*

Droger door klimaat, precies 37 procent :: nrc.nl

Droger door klimaat, precies 37 procent

Droogte in Californië (Foto AFP)

Droogte in Californië (Foto AFP)

Het bericht van persbureau Reuters wekt enige verbazing: de toenemende droogte wereldwijd komt voor 37 procent door klimaatverandering. Wat schieten we hiermee op? Dat de wereld vaker kampt met droogte, kunnen we meten. Dat veranderingen in het klimaat daar iets mee te maken hebben, is heel waarschijnlijk.

Hoogleraar Peter Baines uit Melbourne heeft het onderzocht en concludeert dat 37 procent komt door klimaatverandering. Verder vertelt hij aan de journalist van Reuters te verwachten dat dit in de toekomst meer zal worden, vooral in delen van de VS, het zuidoosten van Australië, grote gebieden in equatoriaal Afrika en het hoogland van de Andes. In het Amazonegebied en het noordwesten van Australië wordt het juist natter.

Het probleem van het bericht zit hem in die 37 procent. Die suggereert een precisie, die moeilijk waar te maken is. Misschien wel in de statistische wereld en niet in de ‘echte’. Dat betekent natuurlijk niet dat de trend die Baines signaleert niet zou bestaan. Maar de vraag is of verslaggeving in kranten van dit soort onderzoek, met niet meer context dan een enkel citaatje van de onderzoeker, wel zo zinvol is.

Zelf vond ik het bericht op de website van de New Scientist meer de moeite waard. Daarin vertelt Katey Walter over haar ervaring met permafrost in het Arctisch gebied. Twee jaar geleden schreef ze in het tijdschrift Nature een artikel over manieren om de hoeveelheid methaan te meten die vrijkomt doordat de permanent bevroren bodem smelt.

Onlangs keerde ze terug naar het gebied en ze schrok zich een ongeluk. De meren in Siberië (een teken van het smelten) die ze voor haar onderzoek had gebruikt zijn vijf keer zo groot geworden, zegt Walter. Het gaat hier niet om cijfers, maar om wat je ziet gebeuren. Al zijn de cijfers erachter natuurlijk belangrijk, net als de eerdere constatering in wetenschappelijk onderzoek dat de temperatuur in het Arctisch gebied sneller stijgt dan elders – met grote gevolgen voor de permafrost.

Model van de invloed van snel (links) en gemiddeld (rechts) smeltend zeeijs op de permafrost. (klik voor vergroting)

Model van de invloed van snel (links) en gemiddeld (rechts) smeltend zeeijs op de permafrost. (klik voor vergroting)

Geplaatst in:

17 reacties op 'Droger door klimaat, precies 37 procent'

Herman Vruggink

Het enige waar wij aan vast kunnen houden zijn meetgevens. Wat wij denken te zien gebeuren is vaak bedriegelijk en een moment opname. Een Siberisch meer dat 5 keer zo groot lijkt te zijn als een aantal jaren geleden kan een jaar later weer piepklein zijn. Slechts metingen over lange periode zegt ons iets over klimaat.

spek

dat droogte en regen door het klimaat komt weet iedereen, dat klimaat en klimaatsverandering twee verschilende begripen zijn, is voor de meeste mensen onbegrijpelijk. toch zal ik proberen het uit te legen. klimaat is het weer van alle dag en zoals iedereen weet veranderlijk binnen bepaalde grenzen. klimaatveranderingen zoals global warming zijn verschuivingen van die grenzen waardoor extreme omstandigheden, poolkappen smelten, mensen verdrinken in de gobie woestijn. etcetea.

Hans Labohm

Alarm! Paniek!

Paul Luttikhuis schrijft: ‘… net als de eerdere constatering in wetenschappelijk onderzoek dat de temperatuur in het Arctisch gebied sneller stijgt dan elders – met grote gevolgen voor de permafrost.
De link verwijst naar een gedateerd artikel: ‘Permafrost Threatened by Rapid Retreat of Arctic Sea Ice, NCAR Study Finds’.
Is er een ‘rapid retreat of Arctic sea ice’?
Nee, in het geheel niet. Het is voor de zoveelste keer loos alarm. Zie:
http://igloo.atmos.uiuc.edu/cgi-bin/test/print.sh?fm=12&fd=31&fy=2007&sm=12&sd=31&sy=2008
Wanneer schrijft Paul nu eens over het ‘goede’ nieuws dat de aarde afkoelt in plaats van opwarmt?
http://icecap.us/images/uploads/tc02vsIPCC.jpg

Reinier Scheele

Als ik in een boek door een zeeman/jurist uit 1840 lees – dat er in een bepaald seizoen in Californie voor de scheepvaart zeer gevaarlijke stormen opsteken. Dat diezelfde auteur een kwart eeuw later te horen krijgt dat er een klimaatsverandering is opgetreden en dezelfde stormen zijn verdwenen. Dan is dat een betrouwbare, maar niet meer dan interessante uitspraak. Een uitgangspunt voor nader onderzoek. Bij het ‘vijf keer zo groot’ heb ik evenwel de indruk dat er al meteen een wetenschappelijke conclusie wordt getrokken op basis van niet veel meer dan een enkele waarneming. Dan heb ik toch liever een getal als ’37′, omdat er klaarblijkelijk moeite is gedaan tot kwantificeren. Met de gebruikte methodologie en uitkomst kun je wetenschappelijk immers weer verder. Tenminste, als je wilt uitstijgen boven zachtheid en ongewisheid. Let wel, het belang van de inhoud staat niet ter discussie. Wel echter de mogelijke problematische inferenties.

Wim Krop

Ik denk dat Labohm de alarmisten aardig heeft liggen. Ze zijn afgehaakt of reageren niet meer. Ik begin langzamerhand inderdaad te denken dat het met de de menselijke invloed op klimaatverandering wel meevalt. Het is een onhoudbaar standpunt.

Toch nog een vraag aan Labohm die ik al een enkele keer heb gesteld: Is het volgens u verantwoord om in het geheel niets meer te doen aan uitstoot van Co2? Kunnen we dus simpelweg op de oude voet door?

Verneem graag uw visie.

peter klein

…of dat er een kleine ijstijd aankomt na 2012…
http://de.rian.ru/analysis/20071009/83073114.html als gevolg van cycli van afnemende zonneactiviteit.

peter klein

Bangmakerij of informatie?.
Wat is het nut van de klimaatblog?, hoe interessant ik die ook vind.
Want alle crediet daarvoor aan de NRC en Paul Luttikhuis.

Maar nu weer -zoals hans Labohm aangeeft – een paniekerig verhaal over droogte.
Terwijl overal te lezen is, inderdaad, dat de laatste 5 jaar geen opwarming heeft plaatsgevonden.
Daarom las ik ergens dat politiek en belangengroepen opgehouden zijn te spreken van ´opwarming van de aarde´,en hebben ingewisseld voor´klimaatverandering´

Gaat het nog steeds niet genoeg in de gewenste richting?, vraag ik me af.
Op `kennislink´ las ik namelijk dat gedragswetenschappers zich ook al bemoeien om de standpunten van het IPCC meer geaccepteerd te krijgen onder het grote publiek, omdat anders gedragsverandering niet bereikt wordt.
Zie: http://www.kennislink.nl/web/show?id=279021
´kennislink`, ´uitgevoerd in opdracht van het ministerie van OCW´

Om gedragverandering te verkrijgen, zo schrijven amerikaanse gedragswetenschappers,moeten de media meer eenduidig achter de consensus, de meerderheid van de klimaatwetenschappers, aanlopen.
En om dat nog eens te ondersteunen gaan de gedragswetenschappers, én de schrijfster van het betreffende kennislinkartikel “We weten het 90% zeker” (sic!)in op de in de klimaatsdiscussie gebruikte standpunten, om daarin alleen de gewenste door IPCC gebruikte standpunten over te nemen.

Sinds wanneer gaat een (gedrags)wetenschapper oordelen uitspreken over de validiteit van theorien op een heel ander vakgebied?
Is het nu al zo, dat de ene wetenschap gaat voorschrijven, wat de uitkomst van een andere wetenschap moet zijn?
Alleen om daarmee gedrag van het publiek te sturen?

Ben ik zo naief, of riekt dit toch naar de middeleeuwen, naar de tijd van de kerk tegen Copernicus en Galilei..
Hoezo waardevrije wetenschap?
Hoezo: schoenmaker hou je bij je leest?
Hoezo hersenspoeling?
Dit is klimaatmaffia! (En daar doet de ogenschijnlijk relativerende afsluiting van de schrijfster weinig aan af:
´
Objectiviteit of consensus?
Dit stelt de journalist voor een dilemma. Als de klimaatactivisten gelijk hebben dan draagt de mens in grote mate
bij aan de opwarming van de aarde – mogelijk met catastrofale gevolgen. Volgens veel wetenschappers moeten
journalisten daarom niet langer schromen om de consensus te volgen en gewoon opschrijven dat de situatie ernstig
is en dat we onze CO2-uitstoot moeten terugdringen. Het principe van hoor en wederhoor is volgens sommige
wetenschappers in zichzelf bevooroordeeld en lokt meer onzekerheid uit – onzekerheid die door het brein van de
mediaconsumenten weer wordt vertaald in een reactie van ‘nog even niks doen en afwachten’. Volgens de activisten
kunnen we ons dat niet veroorloven.
Hebben de sceptici echter gelijk – hoe onwaarschijnlijk dat ook is volgens de meerderheid van de wetenschappers -
dan draagt een journalist die het hoor en wederhoor principe laat varen ten gunste van de consensus bij aan de
grootste blunder van de 21ste eeuw. Deze kwestie kent geen bevredigend antwoord – of althans, een ouderwets
objectieve journalist kan die niet geven. Wat het onderzoek van Budescu ons wel leert is dat afgewogen schrijven
over de onzekerheid in de klimaatwetenschappen voor journalisten én wetenschappers een uitdaging is die vrijwel
zeker (>99%) meer aandacht verdient. )

Doet me denken aan ´Big Brother`: media moeten meer achter de meerderheid, de consensus aanlopen, anders
brengen ze het publiek alleen maar in verwarring en neigt dat minder naar gedragsverandering.

De waardevrijheid van wetenschap is in gevaar: we gaan verboden, geheime kennis van private wetenschappers krijgen, en toegestane , publieke kennis van de ´grote meerderheid´, de consensus .
Onafhankelijk denkende wetenschappers (http://www.kennislink.nl/web/show?id=78435 ,
http://www.uva.nl/object.cfm/651C62AF-5141-4332-9975F0C1674947CD ) moeten oppassen.

Terwijl politici ook gewoon kunnen zeggen, dat men het beleid meer stuurt in de richting van milieubeheer,en een betere betrouwbare energievoorziening.
Zonder zich bezig te houden met de inhoud van wetenschap, zonder bangmakerij.
Dat ís toch al eens toegegeven door een politicus ( http://video.google.com/videoplay?docid=-4303425833461646234 )

Paul Metz

Ook uit zijn CV blijkt niet dat Peter Baines een belangrijke onderzoeker is. Het tweede onderwerp in deze blog had best het enige mogen zijn, want het methaan is een te weinig besproken risico. En kijk ook eens naar de klimaatblogs van de Financial Times en de columns van Tom Friedman in de New York Times, ook makkelijk en gratis toegankelijk. Deze laatste is een prominente en overtuigde voorstander van de vrije markt en van de ongebreidelde globalisering. Sinds enige tijd is hij door de wetenschappelijke feiten overtuigd en een van de beste woordvoerders onder degenen, die de dreigende klimaatcatastrofe willen beperken of afwenden door een energietransitie die wegens de oprakende fossiele brandstoffen en de bijbehorende geopolitieke onrust toch uiterst gewenst is.

Paul Metz

Ik vergat de zeer informatieve dagelijkse blogs op de Wall Street Journal en van Andrew Revkin op de New York Times sites te noemen.

De laatste citeert vandaag een econoom: Herman Daly, whose focus is “ecological economics”, said that seeking or implying certainty in pursuing climate solutions ignores the reality of the problem — which requires acting in the face of uncertainty. “When you jump out of an airplane, you need a crude parachute more than you need an accurate altimeter. Do not wait for exact empirical evidence.”

Dit wordt vaak “vergeten”.

Hans Labohm

Paul Metz,

Je citeert Herman Daly: ‘Do not wait for exact empirical evidence.’

Daar hoeven we niet op te wachten. We hebben genoeg waarnemingen en metingen op grond waarvan de menselijke broeikashypothese is weerlegd.

Voor een eenvoudig KISS-overzicht zie:

Klimaatsprookjes
http://www.dagelijksestandaard.nl/?p=2618

Engelse versie:
Climate Fairy Tales
http://kleinverzet.blogspot.com/2009/03/climate-fairy-tales.html

Voor gevorderden:
Nature, Not Human Activity, Rules the Climate
http://www.sepp.org/publications/NIPCC-Feb%2020.pdf

Wim Krop,

Je schrijft: ‘Toch nog een vraag aan Labohm die ik al een enkele keer heb gesteld: Is het volgens u verantwoord om in het geheel niets meer te doen aan uitstoot van CO2? Kunnen we dus simpelweg op de oude voet door?’
CO2 heeft een verwaarloosbaar effect op de wereldtemperatuur. CO2 is daarentegen goed voor plantengroei, en daarmee voor de voedselproductie, flora en fauna (biodiversiteit). Groener kunnen we het niet maken.
M.i. kunnen we echter niet op de oude voet doorgaan. Ik ben voorstander van zuiniger energieverbruik. Ik ben ook voorstander van alternatieve energie, mits de kosten/batenverhouding daarvan gunstig is. Bij wind en zon is dat tot op heden niet het geval. Subsidies die per kw/h het twee- tot vijfvoudige bedragen van de kostprijs van ‘grijze’ stroom zijn m.i. onverantwoord.
Peter Klein,
Je schrijft: ‘Bangmakerij of informatie? Wat is het nut van de klimaatblog?, hoe interessant ik die ook vind. Want alle krediet daarvoor aan de NRC en Paul Luttikhuis.’
Ik heb geprobeerd een antwoord te vinden op je vragen. Zie:
Klimaathype over zijn hoogtepunt heen. Wat wordt de volgende hype?
http://www.dagelijksestandaard.nl/?p=3424

Wim Krop

@ Hans Labohm

Dus ook scepticus Labohm is voor het beperken van het energiegebruik. Over het nut van subsidies zouden de diverse deskundigen waarschijnlijk nog wel even de degensn kunnen/willen kruisen. Maar dat is een andere discussie.

Zou het Labohm’s ideeën voor alarmisten niet veel acceptabeler maken, als hij die noodzaak tot besparing consequent zou benadrukken? Ik denk dat hij daarmee de mogelijke verdenking dat hij vanuit bepaalde belangen spreekt belangrijk vermindert. En hij komt zo ook een stuk dichterbij de alarmisten. In feite sturen die op hetzelfde resultaat: beperking van energiegebruik. De redenen mogen niet helemaal dezelfde zijn, het effect is hetzelfde.

Die basisdiscussie (wat is eigenlijk het effect van CO2 op het klimaat) blijft natuurlijk van groot belang. Prachtig als de wetenschap daar serieus (waarvan helaas niet altijd sprake is) mee aan de gang blijft en nog mooier als de wederzijdse verkettering eens beëindigd zou kunnen worden. Kortom: hoog tijd dat er écht wetenschap wordt bedreven, met alle twijfels van dien, bij sceptici en alarmisten. Inmiddels werken we gewoon door aan een duurzamere wereld om allerlei andere redenen: de fossiele brandstoffen raken op, niet overgeleverd zijn aan vervelende regimes, meer in overeenstemming leven met de natuur, ontwikkelen van interessante nieuwe en creatieve technieken. Bij mij komt daar nog bij dat ik wil voorkomen dat we over tien of twintig jaar tot de ontdekking komen dat de alarmisten toch gelijk hadden (hoewel ik dat in toenemende mate betwijfel of dat gaat gebeuren). Maar zelfs als dat niet zo is, blijven al die andere redenen overeind om te streven naar een duurzamere wereld.

Ik vind het een hoopgevend teken dat ik ook iemand als Hans Labohm hier aan mijn zijde vind. Maar ik denk dat het de discussie een eind op de goede weg zou helpen als hij dit ook eens wat nadrukkelijker zou ventileren. Als dan de alarmisten hun waarheden eens werkelijk ter discussie zouden willen stellen, dan moeten daar mooie dingen uit kunnen groeien.

John Bakker

Wim, iedereen in het bezit van een normaal stel hersens wil dat we uit de houd greep van het Midden Oosten (Olie) en Rusland geraken. In de eerste plaats is dit van belang voor Europa wan de USA krijgt “slechts” 17% van haar oilie uit het Midden Oosten en haast niks uit Rusland. Ik wil wel bijdragen aan de ontwikkeling van alternative energie maar niet onder de valse pretentie van CO2 en opwarming. Regeringen die milieu en carbon belasting heffen , het in de grote uitgavenpot stoppen en het niet besteden aan het doel waar het voor geheven wordt is misselijkmakend. Je wordt bedrogen waar je bij staat en je kunt er niets aan doen tot de volgende verkiezingen.
Ik behoor gelukkig niet tot die groep mensen welke door een verzameling paniekzaaiers (IPCC) dusdanig bang zijn gemaakt dat hun denkpatroon in een eenrichtingsweg is veranderd.

Een energiewereldoorlog is veel denkbaarder en gevaarlijker voor de wereld dan klimaatverandering en alle broeigassen tezamen. Het verschil is dat
een energiewereldoorlog WEL door mensen wordt veroorzaakt.

Wim Krop

John,

Dit bedoel ik nu precies met dat ‘verketteren’. Net zoals de extremen in de tegenpartij ben jij dus volstrekt overtuigd van je eigen gelijk. Dat acht ik een riskante houding, waarmee we lijnrecht tegenover elkaar blijven staan. Waarheid is een schaars goed, als het al bestaat.

Ik heb geen reden om aan te nemen dat er ook bij het IPCC goede bedoelingen bestaan en dat het niet de samenzwering is die de alarmisten op hun beurt weer bij de sceptici zien. Ik vermoed wel dat ze een paradigmafout maken. En ik weet ook zeker dat er mensen en instellingen zijn die daar misbruik van maken, net zoals er aan de andere kant van dit soort raddraaiers tussen zitten. Ik twijfel aan de uitgangspunten van de IPCC maar ben er nog niet zo zeker van dat ze compleet ongelijk hebben, simpelweg omdat ik niet in staat ben om dat te kunnen beoordelen. En ook omdat redelijk sceptische wetenschappers, zoals Fred Singer (zelfs acceptabel voor Hans Labohm, zie elders op dit blog), wel degelijk van het effect van CO2 op opwarming erkennen. Alleen een voortdurende, intensieve en serieuze wetenschappelijke discussie zou hier een antwoord op kunnen/moeten geven.

Het probleem is echter dat beide partijen elkaar volstrekt niet serieus nemen en zich steeds dieper ingraven in hun schuttersputjes, met alle bijbehorende verdachtmakingen van dien. Daar schieten we dus helemaal niets mee op.
Maar dat het een goede zaak is om een duurzamere wereld te creëren, daar kan iedereen zich wel in vinden (op Standard Oil na…). Laten we daar dan serieus werk van gaan maken en inmiddels proberen de wetenschappelijke smaakmakers weer on speaking terms te krijgen. Wéér vertellen dat de andere kant gek is, leidt alleen maar tot het scheppen van ongewenste, blokkerende vijandbeelden.

Wat allemaal niet wegneemt dat ik als leek veel opsteek van dit blok. Hulde aan Paul Luttikhuizen en het NRC. Je kan je wel voorstellen wat een dergelijke discussie op de site van De Telegraaf als resultaat zou opleveren…

John Bakker

Wim,
In een vorige reaktie schreef ik :

Waar ga ik de fout in ?
3% van de CO2 wordt veroorzaakt door ons allen.
CO2 is slechts voor 20% oorzaak van de opwarming.
De temperatuur stijgt met 0,12 graden C per 10 jaar.
Door U en mij : 20% van 3% van 0,12 is 0,00072 graden C per 10 jaar. Per jaar 0.000072 graden C.
Waar zit mijn denkfout?

Wim Krop

John,

Terechte vraag. Maar waarom houden dan zelfs mensen als Singer CO2 toch verantwoordelijk voor de opwarming? Ik zou hier wel eens een goed ingevoerde alarmist over willen horen (maar die lijken op dit blog niet meer voor te komen: uitgeargumenteerd?).

En dan even een citaat van het KNMI (uiteraard ook redelijk verdacht bij de sceptici…):

Samenvattend blijkt dat in bepaalde perioden de broeikasgasconcentraties zich langzaam aanpassen aan veranderingen in de temperatuur, waarbij die aanpassingen relatief snel leiden tot aanpassingen in de temperatuur via het mechanisme van het versterkte broeikaseffect. Er is dus niet sprake van een eenduidige oorzaak-gevolg relatie.

En:

Waterdamp is het belangrijkste broeikasgas, omdat water in overvloed aanwezig is op aarde en dus in relatief grote hoeveelheden voorkomt in de atmosfeer. Ongeveer tweederde van het broeikaseffect komt op conto van waterdamp. Veranderingen in de waterdampconcentratie worden bepaald door de andere klimaatparameters die de atmosfeer opwarmen of afkoelen. Door de korte verblijftijd in de atmosfeer is de aanpassing van het waterdampgehalte aan de temperatuur snel. In het versterkte broeikaseffect speelt, sinds de industriële revolutie, de stijging van het CO2 gehalte een dominante rol. Door de temperatuurstijging, die hiervan het gevolg is, neemt de hoeveelheid waterdamp in de atmosfeer toe. Hierdoor stijgt de temperatuur extra. De klimaatonderzoekers behandelen waterdamp daarom als ‘terugkoppelingsmechanisme’ in het klimaatsysteem en niet als onafhankelijk broeikasgas, waarvan de concentratie direct door mensen zou zijn te beïnvloeden.

Kortom: het is niet alleen maar CO2 dat de temperatuurstijging bepaalt.

En over het niet meer stijgen van de temperatuur de laatste tien jaar (stokpaardje van Labohm):

Klimaatverandering is niet gestopt na 1998. De wereldgemiddelde temperatuur bereikte in 1998 weliswaar een recordhoogte, maar is mede te danken aan een zeer sterke El Niño. Dit veroorzaakte een extra temperatuurstijging van ongeveer 0,2 graden. Na correctie voor natuurlijke factoren, zoals El Niño, is wel degelijk een opwarmende trend zichtbaar. Bovendien behoren de jaren 2001 tot en met 2006 tot de top tien warmste jaren sinds 1850.

Hans Labohm

Het KNMI is ongetwijfeld een rijke en waardevolle bron van klimaatinformatie (ook voor klimaatsceptici). Maar ik heb altijd geleerd: ‘Audiatur et altera pars.’ Men moet zich zo breed mogelijk oriënteren. Voor een degelijk (en toegankelijk ) overzicht, zie:
Arthur Rörsch, De staat van het klimaatonderzoek 2008.

Ga naar: http://www.platteland-in-perspectief.nl/

Klik op ‘Actueel document’ en ga naar het betrokken artikel.

Wim Krop

Hans,

Zal ik zeker doen!