Een lastig dilemma

Een nepijsbeer op een nepijsberg op de Theems, om aandacht te vragen voor klimaatverandering. (Foto AFP)

Een nepijsbeer op een nepijsberg op de Theems, om aandacht te vragen voor klimaatverandering. (Foto AFP)

Voorspellen, schijnt Niels Bohr eens gezegd te hebben, is moeilijk, vooral als het over de toekomst gaat. De afgelopen weken groeit op dit weblog het aantal reacties dat handelt over alarmisme versus scepsis in het klimaatdebat, over de vraag dus wat er kan gebeuren.

Voor veel wetenschappers is het een lastig dilemma. Als ze uit oprechte bezorgdheid waarschuwen dat het allemaal wel eens veel erger zou kunnen worden, zonder er meteen de cijfers bij te leveren, worden ze al gauw beschuldigd van bangmakerij. Het klimaat beweegt, maar niet per se in een rechte lijn naar de afgrond.

Anderzijds komen verhalen die worden verteld met de gebruikelijke wetenschappelijke slagen om de arm (wetenschappers leven in tegenstelling tot politici tenslotte bij de gratie van onzekerheid) vaak nauwelijks aan, in ieder geval niet bij het grote publiek. Dan kan de verleiding groot zij om de toonzetting wat krachtiger te maken.

Volgens sommige mediawetenschappers is dat koren op de molen van de sceptici. De zeespiegel hoeft maar een jaartje minder te stijgen, er hoeft maar een keer meer sneeuw in het Noordpoolgebied te vallen, er hoeft maar een zomer zonder hittegolf te zijn, en ze zeggen: zie je wel, het valt wel mee. Zo deed Bjorn Lomborg heel verontwaardigd dat wetenschappers wel iedere milimeter zeespiegelstijging melden, maar zwegen toen de daling inzette. Dit was overigens wat er werkelijk gebeurde:

Lomborg isoleert een klein stukje uit een stijgende trend (klink om te vergroten)

Lomborg isoleert een klein stukje uit een stijgende trend (klink om te vergroten)

De redenering van veel klimaatsceptici (het is allemaal de schuld van de zon) vind ik niet overtuigend. Er is een overweldigende hoeveelheid onderzoek waaruit een directe relatie blijkt tussen de concentratie van broeikasgassen in de atmosfeer en de opwarming van de aarde. De internationale gemeenschap van wetenschappers, die elkaars theorieën voortdurend ter discussie stellen, heeft er niet voor niets in het IPCC vele jaren over gedaan om vast te stellen dat er een aan zekerheid grenzende waarschijnlijk is (verder kan een wetenschapper nu eenmaal niet gaan), dat zo’n relatie bestaat.

Dat klimatologen alleen maar vasthouden aan hun opwarmingstheorieën om geld te genereren voor hun instituut of onderzoek, zoals veel sceptici beweren, vind ik een zwakke tegenwerping. Met hetzelfde gemak kun je beweren dat juist de sceptici gelieerd zijn aan ideologisch gemotiveerde instellingen en neoconservatgieve denktanks als het Heartland Institute, die zich vooral bekommeren om ‘freemarket solutions’. (Lees hier meer over de ideologische context van klimaatonderzoek).

De sceptici zien zichzelf graag als de Galilei’s van het klimaatonderzoek, strijdend voor de waarheid tegen mainstream wetenschap. Maar als zoveel onderzoek de relatie tussen broeikasgassen en klimaatverandering laat zien, zijn de sceptici dan niet juist de strijders tegen Galilei?

Wetenschap leeft van onzekerheid, wat is waar. Maar sinds Galilei hoeven we gelukkig niet iedere keer in twijfel te trekken dat de aarde om de zon draait. Wel moeten we ons blijven afvragen hoe dat gebeurt en wat de gevolgen ervan zijn. Dat is wat klimatologen en andere wetenschappers, met vallen en opstaan, maar wel met een toenemende precisie, aan het doen zijn. En daarvan doet dit weblog verslag.

15 reacties op 'Een lastig dilemma'

Paul Metz

Politici hebben voor het beleid, dat altijd het omgaan met deze genoemde wetenschappelijke onzekerheden betekent, vooral kennis over de mogelijke omvang en de kans van het optreden van grote veranderingen nodig. Het risico management houdt rekening met trends, maar ook met mogelijke catastrofes met een kleine kans. Het is daarom door velen betreurd dat in het laatste IPCC rapport van 2007 de “samenvatting voor beleidsmakers” aan deze tweede behoefte niet tegemoet komt. Dit is het gevolg van de vereiste politieke consensus over dit gedeelte. De trend-consensus is wel gepresenteerd, de mogelijke grote afwijkingen daarvan zijn dat niet. Daarom trekken nu wetenschappers als James Lovelock en Jim Hansen zo luid aan de bel en gaan zelfs op de barricades in Washington DC.

Theo Hillenaar

Ik heb een wetenschapper horen beweren dat het verband tussen de CO2 concentratie en de stijgende temperaturen, net andersom is als door de meesten wordt aangenomen. Met andere woorden: omdat de temperatuur stijgt komt er meer CO2 in de atmosfeer.
Onderzoek zou hebben aangetoond dat dit de afgelopen eeuwen al enkele malen zo is geweest.

Hans Labohm

In zijn stukje hierboven schrijft Paul Luttikhuis: ‘Dat klimatologen alleen maar vasthouden aan hun opwarmingstheorieën om geld te genereren voor hun instituut of onderzoek, zoals veel sceptici beweren, vind ik een zwakke tegenwerping. Met hetzelfde gemak kun je beweren dat juist de sceptici gelieerd zijn aan ideologisch gemotiveerde instellingen en neoconservatieve denktanks als het Heartland Institute, die zich vooral bekommeren om ‘freemarket solutions’.

De laatste opvatting kom je in de blogosfeer inderdaad veel tegen. Paul Luttikhuis verwijst hierbij onder meer naar het Rapport, ‘Nature, Not Human Activity, Rules the Climate’, http://www.heartland.org/custom/semod_policybot/pdf/22835.pdf, dat inderdaad door het Heartland Institute is uitgegeven. Maar betekent dat ook dat de schrijvers van dat rapport zich verwant voelen aan de vrije-markt-filosofie van het Heartland Institute? Ik waag het te betwijfelen.

Ik heb zelf aan dat rapport bijgedragen en ik was betrokken bij de voorgeschiedenis. Voor mij persoonlijk – als econoom – geldt dat ik mij in de algemene oriëntatie van het Heartland Institute goed kan vinden, maar de andere auteurs zijn wetenschappers die op economisch gebied, voor zover mij bekend, geen uitgesproken opvattingen hebben. Ze gaan gewoonlijk geheel op in hun eigen wetenschappelijke besognes en de economie is een ver-van- mijn-bed-show voor hen. Het rapport, dat door Fred Singer – een excellente Amerikaanse wetenschapper – werd gecoördineerd, was al maanden klaar. Maar er was geen geld om het te publiceren. Immers, in tegenstelling tot de Al Gores van deze wereld, die honderdduizend dollar of meer per spreekbeurt ontvangen, moeten de klimaatsceptici bijna alles uit eigen zak betalen. Toen kwam het Heartland Institute in beeld, dat aanbood om publiciteit aan het rapport te geven. Bijna niemand van ons had ooit van het Heartland Institute gehoord. Maar het aanbod werd natuurlijk in dank aanvaard. Zo is het dus gekomen.

Het vervelende bij dit alles is dat de connectie met het Heartland Institute door vele aanhangers van de menselijke broeikashypothese wordt gebruikt als excuus om niet inhoudelijk op het rapport te hoeven ingaan. Reeds in het najaar van 2007 heb ik het rapport naar onze gesprekspartners bij het KNMI en andere organisaties die zich in Nederland met klimaat bezighouden, toegestuurd met het verzoek om commentaar en discussie. Zij hebben tot op heden (we zijn nu al een eind in 2009) nog niet gereageerd.

En dat is de algemene ervaring van de klimaatsceptici (in alle landen). Wij willen discussie, zoals die in elke tak van wetenschap doodnormaal is, maar onze opponenten doen er alles aan om zich daaraan te onttrekken.

John Bakker

Mijn grote punt is dat de IPCC wetenschappers eisen bij voorbaat gelijk te hebben en gaan elke discussie met “andersdenkenden” uit de weg.
Ook al heeft de IPCC gelijk 100% dan nog is het ONMOGELIJK de benodigde 80 procent reductie in uitstoot te behalen om de temperatuursstijging te stoppen. Kyoto is een hele grote bizarre grap die onzinnig veel geld kost en een NIET meetbare reduktie in temperatuursstijging bewerkstelligt.
Kijk naar de getallen en zie hoe er ontzettend veel geld aan de emissiehandel wordt verdient en ook helemaal niets helpt. Wat is het verschil, aan kanker sterven of aan de chemotherapie? Dood is dood.

frits

Sinds het einde van de ijstijd is het zeenivo ongeveer 50 meter gestegen. De trend is dus al duizenden jaren stijgende en daarmee vertegenwoordigt bovenstaande grafiek, die loopt van 1992 tot 2009, ook maar een zeer klein stukje van die al duizenden jaren( en afvlakkende ) stijgende trend.
Er KAN dus inderdaad heel wat gebeuren en je hebt er niet eens CO2-uitstoot voor nodig.

John Bakker

Theo, er zijn tig wetenschappers die bewezen hebben via ijsboringen, dat het steigen van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer alles te maken heeft met een verhoging van de temperatuur. Google eens : Heidelberg appeal of Leipzig declaration of Petition project. Tienduizenden wetenschappers hebben deze documenten ondertekend inclusief ex IPCC figuren. Het is dus net andersom dan wat de IPCC geleerden beweren. IPCC is een onderdeel van de Verenigde Naties. In Nederland hoor je niet zoveel over de corruptie binnen deze organisatie zoals b.v. “Oil for food” in Iraq.
Waarom zou ik de IPCC geleerden geloven als de rest van die organisatie nauweliks te vertrouwen is?

Herman Vruggink

Lomborg heeft gelijk: laat de data voor zichzelf spreken. Niemand ontkent en ook Lomborg niet dat de zeespiegel stijgt. De zeespiegel stijging behoort nu eenmaal bij het Interglaciaal waarin wij ons nu eenmaal in bevinden. Mocht de CO2 doctrine waar zijn dan zal op een gegeven moment er een duidelijk waarneembare stijging van zeespiegel waarneembaar moeten worden. Als we de 2 tot 3 meter tot 2100 van de alarmisten willen halen dan moeten we opschieten, het is alweer 2009!

Stef Bots

@Hans Labohm.
Van alle weblogs die ik regelmatig bezoek of toevallig tegen ben gekomen m.b.t. de broeikastheorie is mij het volgende opgevallen:
- vooral de klimaatskeptici zijn constant in de weer met samenzweringstheorieën en insinuaties, zoals, erat demonstrandum, de bijdrage van John Bakker op deze weblog (posting 6);
- binnen de vele blogs en in alle relevante wetenschappelijke media is er uitgebreide discussie over en weer. Ook mensen als Spencer, Svensmark en Lomborg, die met alternatieve theorieën en inzichten komen, kunnen daarin uitgebreid publiceren en hebben dat ook gedaan. De discussies zijn erg levendig;
- er zijn complete websites waarin “klimaatadepten” uitgebreid van repliek dienen op de “klimaatskeptici”.

Dat wil niet zeggen dat alle “klimaatadepten” even fair zullen zijn. Dat is nu eenmaal een eigenschap van (bepaalde) mensen in het algemeen. Ik krijg nou echter bepaald niet de indruk dat de “klimaatadepten” in dat opzicht er veel beter geportretteerd opstaan dan de “klimaatskeptici”.

Neem de eindeloze en abjecte scheldpartijen die op sommige blogs onder de klimaatskeptici gemeengoed zijn. Over de IPCC heb ik al kunnen optekenen: “klimaatmaffia”, “linkse pseudowetenschappers”, “klimaatfundamentalisten”, “klimaatfascisten”, meestal gevolgd door de eigen ‘klimaatinzichten’ waarvan je tenen kromtrekken. De bloemlezing aan scheldkanonnades is ingekort omwille van de bondigheid en nog sterk gekuist om het op deze plek betamelijk te houden.

In dat licht kan ik u volgen indien u stelt dat de meeste wetenschappers op het Heartland Institute gewoon geheel opgingen in hun eigen wetenschappelijke besognes, zoals u dat beschrijft. Het zijn meestal inderdaad gewoon vaklui die zich in alle eer en geweten kwijten van hun taken of opdrachten.

Ik mag aannemen dat dit ook opgaat voor de wetenschappers die zijn geëngageerd in IPCC verband. Van dat besef is echter doorgaans weinig tot niets te merken in de bijdragen van de klimaatskeptici.

Een voorbeeld hoe dit uitpakt: terwijl de klimaatskeptici de IPCC betichtten van politieke vervalsing en kuiperijen, is exact het omgekeerde gebeurd: tijdens het opstellen van AR4 (het 4e klimaatrapport begin 2007) is een week lang de IPCC politiek onder druk gezet om de eindconclusies af te zwakken. Met als gevolg dat laatst in Kopenhagen en eerder in Poznan veel wetenschappers moesten constateren dat de huidige klimatologische ontwikkelingen, de voorspellingen uit AR4 al aan het inhalen zijn, zoals het tempo van afsmelten van de Noordpool, momenteel in volle gang, en de toename van CO2 in de atmosfeer.

Terwijl de meeste wetenschappers die bijgedragen aan de IPCC assessments van alles en nog wat naar hun hoofd gesmeten kregen aan diskwalificaties door de klimaatskeptici, bedienden deze laatsten zich van de inzichten van personen, die door de olie industrie werden en worden betaald op een zelfde wijze waarop vele wetenschappers zich ook decennialang voor het karretje van de tabaksindustrie hebben laten spannen om aan te tonen dat roken helemaal geen schade berokkent aan de gezondheid.

Desalniettemin ben ik het met u eens dat indien u een stuk naar het KNMI stuurt, het erg zwak overkomt indien men daarop niet reageert.

Maar om echter nu te verzanden in het Calimero syndroom, waarnaar uw laatste alinea zweemt, wordt mij toch wel al te gortig tegen de achtergrond van de weinig feestelijke vertoning die de klimaarskeptici ons vaak voorschotelen.

Dit Calimero effect steekt ook de kop op in kwalificaties als “de niet aflatende stortvloed aan leugens en onwaarheden die door het IPCC over ons uitgestort worden”, waarop men zich vervolgens uiteraard meteen opwerpt als edele hoeder van de waarheid.

Ik heb aan dit onzindelijke geredeneer een broertje dood.

@John Bakker (4 en 6):
(Citaat:) “Mijn grote punt is dat de IPCC wetenschappers eisen bij voorbaat gelijk te hebben en gaan elke discussie met “andersdenkenden” uit de weg”.

Wat een complete onzin. Kunt u mij aantonen waaruit dat dan zou blijken?

Dit is hoe het werkelijk in elkaar steekt. Allereerst er bestaan geen IPCC wetenschappers. Het IPCC is helemaal geen klimatologisch onderzoeksinstituut als zodanig maar een orgaan van de Verenigde Naties dat alleen maar de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek op klimatologisch gebied verzamelt, de consensus daarin opzoekt en publiceert ten behoeve van de politieke besluitvorming.

In eigen bewoordingen: “The IPCC does not conduct any research nor does it monitor climate related data or parameters. Its role is to assess on a comprehensive, objective, open and transparent basis the latest scientific, technical and socio-economic literature produced worldwide relevant to the understanding of the risk of human-induced climate change, its observed and projected impacts and options for adaptation and mitigation”.

De wetenschappers zelf die bijdragen aan de regelmatige publicaties van het IPCC zijn wereldwijd werkzaam in allerlei wetenschappelijke instituten (meest universiteiten en meteorologische instituten, maar ook organisaties als de NASA e.d.)).

Ik heb begrepen dat ook Hans Labohm als econoom binnen deze context betrokken is geweest bij IPCC activiteiten, als ik dat goed heb onthouden.

In dit licht wordt het duidelijk hoe onzinnig de opmerking van Bakker is waar hij beweert dat de IPCC wetenschappers bij voorbaat eisen gelijk te hebben en gaan elke discussie met “andersdenkenden” uit de weg.

Wetenschappers publiceren hun onderzoeken en bevindingen nl. in wetenschappelijke tijdschriften en andere, min of meer officiële gremia. Indien klopt wat Bakker beweert, zou dit dus een diskwalificatie inhouden van al die wetenschappelijke tijdschriften en vakbladen wereldwijd. Daarin zouden dus de “IPCC wetenschappers” (die in die hoedanigheid dus ineens niet bestaan) hun gelijk eisen en discussies met andersdenkenden uit de weg gaan. Al zouden ze het willen, het zou ze ineens niet lukken.

Er gebeuren gekke dingen op de wereld maar om dat overeind te houden, dat lijkt me een hele heisa en eerlijk gezegd een onmogelijke opgave. Maar als Bakker dit zou vinden, dan moet hij dat maar eens gaan aantonen in plaats van maar wat te roepen.

Dan zijn klimatologisch briljante inzichten: “… er zijn tig wetenschappers die bewezen hebben via ijsboringen, dat het steigen van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer alles te maken heeft met een verhoging van de temperatuur (…) Het is dus precies andersom dan wat de IPCC geleerden beweren”.

Met andere woorden: de CO2 stijging volgt de temperatuur en niet andersom.

We gaan eens te rade bij de klimaattheorie, zoals die momenteel gedeeld wordt door vrijwel alle klimatologen ter wereld en zoals die ook in de IPCC assessments verwoord staat.

Die luidt als volgt: op het einde van een ijstijd kantelt de aardas een beetje, waardoor het noordelijk halfrond iets meer zonlicht ontvangt. Dit veroorzaakt een relatief kleine stijging van de aardtemperatuur. Deze kanteling is echter veel te klein om de temperatuurstijging in de periode daarna te verklaren. Er moet dus nog iets anders gebeurd zijn. Dit is de volgorde van gebeurtenissen, zoals die ook uit waarnemingen van de ijsboringen kan worden opgemaakt:
1. de aardas kantelt, de temperatuur neemt toe met maximaal 0,6 graad Celsius;
2. na ongeveer 500 – 600 jaar begint ook het CO2 gehalte in de atmosfeer toe te nemen, dit CO2 komt in eerste instantie los vooral uit de oceanen als gevolg van de initiële temperatuurstijging;
3. de toename van het CO2 gehalte van de atmosfeer veroorzaakt door het broeikaseffect een verdere opwarming en door deze opwarming neemt op zijn beurt het CO2 gehalte verder toe enz. Een positief terugkoppelingseffect treedt op, waarin ook waterdamp en methaan een rol spelen;
4. zonder dit terugkoppelingeffect zou de temperatuurstijging beperkt blijven tot hoogstens +0,6 graad Celsius en dit zou zelfs niet voldoende zijn om de ijstijd te beëindigen;
5. de primaire oorzaak van de beëindiging van de ijstijden is dus de kanteling van de aardbaan maar de CO2 kringloop de belangrijkste drive achter de totale temperatuurstijging die daarna plaatsvindt.

De wetenschappers die in de weer zijn geweest (en nog zijn) met de ijsboringen, waren nu precies dezelfde geleerden die hebben bijgedragen aan de IPCC assessments.

Met andere woorden:
- het IPCC voert zelf geen wetenschappelijk onderzoek uit en er bestaan dus geen “IPCC wetenschappers”;
- de wetenschappers die ijsboringen hebben uitgevoerd, zijn dezelfde die hebben bijgedragen aan de IPCC assessments;
- uit de ijsboringen blijkt dat de CO2 kringloop de belangrijkste drive is geweest voor de temperatuurstijging na elke ijstijd, maar de eerste aanzet (katalysator) daartoe werd gegeven door schommelingen in de aardbaan;
- de bewering van klimaatskeptici dat “het IPCC” dus beweert dat de schommelingen in de aardbaan niet de belangrijke katalysator vormen die het einde van de ijstijden inluiden (en vice versa) is dus niet waar, het behoort tot de standaardtheorieën binnen de klimatologie (Milankovitsch theorie) en daarmee tot de wetenschappelijke onderbouwing van de IPCC assessments;
- de bewering de stijging van het CO2 gehalte in de dampkring louter verklaart als een gevolg van temperatuurstijging is zowel in strijd met wat de wetenschappers die de ijsboringen hebben uitgevoerd aanvoeren als met wat zo ongeveer alle fundamentele inzichten van de huidige klimatologie;
- deze bewering impliceert namelijk dat CO2 geen broeikasgas is en daarmee wordt ongeveer 150 jaar klimatologie zonder pardon overboord gegooid en zijn we binnen deze tak van wetenschap weer terug bij het jaar 1810 (toen de Fransman Fourier hiervan als eerste notie maakte);
- het broeikaseffect van CO2, dat wordt veroorzaakt doordat dat gas zonnelicht met infrarood golflengtes (“warmte”) tegenhoudt, is proefondervindelijk in laboratoriumexperimenten uitgebreid aangetoond en behoort dus tot de fysische eigenschappen van dat gas;
- een stijging van het CO2 gehalte in de atmosfeer leidt dus onvermijdelijk tot een toename van de temperatuur van de atmosfeer;
- volgens de moderne klimatologie, en door NIEMAND onder de klimatologen ontkend, vormt CO2 het belangrijkste broeikasgas in de aardatmosfeer. Zonder dat broeikaseffect van CO2 zou de gemiddelde aardtemperatuur geen +15 bedragen zoals nu maar -18.

Tenslotte: de Heidelberg en Oregon petities zijn geen valide meting van de consensus onder klimatologen. Petities leiden tot zelfselectie van respondenten (aan wie stuur je als deelnemer de petitie door?) waardoor (1) de einduitslag een flinke bias vertoont en (2) de petitie terecht komt bij wetenschappers die geen deskundigheid hebben over de klimatologische vragen die in de petitie zijn gesteld. Zo is de Oregon petitie ondertekend door meer dan 30.000 wetenschappers waaronder slechts ruim 3.800 aardwetenschappers, waarvan uiteindelijk 1.800 personen met een gerichte klimatologische kwalificatie.

Indien u zou willen weten wat de huidige stand van zaken is binnen de medische wetenschappen, bijv. hoe wordt gemiddeld genomen gedacht over het effect van roken op de gezondheid, zou u dan wiskundigen, landbouwwetenschappers, economen of klimatologen hiernaar vragen? Dat is echter nu precies waartoe de Oregon petitie heeft geleid!

Indien je de consensus binnen een wetenschapsgebied wilt peilen, stuur dan geen petitie rond die bij Jan en alleman terechtkomt maar stuur gericht een enquete naar de relevante personen. Dat is nu precies een paar keer gedaan binnen de klimatologie. Een daarvan kan hier worden gelezen: http://tigger.uic.edu/~pdoran/012009_Doran_final.pdf. Dit betreft een enquete onder alle 10.157 officieel in de V.S. en Canada ingeschreven klimatologen. De uitslag? Meer dan 90% onderschrijft de stelling dat de aardtemperatuur aan het toenemen is en meer dan 80% de stelling dat dit wordt veroorzaakt door menselijk handelen. Onder de specifiek klimatologische onderlegde onderzoekers (aardwetenschappen zijn natuurlijk veel meer dan alleen klimatologie) lag deze percentages nog een stuk hoger.

De eindconclusie van deze inventarisatie luidde dan ook: “It seems that the debate on the authenticity of global warming and the role played by human activity is largely nonexistent among those who understand the nuances and scientific basis of long-term climate processes”.

Het is evident dat dit een veel betrouwbaarder beeld vormt van de stand van zaken binnen de klimatologie dan petities.

Hans Labohm

Stef Bots,

Je merkt – zij het in wat andere bewoordingen – op dat de klimaatsdiscussie nogal gepassioneerd is. Dat ben ik met je eens. Dat zou eigenlijke niet mogen/moeten. Van mijn kant probeer ik zoveel mogelijk met feiten, waarnemingen en metingen te komen om mijn opvatting als klimaatscepticus te onderbouwen. In mijn meer journalistieke stukjes – moet ik toegeven – laat is me soms wel wat meer gaan.

Stef schrijft dat John Bakker stelt dat de aanhangers van de menselijke broeikashypothese uit de weg gaan. Stef vindt dat dat niet zo is. Nochtans correspondeert die opvatting (van John Bakker) met de ervaring van vele klimaatsceptici wereldwijd.

Stef gaat uitvoerig in op de rol van CO2. Hij stelt daarover onder meer: ‘Volgens de moderne klimatologie, en door NIEMAND onder de klimatologen ontkend, vormt CO2 het belangrijkste broeikasgas in de aardatmosfeer. Zonder dat broeikaseffect van CO2 zou de gemiddelde aardtemperatuur geen +15 bedragen zoals nu maar -18.’

Stef vergist zich. Geen enkele klimatoloog – of hij/zij nu voor- of tegenstander van de menselijke broeikashypothese is – zal dat beweren. Waterdamp is het belangrijkste broeikasgas. CO2 speelt een heel ondergeschikte rol. Volgens vele klimatologen is die rol (van door de mens veroorzaakte CO2) nochtans zo belangrijk dat die een groot deel van de opwarming die we sinds 1950 hebben gekend, kan verklaren. Volgens de klimaatsceptici is die rol echter onbeduidend (en niet waarneembaar in de metingen).

Verder schrijft Stef het een en ander over de verschillende petities en opiniepeilingen die over de klimaatdiscussie in omloop zijn, waaronder de Oregon Petitie. Hij stelt dat daaraan vele wetenschappers hebben deelgenomen die geen expertise hebben op klimaatgebied. Dat is juist. Maar zij hebben wèl kennis van de toepassing van de wetenschappelijke methode: het toetsen van hypothesen aan feiten, waarnemingen en metingen. Om het maar vriendelijk te zeggen: dat is niet de sterkste zijde van de klimatologie als wetenschap.

Hij sluit zijn betoog als volgt af: ‘De eindconclusie van deze inventarisatie luidde dan ook: ‘It seems that the debate on the authenticity of global warming and the role played by human activity is largely nonexistent among those who understand the nuances and scientific basis of long-term climate processes.’ Het is evident dat dit een veel betrouwbaarder beeld vormt van de stand van zaken binnen de klimatologie dan petities.

Het Engelse citaat wil zo veel zeggen als: ‘Beste collega-wetenschappers die er een andere mening op na houden dan wij, jullie zijn incompetent en jullie begrijpen de nuances van de wetenschappelijke basis van lange-termijn klimaatprocessen niet.’

Een dergelijke uitspraak druist in tegen de wetenschappelijke mores, volgens welke men toch een zekere hoffelijkheid moet betrachten tegenover zijn opponenten. Bovendien getuigt zij van hoogmoed. In tegenstelling tot wat men gewoonlijk in de media leest, vormen de klimaatsceptici niet een ‘zooitje ongeregeld’. Zij zijn zeer talrijk en verbonden aan de meest prestigieuze universiteiten en wetenschappelijke instellingen in de wereld. De Oregon Petitie is door meer dan 31.000 bona fide wetenschappers ondertekend. Dat is, voor zover mij bekend, zonder precedent in de geschiedenis van de wetenschap. Maar, toegegeven, het is wat moeilijk om hun kwalificaties te beoordelen. Daarom is het goed te wijzen op een ander initiatief dat inmiddels door meer dan 700 wetenschappers wordt gesteund – en hun aantal groeit snel.

http://www.epw.senate.gov/public/index.cfm?FuseAction=Minority.Blogs&ContentRecord_id=10fe77b0-802a-23ad-4df1-fc38ed4f85e3

In deze lijst kan men vinden wat voor wetenschappelijk vlees men in de kuip heeft.

John Bakker

Stef Zegt : In dit licht wordt het duidelijk hoe onzinnig de opmerking van Bakker is waar hij beweert dat de IPCC wetenschappers bij voorbaat eisen gelijk te hebben en gaan elke discussie met “andersdenkenden” uit de weg.

IPCC zegt : De tijd voor discussie is voorbij WIJ hebben bewezen dat WIJ gelijk hebben.

IPCC Zegt : Wij laten geen sceptici toe tijdens ons congres want wij hebben gelijk ! Waarom dicussie ?

We kunnen wel ellenlange verhalen schrijven om het gekompliceerd te maken maar alles is heel eenvoudig. Staat wel intelligent die lange verhalen.

Het komt neer op het volgende . Als CO2 de hoofdoorzaak zou zijn van globale opwarming …. Kunnen we 70 % reduceren ? Nee en never. De on-ontwikkelde wereld zou absoluut met haar ontwikkeling moeten stoppen. Zelfs Nederland heeft de laatste jaren, als je de cijfers goed interpreteerd, meer CO2 uitstoot geproduceerd in plaats van te verminderen. Als je niet of alleen maar via het manipuleren van getallen KYOTO haalt, wat dan te denken van 70% vermindering WERELDWIJD. Ik denk dat de mensen die daar in geloven of ontzettend naief zijn, of niet kunnen rekenen. Er zijn natuurlijk ook mensen die nooit toe zullen geven dat ze ongelijk hebben. De tijd zal het leren.

Stef Bots

@Hans Bakker.

Het IPCC zegt helemaal niet dat de discussie voorbij is, ik heb dat nergens kunnen lezen, u wel? Waar dan? Onder auspiciën van het IPCC wordt al 20 jaar klimatologisch onderzoek gedaan, waarbij juist gereageerd wordt op kritische (tegen)studies. Alleen al de studies van Svensmark, Spencer, Lomborg en anderen, hebben veel aandacht gekregen en zijn aanleiding geweest tot veel nader onderzoek en studies. En waar kunt u aantonen dat het IPCC personen uit het wetenschappelijk veld heeft geweigerd deel te namen aan een van haar conferenties. Bewijzen graag anders bespaar ons a.u.b. hierover uw kretologieën.

Dan weer die nietszeggende en vervelende diskwalificaties zoals “Staat wel intelligent die lange verhalen”. U hebt er zelf om gevraagd: misschien zouden uw verhalen ook intelligenter zijn als u er wat meer tijd en moeite in zou steken.

Vanaf nu ga ik in deze weblog alleen in op inhoudelijke bijdragen en tegenwerpingen, het inhoudelijk irrelevant gepraat over kwade geniussen en dergelijke leidt de aandacht af waar het binnen deze discussie werkelijk over gaat.

@Hans Labohm.

Ik vind het niet zo erg als een discussie, ook een wetenschappelijke desnoods, gepassioneerd is, indien de deelnemers maar geen drogredenen verkopen, niet op de man spelen, constateringen doen zonder deze te verifiëren, geen scheldpartijen en zinloze en zwakke diskwalificaties ten toon spreiden. Van mijn part beweer je dat een ander staat te liegen dat hij barst, dat geeft niet, zolang je het maar aantoont en niet misbruikt om de aandacht van de inhoudelijke discussie af te leiden.

Met betrekking tot de rol van CO2. U heeft gelijk, ik heb het niet nauwgezet genoeg beschreven. Kwantitatief is water inderdaad de grootste bijdrager aan het broeikaseffect. Om precies te zijn:
- 50% van de stralingsbroei wordt veroorzaakt door waterdamp in de atmosfeer opgelost;
- 25% door wolken;
- 20% door CO2;
- de rest door andere broeikasgassen, zoals methaan.

In totaal wordt dus 75% van het broeikaseffect veroorzaakt door water. Deze verhoudingen zitten ook in de klimaatmodellen en de IPCC publicaties.

Er zijn echter twee verschillen tussen water en CO2: de gemiddelde doorlooptijd in de atmosfeer en ten tweede de gevoeligheid voor temperatuur.

De laatste: CO2 kan in de atmosfeer zitten bij alle temperaturen, water alleen in relevante mate indien het > 0 graad is. Daarbeneden vriest het immers. Koude gebieden zijn daarom altijd ook behoorlijk aride. Een atmosfeer die broeikaseffect > hogere temperatuur atmosfeer > meer waterdamp en wolken > verdere temperatuurverhoging > oceanen worden warmer en laten opgelost CO2 vrij > enz.

Water kan deze rol van primaire factor niet vervullen omdat bij een gegeven temperatuur een toevoeging van water in de atmosfeer vrijwel meteen leidt tot neerslag waardoor het broeikaseffect daarvan meteen weer teniet wordt gedaan.

Dat maakt dus dat klimatologen CO2 het ‘belangrijkste’ broeikasgas beschouwen dat ook het belangrijkste regelmechanisme vormt van de ‘thermostaat’ van de aarde. Wie geïnteresseerd is in de rol van CO2 en welke belangrijke rol deze speelt in de klimaattheorie, kan verder lezen op: http://www.aip.org/history/climate/co2.htm#L_0461.

Dan de Oregon petitie.

Labohm merkt op dat deze wel relevant is ondanks dat de meerderheid van de ondertekenaars geen aardwetenschapper, laat staan klimatoloog was. Hij betoogt dat de andere wetenschappers die de petitie ondertekenden wel kennis hebben van de toepassing van de wetenschappelijke methode: het toetsen van hypothesen aan feiten, waarnemingen en metingen.

Labohm gaat geheel voorbij aan de door mij opgeworpen bezwaren tegen de Oregon petitie: het is een zelfselecterende methode en er zijn ten aanzien van inhoudelijke, klimatologische vraagstukken uitspraken voorgelegd aan niet-klimatologen. Labohm verschuift wel ineens de focus van de discussie: nu gaat het ineens over de methodologie. Maar dat was helemaal niet de vraagstelling van de Oregon petitie zelf! Die ging over inhoudelijke vragen.

Het is daarom jammer dat hij nu met het initiatief rapport van de Senaat van de Verenigde Staten aankomt. Jammer, omdat dit wederom een zelfselecterende methode betreft (de representatieve groep van relevante wetenschappers worden niet gericht ondervraagd maar men mag zichzelf aanmelden) die, zo ik het lees en heb doorgenomen, wederom voor een groot deel bestaat uit niet-klimatologen die uitspraken doen over klimatologische vraagstukken. Dezelfde makken als de Oregon petitie dus. Hij wordt alleen niet rondgestuurd maar men mag zelf intekenen. Ook het aantal is niet erg indrukwekkend. 700 maar liefst. Op de openingspagina ronkt men dat dit al heel wat meer is dan de 52 wetenschappers die de IPCC “Summary for politicians” opstelden. Wat een eigenaardige opmerking, alsof de tienduizenden aardwetenschappers wereldwijd met z’n allen tegelijk een rapport kunnen opstellen. Maar die 700 steken wel schril af tegen de overgrote meerderheid onder de 10.157 Amerikaanse en Canadese aardwetenschappers uit het onderzoek van Kendall en Zimmermann en dan moeten er de niet-aardwetenschappers.

Interessant vind ik voorts uw uitspraak dat de toepassing van de wetenschappelijke methode, het toetsen van hypothesen aan feiten, waarnemingen en metingen, niet de sterkste kant is van de klimatologie. Dit naar aanleiding van het feit dat de Oregon petitie ook is ondertekend door andere wetenschappers dan klimatologen.

Waaruit blijkt dat dan? Welke hypothesen zijn dan niet goed getoetst aan de feiten? Welke klimatologische waarnemingen en metingen kloppen dan niet? U roept zonder bewijs.

Daarnaast zullen weinige fysici de eigenschappen van CO2 ontkennen ten aanzien van het broeikaseffect, nl. dat het zonnelicht van infrarood spectrum tegenhoudt. Of de eigenschappen en wijze van ontstaan van radioactief koolstof. Dit zijn zomaar twee belangrijke bijdragen van de natuurkunde aan de klimaattheorie.

U zult dus eerst duidelijk moeten maken waarin dan de klimatologie zo zwak is op methodologisch gebied of in het slecht toepassen van inzichten uit andere wetenschapsgebieden.

Tenslotte uw interpretatie van de conclusie uit het onderzoek van Doran en Kendall.

Deze luidde: ‘It seems that the debate on the authenticity of global warming and the role played by human activity is largely nonexistent among those who understand the nuances and scientific basis of long-term climate processes.’ De vrije vertaling daarvan door Labohm: ‘Beste collega-wetenschappers die er een andere mening op na houden dan wij, jullie zijn incompetent en jullie begrijpen de nuances van de wetenschappelijke basis van lange-termijn klimaatprocessen niet.’

Deze vrije vertaling uit het Engels klopt niet. Want er staat, vertaald, dat “het debat over de geldigheid van de klimaattheorie over opwarming en de rol van de mens daarin grotendeels afwezig is onder degenen die de nuances en wetenschappelijke basis van langetermijn klimatologische processen begrijpen”. Onder de laatsten verstaan Doran en Kendall ook degenen onder de klimatologen die zich niet in de door hen geponeerde stellingen konden vinden. Dit kan worden opgemaakt uit de zinssnede “grotendeels afwezig”. Zij excluderen in hun conclusie dus de sceptici onder klimatologen niet van degenen die de nuances en wetenschappelijke basis van langetermijn klimatologische processen begrijpen.

Verder vindt Labohm hun conclusie getuigen van hoogmoed. Hoezo? Zij geven alleen weer dat de overgrote meerderheid van de klimatologen de conclusies van de IPCC assessments onderschrijven. Dat het er zo veel blijken te zijn, kunnen Doran en Zimmermann ook niets aan doen.

John Bakker

Stef, het is toch algemeen bekend dat b.v de ongelovigen niet als spreker worden toegelaten op IPCC conferenties. Google het nu eens zelf en zie hoe dat de IPCC, mensen die het niet met hun eens zijn op zijn minst belachelijk maken. Het is echt een groep lui die geen andere mening dan de hunne zelfs maar bekijkt. Lees ook eens wat de andere kant heeft te vertellen. In een vorige reaktie las ik dat de IPCC zelf geen wetenschappers heeft. Dat is waar, het zijn politici.

Opwarming van de aarde ? Nog wel. Komt het door CO2 van menselijke oorsprong? Een heel klein beetje. Kunnen we de uitstoot met 70 % verminderen zodat het de temperatuursstijging stopt ? NEVER. (de hoofdoorzaak is NIET CO2) Kyoto is een politieke kapitaalsvernietigingsmachiene van de hoogste orde.

LORD MONCKTON’S BALI DIARY

http://nzclimatescience.net/index.php?option=com_content&task=view&id=178&Itemid=1

Lord Monckton attended the recent Bali conference on climate change as a journalist known for his non-alarmist views. He was not welcome in Bali along with other climate sceptics. After nearly not being admitted he was eventually allowed in. Here he writes about his experiences as a non-believer among the alarmist faithful. http://climatescience.blogspot.com/2008/01/lord-moncktons-bali-diary.html

Martin Bollen

Ik beschouw mijzelf als een (klimaat-)scepticus maar herken mijzelf niet in de standpunten en kwalificaties die in bovenstaand debat daaraan worden toegekend. Er wordt naar mijn idee aan iets heel wezenlijks van de discussie voorbij gegaan: Elke zichzelf respecterende klimatoloog zal toch op zijn minst enige scepsis hebben ten aanzien van welke klimaattheorie dan ook? Door het debat als bovenstaand te voeren wordt het gepolariseerd. De sceptici tegen de adepten. Waar hebben we het over? Scepsis ten aanzien waarvan? En adept van wat? Daar zou het debat over moeten gaan. In dat kader maakt de wat strenge Stef Bos als enige overtuigend indruk met feitenkennis.

Volgens mij gaat de scepsis (of minder evidente concensus) met name over de vraag wat we met de kennis die we hebben, moeten en kunnen doen. Is het tij nog te keren? En zo ja, is reductie van CO2-uitstoot daarvoor voldoende? Het is bij deze vragen waar volgens mij aanvullende fundamentele kennis zeer gewenst is. Maar het zijn ook de vragen waar politici nu al een antwoord op willen hebben vanuit de wetenschap. Dat is een gevaarlijke combinatie waarin het belang van scepsis niet snel kan worden overschat.

Martin Bollen

Pardon, Stef Bots.

peter klein

ik heb de websites bezocht waarnaar john bakker verwijst.
En ik ben er nu vsst van overtuigd, dat de hele klimaatdiscussie gepolitiseerd is, en van de kant van het IPCC niks meer van doen heeft met wetenschap. Van falsificatie is geen sprake meer, er is geen sprake van neutrale wetenschap. We worden met zijn allen gemarchandeerd.
Ben zeer blij met de stukken van hans labohm.

Maar de politiek kan het ipcc standpunt goed gebruiken om europa weer in de vaart der volkeren te brengen. `tot de top van de wereld horen´.
Niks mis met milieubewustzijn, maar de hysterie moet eens afgelopen zijn.
Wat brengt het bijvoorbeeld wanneer auto´s een slooppremie krijgen wegens co2 uitstoot, terwijl de productie van een auto ongelooflijk veel co2 uitstoot geeft. Waarschijnlijk meer dan het gebruik van de auto tijdens zijn levensduur.

Het is alles een politieke agenda, en de decisionmakers willen van geen wetenschap of waarheid weten, laten zich leiden door populisme en de heersende waan van de dag.
Zo krijgt de politiek het primaat, en kan ze doen wat alleen oorlogssituaties bieden: alle besluitvorming sturen