de Atlantische Oceaan (Foto NOAA/Reuters)

Sinds de orkaan Katrina in 2005 New Orleans onder water zette, vraagt heel Amerika zich af of dit natuurgeweld iets te maken heeft met klimaatverandering. Verschillende wetenschappers suggereren dat er een directe relatie bestaat tussen aantal en vooral ook de kracht van de orkanen en de stijgende temperaturen van het oppervlaktewater van oceanen.

Deze week verscheen in Nature een studie van Michael Mann en anderen waarin die link opnieuw nadrukkelijk wordt gelegd. Mann vergelijkt recente gegevens over orkanen met die uit het verleden. Historische informatie baseert hij op onderzoek naar sedimenten die op het vaste land zijn teruggevonden en op een recent computermodel dat een link legt tussen temperatuurschommelingen en stormfrequentie. Beide methodes leiden volgens Mann tot dezelfde conclusies.

Het meest opvallende resultaat van zijn onderzoek is volgens Mann dat er zo’n duizend jaar geleden eenzelfde, afwijkende toename van het aantal orkanen was als de laatste tijd. Logisch, stelt hij, want ook toen was er sprake van een toenemende oppervlaktetemperatuur van het zeewater. Kortom, er bestaat een directe relatie tussen orkanen en temperatuur. Critici vinden Manns conclusies wel erg ferm, zeker gezien het beperkte aantal resten van vroegere orkanen dat hij gebruikt voor zijn historische data.

Door NOAA bewerkte opname van de orkaan Bill (Foto AP)

Door NOAA bewerkte opname van orkaan Bill (Foto AP)Door NOAA bewerkte opname van orkaan Bill (Foto AP)

Dit voorjaar kwam Christopher Landsea van het Hurricane Center in Miami met andere ontnuchterende cijfers (lees hier de html-versie van zijn studie, de link naar het pdf-bestand werkt niet). De toename van het aantal orkanen moet met een korreltje zout worden genomen. De laatste jaren, mede onder invloed van nauwkeurige satellietregistratie, wordt iedere storm geteld. Wat zeelieden vroeger (aan het begin van de twintigste eeuw) nog gewoon beschouwden als een zware depressie, niet bedreigend voor de scheepvaart, wordt tegenwoordig meegeteld als een tropische storm. Dat verklaart, stelt Landsea, de opvallende toename van kortdurende stormen in de datagegevens.

Cubaanse bij haar huisje dat vorig jaar verwoest werd door de orkaan Ike (Foto AP)

Cubaanse bij haar huisje dat vorig jaar verwoest werd door de orkaan Ike (Foto AP)Cubaanse bij haar huisje dat vorig jaar verwoest werd door de orkaan Ike (Foto AP)

Sommige wetenschappers doen Landsea’s onderzoek van af als irrelevant of zelfs onjuist (lees hier een artikel in een lokale krant). Volgens Michael Mann heeft Landsea bijvoorbeeld te weinig rekening gehouden met andere aspecten van de waarnemingen, zoals mogelijke dubbeltellingen. Voorlopig zullen de onderzoekers het waarschijnlijk nog wel oneens blijven.

Lees meer over:
orkanen

13 reacties op 'Meer orkanen, of tellen we beter'

Reinier Scheele

De heersende mening onder zeevarenden is, dat perioden van verminderde activiteit worden afgewisseld met die van verhoogde activiteit. Zo werd ruim tien jaar geleden de huidige periode van verhoogde activiteit voorspeld, die nog wat jaren kan aanhouden. Het NHC te Miami volgt nauwkeurig de eigenschappen van de cyclonen vanaf de Afrikaanse kust tot Amerika. De huidige orkaan Bill werd al voorspeld, terwijl deze ruim een week geleden nog bij de Kaap Verdische eilanden was en zelfs nauwelijks herkenbaar als depressie. Een verbluffend staaltje, dat ik met grote belangstelling heb gevolgd. Terecht werd de minder goed georganiseerde voorganger Ana steeds al als twijfelgeval aangemerkt. Het lijkt me duidelijk, dat de sterk verbeterde waarnemingen ook het aantal registraties heeft doen toenemen. Het enige waar men nog minder greep op heeft is de te verwachten koers. Een week geleden zou Bill nog over Guadeloupe trekken, maar is nu al ver ten noorden van de Antillen afgebogen. Mijn conclusie, Landsea weet waarover hij het heeft.

Mark Verschuren

Uit het betoog van R.Scheele blijkt toch weer eens hoe alles bij elkaar gegrabbeld wordt om van het klimaat, dat altijd in beweging is en was, een “hot issue” te maken en indirect dat CO2-verhaal weer te bekrachtigen.

Nog 10 van dit soort artikelen beste Paul en ik ben óók om…..totaal afgestompt en moegebeukt…..

Hans Labohm

Mann staat er om bekend dat hij een fervent aanhanger is van de menselijke broeikashypothese. Zijn reconstructie van de historische temperatuur over een periode van 1000 jaar, de icoon van het derde IPCC-rapport, is ernstig bekritiseerd, zodanig dat deze in het laatste, vierde, IPCC-rapport niet meer was te vinden.

http://www.uoguelph.ca/~rmckitri/research/Climate_L.pdf

Met zijn nieuwe studie toont hij aan dat hij zijn leven nog niet heeft gebeterd. Zie:

http://wattsupwiththat.com/2009/08/13/mann-hockey-sticks-hurricanes-hurricanes-in-the-atlantic-are-more-frequent-than-at-any-time-in-the-last-1000-years/

Berry

NOS vandaag:
De temperatuur van de oceanen is gestegen tot recordhoogte. Aan de oppervlakte was het water in juli gemiddeld 17 graden.

Dat is de hoogste temperatuur sinds het begin van de metingen in 1880, zegt het Amerikaanse klimaatinstituut NCDC.

De temperatuur lag ruim een halve graad hoger dan gemiddeld in de twintigste eeuw.

El Niño
Wetenschappers denken dat de stijging het gevolg is van de opwarming van de aarde in combinatie met het natuurverschijnsel El Niño, dat in sommige jaren zorgt voor sterke opwarming van het zeewater rond de evenaar.

W.J. van Hoek

Het valt me op hoe onprofessioneel hier wordt geschreven door de zelfbenoemde ‘sceptici’, met opgeblazen woordkeuze en steeds een beschuldigende toon. Let op de volgende citaten van alleen al de bovenstaande reacties:
2) Mark Verschuren:
“(…) blijkt toch weer eens hoe alles bij elkaar gegrabbelt wordt om van het klimaat, (…), een ‘hot-issue’ te maken.”
“totaal afgestompt en moegebeukt”
3) Hans Labohm:
“een fervent aanhanger is van de menselijke broeikashypothese”
“Met zijn nieuwe studie toont hij aan dat hij zijn leven nog niet heeft gebeterd”

Met deze citaten wil ik alleen maar aantonen dat het deze mensen niet zozeer om de inhoud gaat, maar alleen om het beschuldigen van mensen die proberen op een wel constructieve manier vat te krijgen op het klimaat en z’n grillen.

Een discussie die steeds maar weer deze toon heeft is totaal niet constructief. Zodra de discussie echt inhoudelijk gevoerd gaat worden sluiten de ‘scepticí’ de discussie en gaan ze verder met hetzelfde verhaal op een ander artikel op dit blog.

Op reactie 2 van Mark Verschuren is niet inhoudelijk te reageren.

Op reactie 3 van Hans Labohm is wel inhoudelijk te reageren:
De studie van McIntyre en McKitrick zou hebben aangetoond dat de grafiek van Mann niet correct zou zijn, vanwege verkeerd gebruikte statistische methoden. Verschillende andere wetenschappers hebben toen een analyse erop losgelaten (1). Hieruit blijkt nog steeds dezelfde trend, nl. dat het op het moment snel opwarmt.
Nu niet met het argument aankomen dat het sinds 1998 niet meer is opgewarmd, want dat zegt, weet u hoop ik, heer Labohm, helemaal niks over klimaat. Het lijkt mij dat een trend van de afgelopen 1000 jaar wel meerzeggend is dan een trend van de afgelopen 10 jaar.

Met vriendelijke groet,
W.J. van Hoek

(1)http://en.wikipedia.org/wiki/File:1000_Year_Temperature_Comparison.png

Reinier Scheele

@2. Mark Verschuren. Goed lezen voorkomt de plank misslaan. Een inhoudelijke reactie draagt meer bij dan onsamenhangende en niet ter zake doende opmerkingen.

Hans Labohm

W.J. van Hoek schreef: ‘Het lijkt mij dat een trend van de afgelopen 1000 jaar wel meerzeggend is dan een trend van de afgelopen 10 jaar.’

Het probleem is dat er geen objectief criterium is voor de keuze van de periode waarover je de trend bekijkt. Uit bijgaande grafiek blijkt dat er – afhankelijk van de periode die men kiest – sprake is van opgaande en neergaande trends.

http://messengers.timothycasey.info/HoloceneTemperatures.png

Reinier Scheele

Opmerkelijk is, dat tot nu toe in de reacties beperkt is ingegaan op het gestelde en toch belangwekkende vraagstuk – hoe en in hoeverre heeft temperatuur invloed op orkaanvorming (daarbij gaat het, voor de goede orde, niet over de af- of toenemende activiteit boven land en water van eenmaal gevormde orkanen, maar over het ontstaan). Mann neemt namelijk een directe relatie aan en gebruikt vermoedelijk een computermodel, dat deze aanname al in zich bergt. Landsea et al. kijken, mijns inziens terecht, veel meer naar de zeevaartkundige meldingen uit het verleden en de actuele ontwikkelingen van orkanen, en zien de relatie van Mann niet als verklarend. Althans niet op dit moment. Vooropgesteld zij, ook door mij, dat de temperatuur rond de evenaar de klimatologische verschijnselen op aarde genereert. Maar die invloed is, het hoeft hier nauwelijks gezegd, lang niet altijd rechtstreeks en verre van begrepen in al zijn effecten. Atlantische orkaanvorming komt vooral totstand als de Inter Tropical Convergence Zone (algemener bekend als de ‘doldrums’) zich aan het eind van de zomer verwijdert van het Azoren-anticycloongebied. Wat is dan volgens mij het verklarende mechanisme. De tussenliggende NO-passaat valt grotendeels weg en in deze verzwakking van verschijnselen (let wel – niet in de versterking) zien we de gunstige broedplaats voor orkanen ontstaan. Ze floreren kennelijk, vaak vanuit de ITCZ, bij een zekere atmosferische, zij het licht wanordelijke, rust. Wegvallende wind en afnemende zeestroming lijken de meer bepalende factoren te zijn voor de vorming; niet eventuele hogere temperaturen. Immers, de verschillen in gemiddelde temperatuur van het zeewater tussen April (nog nooit een orkaan) en September (hoogseizoen) zijn gering, van ca. 26 of 27 naar 28 of 29 C. Een half procent verhoging, zoals recentelijk gemeld, zou daarbij gemakkelijk kunnen wegvallen tegen alle gebruikelijke meetfouten. Zelf denk ik bijvoorbeeld voor de toe- of afneming dan ook eerder aan een verklaring vanuit een El Nino-verschijnsel, of in dit geval beter gezegd, een La Nina-verschijnsel, dan aan een rechtstreekse invloed door temperatuurverhoging. De ‘N.’ verschijnselen lijken zich wetenschappelijk gezien echter nog in de descriptieve fase te bevinden, zodat het verschil van inzicht, zoals Luttikhuis al meldt, voorlopig nog wel onbeslist zal blijven.

Mark Verschuren

@ heren van Hoek en Scheele,

Dit Blog lijkt me niet het exclusieve domein van “deskundigen” of het citeren van deskundigen en studies. Als dat wel zo is Paul L. dan svp even laten weten!

Ook “gewone” burgers mogen hun mening geven, al dan niet in de vorm van ongezouten kritiek of uit de heup schietend om een ons opgelegd dogma of mythe onderuit proberen te halen.

Als je alleen nog maar inhoudelijk mag kissebissen op “detailnivo” van een ogenschijnlijk neveneffect van Global Warming doe je in feite mee aan de bevestiging van het “Global Warming” verhaal,

of je nu vóór of tégen bent……

W.J. van Hoek

Beste Mark Verschuren (reactie 9),
Ik geef u volkomen gelijk dat dit niet het exclusieve domein van ‘deskundigen’ zou moeten zijn, integendeel! Mijn reactie 5 pretenteerde dat wellicht.

Zoals u zelf ook al zegt, wordt er heel vaak een mening gegeven. Maar hoe je het ook wendt of keert, de ene mening is nu eenmaal meer op feiten gebasseerd dan de andere mening. Daarom kan je zelfs stellen dat de ene mening meer waard is dan de andere mening. Dat is ook zo in een democratie.

Ik liet mijn ergernis blijken over het feit dat er zo makkelijk geschreven werd. Ik vind het ergerlijk dat mensen zo snel hun mening klaar hebben, zoals over zoveel onderwerpen. Het is dan altijd zo dat “deskundigen” netjes zouden moeten uitleggen hoe het dan werkelijk zit. Mensen houden echter krampachtig vast aan de angst die ze hebben om (klimaat)dogma’s opgelegd te krijgen. Dan is het frustrerend om te lezen en te zien dat “deskundigen” totaal niet serieus genomen worden in de reacties op een blog als dit, zonder dat ik zielig wil doen.

De wetenschap is, zo blijkt dus uit de praktijk, niet meer de autoriteit die ze was. Wetenschap zal dus hoe dan ook een andere sociale rol moeten vervullen.

Met vriendelijke groet,
W.J. van Hoek

Mark Verschuren

Het feit dat er 2 “kampen” van klimaatdeskundigen en wetenschappers zijn bewijst al dat er één fout zit of beide halfgoed.

Ik denk dat de wetenschap op meerdere terreinen aan geloofwaardigheid verliest en dat steed meer mensen dit ook zo voelen. Niet alleen door de controverse op het gebied van klimaat maar ook op andere terreinen…

Kijk naar de medische wetenschap in relatie tot de onze gezondheid in het algemeen en de recente griephype in het bijzonder. Niet echt geloofwaardig, die “griepologen”.

Kijk naar de wetenschappers die uiteindelijk de “atoomtheorie” moesten verlaten omdat er weer kleinere deeltjes gevonden waren…

Kijk naar historici die nog steeds geen verklaring gevonden hebben voor de megalithische bouwwerken (piramides, tempels) verspreid over de hele wereld.
Ze doen ook geen moeite om die te vinden want het past niet binnen hun dogma’s.

Verder is het principe van peer-to-peer review een garantie om dogma’s in stand te houden.

Resumerend,
de wetenschap(pers) moeten niet pretenderen de waarheid in pacht te hebben.

Als dat zo zou zijn moeten we snel een “Ministerie van Waarheid” oprichten, krijgt G.Orwell toch nog gelijk…

Reinier Scheele

De storm rond deze publicatie van Michael Mann is nog allerminst geluwd. Vooral rond de problemen in het voortraject. Vandaar nog een aanvulling. Landsea (kenner als geen ander van Atlantische orkanen) is logischerwijs opgetreden als peer rond het aangeboden concept van Mann et al. aan Nature. In dat verband heeft hij er Mann tijdig opmerkzaam op gemaakt, dat er inmiddels twee publicaties waren, die de problemen met de registratie van korte stormen in de 19e eeuw behandelden. Voor zeelui golden korte stormen toen, als ze al werden waargenomen, niet als voldoende vermeldenswaard. Satellieten registreren deze tegenwoordig allemaal wel. Deze publicaties zijn door Mann genegeerd. Wetenschappelijk gezien is dat onprofessioneel en bedenkelijk, temeer omdat, als het registratie-effect wordt toegepast op zijn data, zijn opgaande trend geheel verdwijnt. Zag hij geen kans deze artikelen te ontkrachten? Een belangrijk punt van kritiek is verder dat hij zijn beperkte data opschaalde. Als je er weinig hebt, is dat verleidelijk, en Mann had slechts 5 locaties waar hij (als geofysicus) sedimenten onderzocht. Op een hele Noord-Amerikaanse kustlijn van duizenden kilometers lengte is dat bar weinig. Deze locaties werden onderzocht op aanlanding van orkanen in het verleden. Aanlandingen werden afgeleid uit grovere tussenlaagjes. Vanuit deze data werd vervolgens de orkaanactiviteit voor het hele Noord-Atlantische bekken afgeleid. Zoiets kan alleen als er een zeer hoge correlatie is tussen aanlandingen en algemene orkaanfrequentie. Deze correlatie valt niet direct waar te nemen, integendeel. Aanlandingen lijken vooral af te hangen van de gevolgde route. Zo lijken orkanen gemakkelijk teruggebogen te kunnen worden als ze in de buurt van de kust arriveren onder een kleine hoek, wellicht stuitend op hogere stroomsnelheden aldaar, zoals bij Zuid-Amerika en de Noord-Atlantische kust. Echter, bij nadering onder vrij rechte hoeken, zoals in de Golf van Mexico, is kans op aanlanding aanmerkelijk groter. Ook andere aspecten van het onderzoeksontwerp zijn problematisch, maar hier te ver voerend. Opmerkelijk is tenslotte, dat in het artikel niet, maar in het persbericht wel, een link wordt gelegd van de gepresenteerde bevindingen naar sterkere en frequenter stormen. Hebben de peers een dergelijke gevolgtrekking onhoudbaar geacht? Resteert de vraag: is Mann eigenlijk een slecht onderzoeker? Hoewel Mann werkt aan Penn State, en staatsuniversiteiten niet bekend staan om hun topkwaliteit, geldt dat hier zeker niet. Toen ik er een collega bezocht, ging hij uit zichzelf dan ook in op de kwaliteisteisen, die ze daar stelden aan het toelaten van wetenschapsgebieden. Alles overziend, heeft Michael Mann in beginsel een innovatieve en verdienstelijke poging ondernomen om meer greep te krijgen op historische klimatologische ontwikkelingen. Mogelijk door een te groot enthousiasme, laat hij echter na om voldoende kritisch te kijken naar de beperkingen van zijn aanpak. Hij lijkt te neigen naar uitkomsten, die zijn onderzoek (nog) niet kan waar maken. Jammer, want zijn interessante ingang is daarmee ondergesneeuwd, en mogelijk zelfs doodgelopen, onder de toorn van velen. Landsea komt dan ook tot de onvermijdelijke gevolgtrekking, dat er aanwijsbare onderzoekfouten gamaakt zijn door Mann op grond van oneigenlijke gegevens en onlogische technieken. Velen volgen hem daarin; hoe kan het ook anders. Meer zelfkritiek had Mann, bij gelijkblijvende onderzoeksinspanningen maar bij een aanmerkelijk zorgvuldiger presentatie, veel kunnen besparen en de wetenschap meer kennis en inzicht verschaft.

Ernst Schrama

Het moge duidelijk zijn dat klimaatsceptici totaal geen inhoud geven aan het klimaatdebat. Ze lopen alleen maar de feiten de verdraaien, en op deze manier hopen ze zieltjes te winnen. Je kunt beter naar het IPCC en wetenschappers in het veld luisteren dan naar de zelfbenoemde klimaatsceptici. Mocht u twijfel hebben, check dan svp eerst http://www.desmogblog.com/climate-change-denier-research, hier worden alle klimaatsceptici met naam en toenaam genoemd.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief