*

Er ligt een klimaatakkoord in Bonn! :: nrc.nl

Er ligt een klimaatakkoord in Bonn!

Reclamebord waarschuwt in New Delhi voor gevolgen van klimaatverandering (Foto AFP)

Reclamebord waarschuwt in New Delhi voor gevolgen van klimaatverandering (Foto AFP)

Ongetwijfeld gefrustreerd over het gebrek aan voortgang in Bonn, hebben enkele milieuorganisaties hun eigen klimaatakkoord gepubliceerd. Het is een gedegen document van 78 pagina’s waarin voor alle hete hangijzers in de klimaatonderhandelingen een oplossing wordt voorgesteld.

Volgens de auteurs hebben de onderhandelaars het recht om alle teksten op te nemen in het Kopenhagen-protocol in december. Dat zal waarschijnlijk niet gebeuren. Want het lijkt bijvoorbeeld uitgesloten dat de rijke landen akkoord zullen gaan met artikel 3. Alleen al vanwege de titel ‘Deep Reductions for Industrialized Countries’. Iedereen weet dat die forse reductie nodig zijn, maar niemand wil op dit moment een stap zetten om dat mogelijk te maken.

In artikel 3 staat dat de VS en andere landen die Kyoto niet hebben geratificeerd (Australië) verplichtingen op zich moeten nemen die vergelijkbaar zijn met die van de Kyoto-landen. Zo ver zullen de Amerikanen nooit gaan, daarvoor is de achterstand die ze hebben opgelopen doordat Bush het Kyoto-protocol naar de prullenbak verwees, veel te groot.

De belangrijkste doelstellingen zijn: voor de rijke landen een reductie van 40 procent in 2020 (ten opzichte van ijkjaar 1990) en van 95 procent in 2050. En een fonds van 160 miljard dollar per jaar waaruit arme landen hun aanpassing aan klimaatverandering kunnen financieren. En voor de ontwikkelingslanden, waaronder ook China, India en Brazilië, een niet bindende krachtsinspanning om de groei van de CO2-uitstoot te vertragen. Volgens de auteurs is dat allemaal niet eens zo revolutionair.

Geplaatst in:

15 reacties op 'Er ligt een klimaatakkoord in Bonn!'

peter klein

“Determined to act in light of the best available science,” staat in de preambule. Nou, dat is tenminste een ferme aftrap!
Voor de bali bijeenkomst dec 2007 werd alle wetenschap t/m 2005 toegestaan, later onderzoek niet meer. En nu blijft men actueel. Ben benieuwd.

De preambule duidt op hoge ambities, de derde wereld zal het merken:
“Recognizing that the wealthiest and most capable countries should substantially contribute to the financial and technological support required to enable developing countries to pursue a low-carbon development path, stop deforestation and adapt to
the inevitable impacts of climate change.”

Dit is geen klimaatverdrag meer, maar een wereldontwikkelingsplan. 0,6% van het bnp als VN doelstelling voor ontwikkelingshulp wordt nu welliswaar niet gehaald, maar nu wordt de 3e wereld eindelijk uit haar lijden verlost:

art 2 lid 3:”Effort sharing to achieve the ultimate objective of the Convention and pursuant to the shared vision of this Article and that of the Kyoto Protocol should be based on the criteria of responsibility, capability and potential to mitigate and take into account the principles of common but differentiated responsibility and respective capability, equity, fairness and consider that economic and social development,poverty eradication and adaptation to climate change are the top priorities for developing countries.”

Het heeft even geduurd, maar na 2 millennia christendom is het doel gevonden.
Prijs? (art 2, lid 10): 160$ miljard tussen 2013 en 2017.( niet per jaar, Paul)

Maar met als bijkomende doelstelling(Art 2, lid 11):
[..]Significant emphasis must also be placed on increasing the access by all to modern energy services, with a view to eliminating energy poverty by 2025[..]
Eindelijk ´s avonds en ´s nachts licht daar, tot in de rimboe van Afrika!
Kost niks, ook niet met “proven renewable energy”, zoals elders staat. De windmolens zijn duur, alleen werkzaam tussen 2 en 6 beaufort, hebben veel onderhoud en reparaties nodig, maar dit gaat lukken! Zonnecollectoren: zelfs jeroen van de veer ( shell)moet ouder dan 100 worden om de investering eruit te halen. Maar in afrika gaat dat eenvoudig, en we hoeven ons ook geen zorgen te maken over afvoeren van accu´s etc, want dat gáát gewoon lukken !

Maar, ze (..) zorgen ook goed voor zichzelf:
(art 2.11):”[..]total investment in research,
development and deployment should increase to at least double current levels by 2012 and four times current levels by 2020.[..]
Hoezo complot denken? Voor niks gaat de zon op, dat weet ik ook.
Maar die zon is tot nu toe nooit onderwerp van de klimaatstudies van deze wetenschappers geweest. Hadden ze toch wel even kunnen meenemen..

Ik lees niet meer verder, want dit móet wel een succes worden!

Toch maar goed dat de opstellers niks te doen hadden met klimaatsceptici, want dan zou dit plan nooit tot ontwikkeling gekomen zijn.

Ik hoop dat dit stuk uitgebreid vóór Kopenhagen op TV komt, en dat nog uitgebreider het aanvaarden van deze uitgangspunten van de conferentie zélf getoond wordt.

Arrogante dagdromers..De hele wereld lijkt vergeven van de maakbaren!

Hans Labohm

Paul Luttikhuis schrijft: ‘Iedereen weet dat die forse reducties nodig zijn, …’

Toen ik dat las voelde ik mij eenzaam en dacht: wat weet iedereen dat ik niet weet, terwijl ik mij al zo lang met de materie bezig houd?

Een Amerikaanse organisatie heeft in het recente verleden een beloning van $ 500.000 uitgeloofd voor degene die het onomstotelijke wetenschappelijke bewijs dat CO2 verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde (die tien jaar geleden is gestopt) kan leveren. Fluitje van een cent zou je denken. Maar niemand heeft die beloning opgeëist. Merkwaardig!

Zie:

http://www.dagelijksestandaard.nl/2009/06/09/500-000-voor-degene-die-menselijke-broeikashypothese-bewijst/

Mark Verschuren

Zodra afgeweken wordt van de Global Warming als politiek en financieel machts middel zul je zien dat de interresse van de promotors hiervan veminderd.

Hun Kriteria zijn:
1. Het westen behoud zijn economische voorsprong
2. Het levert een hoop belastinginkomsten op
3. De bankiers kunnen weer een “bubble ” kweken

Gelukkig zijn de misleidde mensen toch in staat om “echte” maatregelen te verlangen. Lang leve de inertie van de massa’s.

Wellicht dat in het kielzog van deze Global Warming Hype de echte milieuproblemen ook worden aangepakt. Het bewustzijn is gewekt dat de mens “pachter” is van aarde en natuur, niet langer meer de exploitant.

Ik laat me verrassen ……..

Lennart van der Linde

Peter, Hans, Mark,

Jullie zijn, naar eigen zeggen, ‘sceptisch en eenzaam’ over de ‘klimaathype’. Maar gelukkig is Hans oprecht benieuwd naar het wetenschappelijk bewijs dat CO2 de opwarming veroorzaakt. Dat bewijs is al in de 19e eeuw door John Tyndall geleverd. Een boeiend stuk wetenschapsgeschiedenis, zie:

http://www.aip.org/history/climate/co2.htm

Hans, laat ons s.v.p. weten wat er volgens jou in dit verhaal niet klopt.

peter klein

Lennart,

Heb even gekeken naar je link, lijkt me een typisch geval van deductie:
- gassen in de atmosfeer kunnen een broeikaseffect genereren:
- co2 is een gas
- co2 creeert broeikas effect.

In elk geval geen inductie, want dan zou men aan de hand van WAARNEMINGEN hebben kunnen vaststellen dat er GEEN klimaatopwarming is, of slechts zeer weinig, passend binnen het normale klimaatpatroon.
( vandaar natuurljk dat het IPCC de “klimaatopwarmning” heeft gewijzigd naar “klimaatverandering”: vager, jan met de pet kan elk rampje wijten aan de door de mens veroorzaakte uitstoot, van ijs, tot orkaan tot overstroming).

En dat het geen inductie is, blijkt uit het volgende onderzoek van Loehle, gebaseerd op analyse van 18 verschillende proxies – indirecte afleidingen- dat het in de middeleeuwen wél veel warmer was dan nu.

Geen hockeystick, niet afleiden op basis van 1 soort van boomring, maar 18 verschillende soorten gegevens geven aan dat het vroeger wel warmer was.
http://www.klimatosoof.nl/node/454#comment-1325

Hoezo zijn we nu bezig om ongekende klimaatverandringen te veroorzaken? Dat is gewoon dus niet waar.

robdevos

Lennart, een fraai stukje geschiedschrijving, zonder enige twijfel. Maar wat moeten we ermee?
De laatste alinea’s zijn zo duidelijk onjuist…:

“Also as predicted, the world was beginning to suffer worse heat waves, droughts, floods, and severe storms, while the sea level rose and important ecosystems began to show signs of stress. (See the essay on impacts). For the scientists, as one of them remarked, “Seeing their own predictions come true has been a frightening experience.”"

Geen enkele zichzelf respecterende wetenschapper durft dit soort beweringen (nog) te doen. De ballon van zwaardere stormen, meer droogte enz. is al een tijdje terug vakkundig statistisch doorgeprikt.

Lennart van der Linde

Peter en Rob,

Waar het mij om ging, is vooral dit stukje:

“Tyndall set out to find whether there was in fact any gas in the atmosphere that could trap heat rays. In 1859, his careful laboratory work identified several gases that did just that. The most important was simple water vapor (H2O). Also effective was carbon dioxide (CO2), although in the atmosphere the gas is only a few parts in ten thousand. Just as a sheet of paper will block more light than an entire pool of clear water, so the trace of CO2 altered the balance of heat radiation through the entire atmosphere.”

Meer informatie over het empirisch, inductief en experimenteel onderzoek van Tyndall vind je hier (inclusief een link naar zijn oorspronkelijke artikel):

http://wiki.nsdl.org/index.php/PALE:ClassicArticles/GlobalWarming/Article3

Dit alles dus vooral ter beantwoording van de eerdere vraag van Hans. Als Tyndall zijn werk niet goed gedaan heeft, dan ben ik benieuwd te horen waar hij de fout in is gegaan.

Hans Labohm

Lennart,
Je schreef: ‘Peter, Hans, Mark,
Jullie zijn, naar eigen zeggen, ’sceptisch en eenzaam’ over de ‘klimaathype’. Maar gelukkig is Hans oprecht benieuwd naar het wetenschappelijk bewijs dat CO2 de opwarming veroorzaakt. Dat bewijs is al in de 19e eeuw door John Tyndall geleverd. Een boeiend stuk wetenschapsgeschiedenis, zie:
http://www.aip.org/history/climate/co2.htm
Hans, laat ons s.v.p. weten wat er volgens jou in dit verhaal niet klopt.
Antwoord:
Lennart, je verwijst naar een lang verhaal, dat onder meer simpele CO2-opwarmingsmodellen bevat. Ik houd me nu al vele jaren met de CO2-problematiek bezig. Ik heb inmiddels duizenden e-mails ontvangen van vele wetenschappers, voornamelijk klimaatsceptici. Veel van die e-mails hadden betrekking op het mechanisme CO2 → temperatuur. Daarover blijken vele verschillende opvattingen te bestaan onder klimaatsceptici. De discussies daarover zijn soms ongemeen fel (een felheid die je ook wel tegenkomt in de discussies tussen AGW-adepten enerzijds en klimaatsceptici anderzijds). Om het achterliggende mechanisme te begrijpen, heb ik, als econoom, niet de juiste achtergrond. Maar met de uitkomst van de discussie over CO2 → temperatuur, kan ik wel uit de voeten. Het blijkt dat een aantal klimaatsceptici tot de slotsom is gekomen dat de klimaatgevoeligheid (het temperatuureffect van een verdubbeling van de CO2-concentratie in de atmosfeer) niet hoger is dan 0,5 graad Celsius. Ik heb zelfs een berekening gezien die op 0,16 graad Celsius uitkwam. Als dat waar zou zijn (en het lijkt mij aannemelijk) is er totaal geen probleem. AGW-aanhangers gaan daarentegen van veel hogere getallen uit. Zo uit mijn hoofd: iets in de orde van grootte van 2 – 5 graden Celsius. Volgens een vuistregel (hoewel nooit wetenschappelijk bewezen), zijn de effecten van de opwarming van de aarde tot 2 graden Celsius per saldo positief. Zou de opwarming hoger zijn, dan verwacht men per saldo negatieve effecten.
In het hele klimaatdebat is ‘klimaatgevoeligheid’ dus cruciaal. Maar je hoort er nooit wat over. Als je de vele pagina’s met wiskundige vergelijkingen ziet, waarin die zaak wordt uiteengezet, begrijp je ook waarom. Voor een normaal mens zijn die ontoegankelijk. Er is een discussie aan de gang tussen AGW-adepten en klimaatsceptici over dit thema. In Nederland zijn daar drie wetenschappers bij betrokken. Het ziet er naar uit dat over het resultaat daarvan binnenkort iets gepubliceerd zal worden. Daar moeten we dan maar even op wachten.

Bart Verheggen

Hans (8),

Met een klimaatgevoeligheid van 0.16 graad per CO2 verdubbeling lijken mij klimaatveranderingen zo goed als uitgesloten. Hoe komt het dan dat het klimaat aan het veranderen is? En hoe verklaar je klimaatveranderingen in het verleden dan?

Als jij of iemand anders klimaatveranderingen uit het verleden en die van het heden mechanistisch kan verklaren met zulk een minuscule klimaatgevoeligheid, dan heb je een sterk argument. Tot die tijd zeg ik: veel geschreeuw, weinig wol.

Lennart van der Linde

Hans, je hebt gelijk dat er onzekerheid is over de CO2-klimaatgevoeligheid. De meeste wetenschappers denken dat die tussen de 2 en 4,5 graad ligt, met 3 graden als beste schatting (bij verdubbeling van de CO2-concentratie). Zowel lagere als hogere waarden zijn echter niet uit te sluiten, waarbij juist de hogere waarden het meeste risico met zich meebrengen en ook meer waarschijnlijk lijken. En ondanks deze onzekerheid is er dus brede overeenstemming dat het klimaat reageert op toename van de CO2-concentratie.

En wat die 2 graden-grens betreft: je kent waarschijnlijk wel het ‘burning embers’ diagram? Niet zo lang geleden verscheen daarvan een update in PNAS:

http://www.pnas.org/content/early/2009/02/25/0812355106.full.pdf+html

Daaruit blijkt dat ook al onder de 2 graden grote klimaatrisico’s bestaan en dat de gevolgen per saldo zeker niet positief zijn. Die 2 graden wordt daarom door veel wetenschappers gezien als een harde bovengrens waar we liefst zo ver mogelijk onder moeten blijven, voorzover nog mogelijk.

peter klein

Lennart,

Je link bekeken: Waterdamp is het belangrijkste broeikas”gas”
(Specifically, he established beyond a doubt that water vapor, among the constituents of the atmosphere, was the strongest absorber of radiant heat and was the most important gas controlling the Earth’s surface temperature. Its radiative properties were also important in explaining meteorological phenomena such as the formation of dew and clouds.)

En waarom worden juist wolken ( en zon) niet bestudeerd in de IPCC rapporten? Men weet er weinig van ( verwijs maar weer naar Svensmark..) en toch wordt dat niet meegenomen.
Het bestaande model( dus geen observatie) bepaalt, geen ruimte voor onzekerheid.

Heel anders dan het artikel waarnaar je verwijst, want dat staat vol van ” could” en “could be” .

Bij onzekerheid niet inhalen.
Wanneer je zegt: alle zwanen zijn wit, moet je je bezinnen wanneer er toch een zwarte zwaan opduikt.

En dat is opvallend, dat het Ipcc niet van dit soort falsificatie wil weten wanneer modellen door observaties tegengesproken worden. Dan probeert men coute que coute het(/de slechte theorie) model overeind te houden.
Dat is geen wetenschap, maar zwendel

Lennart van der Linde

Peter,

Goede vraag, waarop KNMI, en IPCC, ook een duidelijk antwoord hebben:

http://www.knmi.nl/klimaatdesk/broeikaseffect.html

Het is dus niet zo dat dit genegeerd wordt. Je hebt wel gelijk dat het precieze effect van wolken de grootste onzekere factor is, maar over het geheel van alle klimaatfactoren bestaat voldoende zekerheid om duidelijke conclusies te trekken. De tijd om te handelen nu toch echt aangebroken.

Hans Labohm

Bart Verheggen,
Je schrijft: ‘Met een klimaatgevoeligheid van 0.16 graad per CO2 verdubbeling lijken mij klimaatveranderingen zo goed als uitgesloten. Hoe komt het dan dat het klimaat aan het veranderen is? En hoe verklaar je klimaatveranderingen in het verleden dan?
Als jij of iemand anders klimaatveranderingen uit het verleden en die van het heden mechanistisch kan verklaren met zulk een minuscule klimaatgevoeligheid, dan heb je een sterk argument. Tot die tijd zeg ik: veel geschreeuw, weinig wol.’
Reactie: Het klimaat verandert thans. Het wordt kouder, terwijl de CO2-concentratie nog steeds stijgt. Er zijn vele factoren (‘forcings’) die klimaatverandering kunnen veroorzaken. Kijk de literatuur er maar op na. Volgens het IPCC is vanaf ongeveer 1950 (niet daarvóór) de door de mens veroorzaakte CO2, voornamelijk als gevolg van de verbranding van fossiele brandstoffen, een belangrijke rol gaan spelen. Opnieuw volgens het IPCC, domineerden voor die tijd andere oorzaken, waaronder de activiteit van de zon.

Volgens de klimaatsceptici is CO2 van ondergeschikt (verwaarloosbaar) belang als klimaat‘forcing’. Volgens het IPCC was dat ook zo in de periode van vóór 1950.

peter klein

Lennart,

je schrijft “[..]wolken [..]de grootste onzekere factor is, maar over het geheel van alle klimaatfactoren bestaat voldoende zekerheid om duidelijke conclusies te trekken. De tijd om te handelen nu toch echt aangebroken[..]”

Dat kan ik niet helemaal volgen..
Wolken zijn dus de grootste onzekere factor. Dat impliceert dat er meer grote onzekere factoren zijn.
Daar kan ik er wel een paar van noemen: zonneactiviteit, straling uit de ruimte, hitte eilanden ( oftewel de juistheid van metingen), de co2 opname van oceanen, etc.

Om dan bij zovele majeure mogelijke factoren, vast te blijven houden aan modellen waarvan de predicties steeds niet blijken uit te komen, is één ( fout) ding. Maar om daaraan toe te voegen dat de tijd om te handelen nu toch echt is aangebroken, dat vind ik een gotspe.

Kijk, ik wil ook graag energievoorziening als in de Jetsons

http://www.youtube.com/watch?v=OZL3l8iCA4k&
feature=related

Maar zover is het nog niet.
Maar om dan nu in al zijn gebrekkigheid ingrijpen voor te stellen, want dat bedoel je met “handelen”, dat gaat me te ver. Daarvoor is te weinig wetenschap, de kans op fout ingrijpen is te groot ( denk aan de man die zonneschermen in de ruimte wou
ophangen- duur met ongekende consequenties).

Het enige wat nu voorligt is co2 reductie, tegen 2% BNP kosten, dus zéér veel! Waaraan wordt dit geld betsteed? Aan emissiehandel, met alle corruptie die daarvan komt, want die zijn geen real commodities, maar een soort van waardepapieren.

En zeg eens eerlijk: wat heb jij nou al gemerkt van een zgn veranderend klimaat, of anders: kan je één wereldburger noemen, die zegt persoonlijk last te hebben van een “veranderend” klimaat? Is er überhaupt één planten- of dierensoort die daarvan last heeft?
Ik heb tenminste nog niet gehoord van voorbijdrijvende dode ijsberen. Weet alleen dat dieren beter beschermd worden dan ooit en dat bossen toenemen. Alleen de visvangst moet verstandiger worden opgezet zodat er geen soorten verdwijnen.

Lennart van der Linde

Peter,

Over die onzekerheidsmarges: voor de meeste klimaatfactoren bestaat relatief weinig onzekerheid over de mate waarin ze het klimaat bepalen; voor wolken is die onzekerheid iets groter. Per saldo levert dat voor de klimaatgevoeligheid voor verdubbeling van CO2 een beste schatting van 3 graden C op, met een onzekerheidsmarge van 2 tot 4,5 graad, en een kleine kans dat de werkelijke klimaatgevoeligheid buiten die marge valt. Dus ja, er is een bepaalde onzekerheid over de exacte waarde van de CO2-klimaatgevoeligheid, maar tegelijk is het zeer waarschijnlijk dat die gevoeligheid aanzienlijk is met een niet te verwaarlozen kans op een nog hogere waarde. In die situatie is het zeer verstandig om in actie te komen, net zoals het zeer verstandig is om allerlei verzekeringen af te sluiten, ook al is het niet zeker in hoeverre je die nodig zult hebben. Een ziektekostenverzekering is zelfs verplicht, evenals een autoverzekering. Lijkt me voor ons klimaat ook verstandig.

Overigens blijken de klimaatmodellen tot dusver heel aardig te kloppen en kun je ook zelf heel goed merken hoe snel het de afgelopen decennia is opgewarmd. Ik ben zelf 38 en heb de afgelopen 19 jaar heel wat meer warmte meegemaakt dan de 19 jaar daarvoor. In 2003 hadden we in Europa een enorme, dodelijke hittegolf. Wat de planten en dieren betreft: sowieso is er al een zesde grote uitstervingsgolf aan de gang doordat de mensheid zich ecologisch gezien als een plaag over de aardbol verspreid. Daar komt nu nog eens een geologisch gezien zeer snelle klimaatverandering overheen, waaraan heel veel planten, dieren en ecosystemen zich waarschijnlijk niet op tijd aan zullen kunnen passen.

Dat CO2-reductie zo duur zou zijn, en 2% van het BNP zo veel, is jouw persoonlijke oordeel. Ik denk dat we als mensheid welvarend genoeg zijn om dat op te kunnen brengen, als we het goed organiseren. Sterker nog, als we daartoe niet bereid zijn, is er een behoorlijke kans dat we in de toekomst veel en veel minder welvarend zullen zijn. Economen als Stern en Barker geven daarvoor ook goede argumenten. Ook een econoom als Nordhaus lijkt daar in iets mindere mate, maar steeds meer van overtuigd. De technologie daarvoor is ook ruimschoots voorhanden, dus er is geen enkele reden om nog langer te wachten (behalve als je graag enkele gevestigde particuliere belangen in de fossiele industrie wil beschermen).