*

Een scheiding van feit en boodschap :: nrc.nl

Een scheiding van feit en boodschap

 

Overstroming, vorige week, in Argentinië door zware regenval (Foto AFP)

Overstroming, vorige week, in Argentinië door zware regenval (Foto AFP)

Tussen dramatische cijfers en bangmakerij ligt een dunne scheidslijn. Klimaatwetenschappers waken er over het algemeen goed voor dat ze die lijn niet overschrijden. Gelukkig maar, want een beschuldiging van ‘klimaatsceptici’ ligt – terecht – altijd op de loer. Dat merkte ook Al Gore, die in zijn film An Inconvenient Truth de feiten soms ondergeschikt maakte aan de boodschap.

 

In het tijdschrift Environment verscheen deze maand een uitgebreide studie, Communicating Climate Change, over de manier waarop het klimaatdebat wordt gevoerd. Daarin krijgt Gore er flink van langs. Volgens auteur Matthew Nisbet heeft Gore met zijn overdrijvingen de sceptici alleen maar geholpen. Nisbet pleit ervoor om feiten en bewijzen zorgvuldig te scheiden van politiek en ideologie.

Een voorbeeld. Vorige maand hield Gore een lezing waarin hij cijfers aanhaalde uit een uitgebreide studie naar ernstige bosbranden, zware overstromingen en andere rampen. Andrew Revkin schreef erover in zijn klimaatblog van New York Times. Volgens Gore liet dit zien dat klimaatverandering `leidt tot ongekende, weergerelateerde rampen´.

 

Al Gore (links) en minister annex wetenschapper Steven Chu (Foto AFP)

Al Gore (links) en minister annex wetenschapper Steven Chu (Foto AFP)

Het leverde hem kritiek op van de onderzoekers die de feiten hadden verzameld. Die zeiden dat Gore hun onderzoek had versimpeld en dat klimaatverandering slechts één van de mogelijke oorzaken was. Daarop verwijderde Gore de tekst uit zijn presentatie.

 

Zie je wel, zullen sommige sceptici zeggen, klmaatverandering is niet verantwoordelijk voor al die natuurrampen. Wat natuurlijk ook maar een halve waarheid is. Of op zijn minst proberen veel sceptici dit soort de wetenschappelijke onzekerheden uit te vergroten om te bewijzen dat het allemaal wel meevalt.

Wat dat betreft is Bjorn Lomborg, auteur van The Sceptical Environmentalist, interessant. Hij ontkent klimaatverandering niet, maar relativeert wel de gevolgen. Daarom, zegt hij, kunnen we het geld beter besteden aan verbetering van de mensheid dan aan het terugdringen van kooldioxide – wat ondanks alle fraaie beloftes toch niet blijkt te lukken. Zie ook dit recente commentaar van zijn hand in The Guardian.

Later meer over sceptici. Nu eerst naar Kopenhagen, waar de komende dagen een paar duizend wetenschappers de meest recente feiten over het klimaat uitwisselen.

Geplaatst in:

6 reacties op 'Een scheiding van feit en boodschap'

hans labohm

Beste Paul,

Je schreef:’Nu eerst naar Kopenhagen, waar de komende dagen een paar duizend wetenschappers de meest recente feiten over het klimaat uitwisselen.’

Waarom niet naar New York waar thans 800 klimaatsceptici de meest recente feiten over het klimaat uitwisselen?

Dan hoor je weer eens wat nieuws.

Zie:
http://www.dagelijksestandaard.nl/?p=2199

Dick Veldkamp

Geachte heer Luttikhuis,

De mythe dat Al Gore “vreselijk zou overdrijven” in zijn film wordt ijverig door de “deniers” verspreid, en u doet hier helaas ook aan mee. Het is zo ongeveer bon ton geworden om bij de film direct te zeggen dat deze ‘schromelijk overdrijft’. Echter, het enige wat op AIT aan te merken is zijn enkele kleine onnauwkeurigheden; dat is iets heel anders dan het totaal verdraaien van de waarheid door mensen als Labohm (“de aarde warmt niet op”). In essentie heeft Al Gore 99% gelijk. Iedereen die zegt dat “Al Gore de feiten ondergeschikt maakt aan zijn boodschap” moet mij die stukken van de film maar eens noemen waar hij dat doet.

Wat betreft het toeschrijven van (bijv.) bosbranden aan opwarming van de aarde: het mag duidelijk zijn dat de kans op extreem warme zomers toeneemt als de aarde opwarmt (en daarmee de kans op branden). Zie hier: http://www.realclimate.org/index.php/archives/2009/02/bushfires-and-climate/

Het is als met een valse dobbelsteen. Zelfs met tienmaal 6 achter elkaar kun je nooit zeggen dat de 10e 6 gegooid werd doordat de dobbelsteen vals is. Echter ieder weldenkend mens zal zich wel achter de oren krabben, en ik denk dat niemand het in zo’n geval onredelijk zou vinden te zeggen dat die overmaat aan zessen komt doordat de dobbelsteen vals is. Op dezelfde wijze is het niet onredelijk te zeggen dat (in algemene zin) de bosbranden in Australie veroorzaakt zijn door de opwarming van de aarde. Daar komt nog bij dat het mechanisme hier heel eenvoudig is; sterker nog, als er NIET meer bosbranden zouden ontstaan in een warmer, droger klimaat zou dit een verklaring behoeven.

Wat betreft Lomborg, op andere plaatsen is uitgebreid gedocumenteerd wat voor gevaarlijke onzin hij verkondigt, niet nodig om dat te herhalen. Zie bijv: http://climateprogress.org/2008/12/21/john-holdren-john-tierney-rogerpielke-bjorn-lomborg-and-competitive-enterprise-institute/

Ik blijf uw blog met belangstelling volgen.

Lennart

Beste Paul, waar precies maakte Gore in zijn film de feiten ondergeschikt aan de boodschap? Veel klimaatwetenschappers hebben juist bij herhaling aangegeven dat die film een goede weergave is van de klimaatwetenschap, hoewel die uiteraard niet alle nuances van een wetenschappelijk artikel bevat. Het kan zijn dat ik iets gemist heb, maar ik ben wel benieuwd waar je je bewering precies op baseert. Iemand als Thomas Friedman beweert dat Gore zijn excuses moet aanbieden, niet voor overdrijving van de klimaatcrisis, maar juist nog voor onderschatting. En wat betreft het Belgische onderzoek en het commentaar van Revkin geeft Joe Romm een nuttige reactie die dit in perspectief plaatst:
http://climateprogress.org/2009/03/02/al-gore-no-exaggeration-roger-pielke-andy-revkin-2/

Het lijkt erop dat mensen als Pielke Gore graag aan de schandpaal zouden nagelen voor overdrijving, maar dat zij daarvoor wel eerst Gore’s woorden uit hun verband moeten halen. Wat de relatie tussen extreem weer en klimaatverandering betreft, is het ook nuttig om het volgende stukje te lezen:
http://climateprogress.org/2009/03/05/why-do-the-deniers-try-to-shout-down-any-talk-of-a-link-between-climate-change-and-extreme-weather/

Het is dus juist wetenschappelijk correct om een verband te leggen tussen de kans op extreem weer en klimaatverandering, en onjuist om dat verband systematisch te negeren of ontkennen.

En wat Lomborg betreft, die wordt vandaag in de Guardian weer eens helemaal onderuit gehaald door Stephan Rahmstorf:
http://www.guardian.co.uk/environment/cif-green/2009/mar/09/climate-change-copenhagen

Overigens heel goed dat je naar Kopenhagen gaat deze dagen. Ben benieuwd wat je daar allemaal hoort!

Richard

Ik ken geen enkele klimaatscepticus die klimaatverandering ontkent. Het klimaat is juist altijd aan het veranderen. Er bestaat geen standaardtemperatuur, standaard zeespiegelniveau, enz. Er is altijd of een stijging, of een daling. Zowel de meeste gelovigen als de meeste sceptici erkennen dat er een temperatuurstijging van zo’n 1 graad C heeft plaatsgevonden in de afgelopen 150 jaar. Wat sceptici typisch naar voren brengen is dat de rol van de mens veel kleiner lijkt te zijn dan lange tijd gedacht – met name de zon lijkt het grootste klimaatbepalende element te zijn – en ten tweede dat de opwarming van de ordegrootte waar nu sprake van is helemaal geen catastrofale gevolgen hoeft te hebben, maar veelal juist positive gevolgen. Er zijn nog steeds goede redenen om auto’s zuiniger te maken resp. terug te dringen. Maar klimaatmanipulatie is daar niet een van. Geef die miljarden liever uit aan de echte problemen. Er gaan nog steeds miljoenen mensen dood door honger, bijvoorbeeld.

Alexander Vissers

Het is uitermate fascinerend. Eindelijk gaan we behoorlijk meten. Eenieder die iets zegt over de klimaatontwikkeling spreek lang voor zijn beurt. Zelfs over het verleden klimaat weten we relatief weining met enige relevante mate van preciesie te zeggen. Maar goed nieuws, we gaan steeds meer gegevens verzamelen, boeien op de oceaan, satellieten, beter en meer meten en over enkele decennia zullen we een beginnend begrip hebben van de huidige klimaatontwikkeling en mogelijk, lang daarna een begin maken met voorspellingen. Dan hoeft niemand meer een uitspraak als “consensus dat met 90% zekerheid…..etc.” als wetenschappelijk te bestempelen. De tragdie is, dat blijkbaar vele politici niet het benodigde geduld en begrip hebben en liever een snelle leugen horen dan een langzame waarheid. Laten we vooral veel investeren, ook als het geen groot probleem is want het vergaren van kennis van onze planeet is een van de grote uitdagingen van de mensheid.

Erik de Haan

Lomborg maakt zich inderdaad om de haverklap schuldig aan ‘cherry picking’. Wat daarnaast van belang is: waar we als mensheid ons geld het beste aan kunnen uitgeven is uiteindelijk een politieke beslissing.

Economen kunnen zeer zinnige zaken vermelden vanuit het denken over schaarste en het alternatief aanwenden van middelen (de kern van de economie). Als wetenschapper horen ze echter geen oordeel te hebben over wat belangrijker is. Zeker bij zogenaamde collectieve goederen, is er sprake van een politieke afweging, wat vinden we het belangrijkst. En het klimaat heeft sterk het karakter van een collectief goed.

Opvallend bij Lomborg is dat hij nooit andere uitgaven (bijv. de mondiale uitgaven aan defensie, roken of luxe tripjes naar tropische eilanden) naar voren brengt, die misschien wel minder belangrijk zijn. Maar zoals gezegd, uiteindelijk is dat mijn persoonlijke mening en gaat het om een collectieve politieke afweging.

P.S.: het zonargument, zie rapporten van het KNMI. Ook dit is weer het allang weerlegde verhaal en dus gewoon onzin. Zonvariaties kunnen de temperatuursontwikkeling in de afgelopen 50 jaar niet verklaren. Zie: http://www.knmi.nl/cms/content/9300/invloed_zon_op_klimaat_blijkt_beperkt