*

Een eeuw droog in Afrika :: nrc.nl

Een eeuw droog in Afrika

Dode bomen op de bodem van het Bosumtwi Maar in Ghana (Foto Reuters)

Dode bomen op de bodem van het Bosumtwi Maar in Ghana (Foto Reuters)

Wetenschappers hebben een klimaatschat gevonden in Ghana en daarover in het tijdschrift Science gepubliceerd. Dit is de samenvatting, meer is hier te vinden en hier en ook hier. In het Bosumtwi Meer ontdekten ze een manier om sedimenten te ‘lezen’. Daardoor is het mogelijk om bijna van jaar tot jaar na te gaan hoe het klimaat in de regio zich de afgelopen 3.000 jaar heeft ontwikkeld.

De Sahara heeft lange periodes gekend van grote droogte. Sommige van die periodes hebben in het verleden enkele decennia tot meer dan een eeuw geduurd. ‘Het is zorgwekkend dat uit de onderzoeksgegevens blijkt dat de meest recente droogte [die tienduizenden slachtoffers maakte] relatief bescheiden was in de context van de droogtegeschiedenis in West-Afrika’, aldus Timothy Sahnahan, een van de onderzoekers.

Het onderzoek laat zien dat er ook voordat de mens grote hoeveelheden kooldioxide in de atmosfeer pompte periodes van grote droogte waren. Toch leggen de onderzoekers wel een verband met klimaatverandering. ‘We weten dat Afrika lange periodes krijgt met grote droogte’, zegt Jonathan Overpeck. ‘We weten ook dat klimaatverandering deze droogtes veel warmer zal maken. Bij elkaar is dat verwoestend.’

Boom steekt uit boven het water van het Bosumtwi Meer. (Foto Reuters)

Boom steekt uit boven het water van het Bosumtwi Meer. (Foto Reuters)

Andrew Revkin van The New York Times legde naar aanleiding van dit onderzoek klimaatwetenschappers een vraag voor: stelt het versterkte broeikaseffect in Afrika iets voor in vergelijking tot de normale extreme weerssituaties die zich hier kunnen voordoen? Het leverde een groot aantal verrassende antwoorden op, zoals deze van Roger Pielke: Er bestaat niet zoiets als een stabiel klimaat. Dat laat onverlet dat het verstandig is om de uitstoot van kooldioxide te beperken én om oog te hebben voor kwetsbaarheden die we nog niet kennen. En daarbij moeten we de neiging weerstaan om alles te willen beschrijven in termen van CO2.

Geplaatst in:

4 reacties op 'Een eeuw droog in Afrika'

Hans Labohm

Weer een paniekverhaal van Paul Luttikhuis! Dit keer zal Afrika door grote droogte worden getroffen door de opwarming van de aarde (die er al tien jaar niet meer is) als gevolg van de menselijke uitstoot van CO2 (die slechts een onbeduidende invloed op de – niet bestaande – opwarming uitoefent). Toch chapeau voor Paul! Voor de eerste keer wordt een verstandig wetenschapper als Roger Pielke aan het woord gelaten, die door de meeste klimaatsceptici als een van hen wordt beschouwd (hijzelf claimt echter dat hij onafhankelijk is – en dat is hij in mijn ogen ook).

Droogte is dus iets van alle tijden in Afrika. Maar hoe komt dat dan? Iemand die héél veel van Afrikaanse droogtes afweet is de Zuid-Afrikaanse wetenschapper Wil Alexander, die in allerlei belangrijke wetenschappelijke commissies, nationaal en internationaal, heeft gezeten en ook aan het IPCC was verbonden. Maar na een aantal jaren is hij daar uiteindelijk vanwege de onophoudelijke manipulatie van de wetenschap, die het handelsmerk lijkt te zijn van dit panel, boos opgestapt (net zoals vele andere eminente wetenschappers). Voordat iemand daarop gaat reageren, herinner ik er maar weer even aan dat ik ook, op uitnodiging van het KNMI, als ‘expert reviewer’ aan het IPCC ben verbonden. Ik weet dus zo’n beetje waarover ik praat.

Volgens Wil Alexander is droogte een groot probleem voor Afrika. En net als de klimaatalarmisten verwacht hij binnenkort meer droogte. Maar dat heeft volgens hem niets met de opwarming (door welke oorzaak dan ook) van de aarde te maken, maar met de activiteit van de zon. Zie hier:

http://anhonestclimatedebate.files.wordpress.com/2008/09/global-drought.pdf
Paul Luttikhuis meldt dat Andrew Revkin aan verschillende wetenschappers de vraag voorlegde: ‘Stelt het versterkte broeikaseffect in Afrika iets voor in vergelijking tot de normale extreme weerssituaties die zich hier kunnen voordoen? Het leverde een groot aantal verrassende antwoorden op, zoals deze van Roger Pielke: Er bestaat niet zoiets als een stabiel klimaat. Dat laat onverlet dat het verstandig is om de uitstoot van kooldioxide te beperken én om oog te hebben voor kwetsbaarheden die we nog niet kennen. En daarbij moeten we de neiging weerstaan om alles te willen beschrijven in termen van CO2.’ Tot zover de reactie van Roger Pielke. Maar Revkin vroeg ook aan andere wetenschappers om een reactie. Hierbij de reactie van Fred Singer, die niets aan duidelijkheid te wensen overlaat: ‘What does this paper really tell us? Very little that’s useful. It says that current models are incapable of accounting for past droughts – and this suggests that to me they cannot forecast them. In other words, we lack an understanding of the underlying cause(s).

Apparently, a very severe drought occurred during the Little Ice Age, but droughts also occur when global temperatures are high. Hmm. Then it tells us that droughts have occurred when there was no conceivable human influence, but we must cut CO2 emissions to prevent future droughts. I fail to see the logic.

Finally, we must increase ‘resilience’ of African people. OK, but how? I know of a good way: lift them out of poverty. But how? I have no idea, but then I am just an atmospheric physicist who has been watching development economists try to tackle the problem. They have failed miserably, it seems. So they have no clue either, but they all think we must ‘save the climate.’
Helaas is dit soort wetenschappelijk broddelwerk symptomatisch voor veel wat er op klimaatgebied wordt gepubliceerd en het is triest dat het zoveel media-aandacht krijgt, terwijl het èchte degelijke werk wordt genegeerd. Misschien dat Paul Luttikhuis daar nog eens iets aan kan doen?

peter klein

Leuk, Paul, dat je eens een relativerender stuk schrijft.
Maar toch weer -of toch niet- verrassend zoals de schrijvers weer aan het draaikonten zijn.
3000 jaar aan subsahara sedimenten en bomen onderzocht, met de vrij neutrale conclusie:
´The study said that some of the past major droughts appeared to be linked to a distinctive pattern of increases and reductions in surface temperatures of the Atlantic Ocean, known as the Atlantic multidecadal oscillation.
Typically over the last 3,000 years, a severe drought developed every 30 to 65 years, the researchers said. But several centuries-long droughts in the climate record, the most recent persisting from 1400 to around 1750, are harder to explain, they said.´

Moeilijk om dan nog te zeggen dat klimaatverandering te doen heeft met menselijke invloed. Dat zou wel heel erg ver gaan. Dan moet je toch heel goed weten wat alle klimaatvariabelen voor invloed hebben.

Dat weet men niet, en daarom proberen Sahnahan en Overpeck een waarschuwing te geven, dat we die co2 uitstoot moeten beperken:
´The lead authors of the report, Timothy M. Shanahan of the University of Texas at Austin and Jonathan T. Overpeck of the University of Arizona, warned that global warming resulting from human-generated greenhouse gases was likely to exacerbate those droughts and that there was an urgent need to bolster the resilience of African countries in harm’s way.´( http://www.nytimes.com/2009/04/17/science/earth/17drought.html)

wat is dit toch voor arrogantie, en voor niet-te-verdragen-schuldbesef/verantwoordelijkheidsgevoel? De bevindingen van voor-industriele klimaatverandering overtreft de verwachtingen, maar toch moet met alle middelen de mens er weer bijgesleept.

Te verklaren vanuit de achtergrond van de schrijver(s)? Guess what: Overpeck ´is also a Coordinating Lead Author for the on-going Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Fourth Assessment´( http://www.geo.arizona.edu/dgesl/about/people/jonathanoverpeck/brief_biographical_statement.htm)

robert

Het is knap hoe Paul Luttikhuis iedere twee dagen weer een andere ramp aan de horizon vindt. Het zou prettig zijn wanneer dit klimaatblog een keer ontregeld wordt (hoofdredacteur bij DWDD). Een beetje skepsis bij weer een nieuw rapport van weer nieuwe experts over weer nieuwe drama’s is op een gegeven moment toch ook op zijn plaats.

peter klein

´All indications are that we are now
on the threshold of global cooling
associated with the second and
less active solor cycle. The delayed
solor minimum occurred earlier
this year (January 2008). A severe
global drought will almost certainly
be one of the consequences´
uit: http://anhonestclimatedebate.files.wordpress.com/2008/09/global-drought.pdf