Verkrijgbaar in de appstore Verkrijgbaar in de appstore
Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Zeventig jaar na Stalingrad 10 foto's

Rusland herdenkt vandaag dat het 70 jaar geleden is dat de Slag om Stalingrad eindigde met de capitulatie door de Duitse veldmaarschalk Friedrich Paulus. De slag, die begon op 23 augustus 1942, werd het keerpunt van de Tweede Wereldoorlog. In 1961, ten tijde van de destalinisatie, werd Stalingrad omgedoopt in Volgograd. De afgelopen maanden heeft de communistische partij gelobbyd voor een terugkeer naar de oude naam, als "een geschenk aan de veteranen en hun nabestaanden". De veteranen hebben „Stalingrad verdedigd en niet een andere stad”. Er werden 35.000 handtekeningen verzameld om het voorstel kracht bij te zetten. Nu is het aan president Poetin om het besluit te nemen, aldus de communisten. Volgens waarnemers was de handtekeningenactie echter geen succes. Volgograd telt ruim één miljoen inwoners en herinnert nog altijd in vele opzichten aan de geschiedenis.

Bekijk meer foto's over:
Buitenland
Herdenking
Josef Stalin
Rusland
Slag om Stalingrad
Sovjet-Unie
Stalingrad
Tweede Wereldoorlog
Volgograd
Het gigantische monument 'Rodina-Mat zovyot' ('Het moederland roept') in Volgograd, het voormalige Stalingrad.

1. Het gigantische monument 'Rodina-Mat zovyot' ('Het moederland roept') in Volgograd, het voormalige Stalingrad. Foto Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Bezoekers in het Stalingrad Battle museum in Volgograd.

2. Bezoekers in het Stalingrad Battle museum in Volgograd. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Mensen lopen langs de stoommolen, een plek die een belangrijke rol speelde in de Slag om Stalingrad.

3. Mensen lopen langs de stoommolen, een plek die een belangrijke rol speelde in de Slag om Stalingrad. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Bewakers marcheren bij het beroemde monument in Volgograd.

4. Bewakers marcheren bij het beroemde monument in Volgograd. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Een bewaker bij monument Mamajev Koergan, waar de Russische soldaten worden geëerd die de Slag om Stalingrad niet overleefden.

5. Een bewaker bij monument Mamajev Koergan, waar de Russische soldaten worden geëerd die de Slag om Stalingrad niet overleefden. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Kinderen bezoeken een museum over de Slag om Stalingrad.

6. Kinderen bezoeken een museum over de Slag om Stalingrad. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Op Russische scholen wordt de overwinning bij Stalingrad op de Duitsers met trots aan de kinderen onderwezen.

7. Op Russische scholen wordt de overwinning bij Stalingrad op de Duitsers met trots aan de kinderen onderwezen. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

8. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Een mevrouw houdt de wacht bij een beeld van Stalin in het Battle of Stalingrad museum in Volgograd.

9. Een mevrouw houdt de wacht bij een beeld van Stalin in het Battle of Stalingrad museum in Volgograd. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

Het treinstation in Volgograd, tijdens de Slag om Stalingrad een van de plaatsen waar hevig werd gevochten.

10. Het treinstation in Volgograd, tijdens de Slag om Stalingrad een van de plaatsen waar hevig werd gevochten. Foto AFP / Mikhail Mordasov. Deel deze foto…

20 reacties
Geplaatst in:
Buitenland

20 reacties op 'Zeventig jaar na Stalingrad'

Magnum Magnusson

Wolgograd verwijst naar water.Waar water vloeit is leven.
Naamsverandering in Stalingrad zou betekenen dat er miljoenen
voor niets naar school zijn geweest.Betalen de Heren dan ook schoolgeld terug?

Jev

Correcte vertaling van ‘Rodina-Mat zovyot’ (eerste foto) is ‘Het moederland roept’.

Guus

Ben volgende maand met een reisgezelschap een week in Volvograd (het voormalige Stalingrad). Mooie foto’s die al een indruk geven van de monumenten. Maar er is zeker meer te zien in deze historische stad.

Herman van Vliet

Volgens mij heet het monument ‘Het moederland roept’. Pikant detail, de vrouw die wenkt, wenkt naar de Duitsers die in de slag aan die kant lagen. De serveerster die 2 maanden model heeft gestaan, Valentina Izotov, kreeg omgerekend nog geen 3US$ voor haar ‘werk’.

Daniel Westra

Daniel
Het zijn zeker mooie foto’s. Ik wens Guus een mooie reis. Het oorlogsmuseum en het monument zijn indrukwekkend en zeer de moeite waard om te bezoeken. Historisch gezien heeft de stad wat minder te bieden, maar is zeker de moeite van het bezoeken waard (ik woon er niet ver vandaan).

Michel Brummer

Twee jaar geleden reisde ik door Rusland naar China met de Trans-Siberië Express en maakte de overwinningsviering van de 2e wereldoorlog mee bij Irkoetsk aan het Baikal meer op 9 mei. Ik ben me toen goed gaan realiseren hoe anders de Russen tegen het vieren van de overwinning aankijken, dan wij op 5 mei wanneer we ‘bevrijdingsdag’ vieren. Zij hebben tenslotte méér dan 20 miljoen doden (!) te herdenken. Er gaat nu voor mij In ieder geval veel minder intimiteerdende werking uit van foto’s met marcherende russen bij herdenkingen, dan vroeger (ben van 1943 en heb de koude oorlog dus zeer bewust meegemaakt).

Detlev Lassche

Of we er met z`n allen op vooruit zijn gegaan, dat betwijfel ik. Anno 2012 worden de mensenrechten nog altijd geschonden. Als ik naar de foto`s kijk, denk ik dat de koude oorlog altijd blijft bestaan. De mensheid is hardleers en politieke veranderingen duren vaak tientallen jaren. Dus Poetin: vrijheid, blijheid, broederschap. Of vertrouw je je eigen volk niet? Liefs en licht, Detlev Lassche.
Oost berlijn, unter den Linden er wandelen mensen langs porno en piepshow, waar Mercedes en Cola…………….

Evert Wesker

De slag bij Stalingrad was een belangrijk keerpunt in de 2e wereldoorlog en tegelijk een tragedie van een zeer grote omvang. Het totale aantal slachtoffers is zeer waarschijnlijk meer dan 1 miljoen mensen. (Het totaal is niet precies bekend.)

Het was echter niet de beslissing van de oorlog aan het oostfront. Nog in februari-maart 1943 kregen de Sovjet legers met het Donetz tegenoffensief te maken. Duitse strijdkrachten namen Charkov weer in – de 3e slag bij Charkov. Mede dankzij de dooi konden de Sovjet legers de Duitse tegenstoot ternauwernood tot staan brengen.

Pas bij Kursk (operatie Citadel; 5 – 13 juli 1943) viel de beslissing, en ging het strategische initiatief definitief over naar de kant van de Sovjet legers.

Jules Vismale

De 35.000 Russen die graag zouden willen dat Wolgograd weer de naam Stalingrad terugkrijgt hebben jammer genoeg het gruwelijke oorlogsverleden van de Sovjet-Unie blijkbaar niet erg goed begrepen! Alle Russische oorlogsveteranen die de gruwelijke Slag om Stalingrad nog meemaakten en eveneens daarvoor lobbyen zullen vast nooit hebben kennis gemaakt met de troepen van de NKVD! Die kregen in het geheim van Stalin de opdracht om iedere soldaat van het Rode Leger, die het waagde om zich terug te trekken, deserteerde of zichzelf verwondingen toebracht om uit de strijd te komen, zonder genade te executeren! Zeker 13.500 Russische soldaten werden bij Stalingrad voor het vuurpeloton gezet en tienduizenden andere moesten als kanonnenvlees op de Duitsers afstormen waarbij zij (net zoals dat bij Moskou, Charkov, Leningrad, Kiev, Koersk e.v.a. Russische steden gebeurde) vrijwel allemaal werden neergemaaid! De prijs die de Russen betaalden in mensenlevens tijdens WO II bedroeg ongeveer 30 miljoen mensen en daar zijn de miljoenen niet bij meegerekend die het slachtoffer van Stalin werden! Hij voelde totaal géén dankbaarheid voor het volk dat zo vreselijk leed onder zijn terreur en die van Hitler en ging hen (omdat zij meer voor Moeder Rusland vochten dan voor hem) steeds meer wantrouwen. Nadat de Duitsers werden teruggedreven waren veel Russen, Oekraïners, Wit-Russen, Kaukasiërs e.a. (die ironisch genoeg in 1941 vaak de Duitsers als bevrijders inhaalden) opgelucht dat het Rode Leger hen verjoeg maar, net zoals de Wehrmacht werd gevolgd door de SS, SD en de Gestapo die een dodelijker schrikbewind onder hen zaaiden, achter hen kwam de NKVD die wederom honderdduizenden Russen en niet-Russen executeerden of deporteerden naar Siberië! Zou Stalingrad tijdens WO II deze benaming niet hebben gehad dan zou Hitler haar vast links hebben laten liggen en dat had de dood van meer dan 1 miljoen Duitsers, Hongaren, Roemenen, Italianen, Kroaten en Russen vast bespaard. Toch verloren de Russen tijdens de Slag om Berlijn in 1945 ook 300.000 soldaten en niet eens allemaal door toedoen van de Duitsers maar zelfs door onderlinge gevechten! Gelukkig wilden de Duitsers tijdens WO II Berlijn géén Hitlerstad noemen dus waarom zou Wolgograd persé de naam van die gruwelijke Stalin moeten terugkrijgen? Sint-Petersburg krijgt toch ook de naam Leningrad (waar tijdens de belegering van 1941-1944 meer dan 1 miljoen burgers omkwamen) niet meer terug? Lenin was eveneens een vreselijke dictator geweest die het communisme veruit boven de Russen verkoos daar hij hen verschrikkelijk minachtte!

Alfred ten Katen

Met ‘Rodina-Mat’ (eerste foto) wordt “Moedertje Rusland” bedoeld … en die “roept”, inderdaad.

Henk Smout

Waar of niet, Hitler zelf zei: “Zufälligerweise trägt sie den Namen von Stalin selber, aber denken Sie nur nicht, dass ich deswegen dort losmarschiert bin. Sie könnte auch ganz anders heißen.” Originalton op http://www.youtube.com/watch?v=kJj2-vW3FNs.

Pieter Geertsma

Foto 4 en 5: bewakers? Dat is toch duidelijk een erewacht, iets heel anders en met een heel andere betekenis. Foto 8: Een mevrouw houdt de wacht (…). Dat is ofwel een suppoost die even uitrust of een bezoekster met een pasje dat nodig is vanwege de toestemming om foto’s in dat museum te mogen maken. Dee door de redactie gekozen termen van [bewakers] en [de wacht houden] geven een inkijkje in de vooroordelen van de redactie. Beste redactie, het is niet meer nodig om een negatief vijandbeeld neer te zetten. De koude oorlog is al weer bijna een kwart eeuw voorbij. Ook in uw hoofden kan hij worden beëindigd

paul tanaka

oorlog voeren betekent voor velen “VERLIEZERS”.

thomas broerse

Doelstelling van de nazi’s was om een strook van West Rusland te bezetten vanaf Archangelsk tot aan de Kaspische Zee. Zo zou men de belangrijke graangebieden verkrijgen en de olievelden. Stalingrad was dus een belangrijke strategische locatie om de toegang tot de Kaspische Zeeregio te veroveren. De naam van de stad was van geen belang voor Hitler c.s.

Robbert Kicken

Het streven van enkele Russen om Volgograd te hernoemen naar Stalingrad is vanuit historisch perspectief logisch. De grote Vaderlandse oorlog, zoals de Russen WOII noemen, leidde tot ca 23 mln slachtoffers aan Russische zijde, meer dan de helft van het totaal aantal slachtoffers in Europa. Volgens goed Sowjetpatriottisme is de overwinning uiteraard te danken aan Stalin zelf. De tegenstanders ervan hebben natuurlijk ook gelijk. Onder Stalins bewind vielen tot ca 20 mln slachtoffers! De huidige naam, Volgograd is door Chroetsjevs apparatsjik bedacht als onderdeel van de destalinisatie in 1961. Wellicht dat er daarom nog een andere oplossing in het vat zit: tot 1925 heette de stad Tsarintsyn. Zou dat tsaar Poetin ook niet heel erg aanspreken?

gashmore

Wat in deze serie foto’s niet zo goed uit de verf komt is dat er drie gedenkplaatsen zijn. In de stad naast de uitgebrande ‘molen’(een monument vergelijkbaar met dat gebouw in Hirosjima)staat het museum met daarin het panopticum. Buiten de stad staat het beeld waarvoor die serveerster model heeft gestaan (wat ze ongetwijfeld een grote eer heeft gevonden, dus niet zeuren over de kleine vergoeding). Daar weer naast is het monument voor de gevallen soldaten. Het is een hand die een toorts vastgrijpt met daaop een eeuwige vlam. De pols is tevens de sokkel (vgl. Thing in The Adams family). De wisseling van de wacht gebeurt door op en afmarcheren van soldaten in ‘goose step’. Het geheel ademt de sfeer van een oorlogsmonument dat Albert Speer en Arno Breker ontworpen zouden kunnen hebben na een eventuele Duitse overwinning. Indrukwekkend maar creepy.
Aangezien de stad vrijwel volledig is verwoest, vind je er geen historische overblijfselen van enige betekenis. Niettemin is het een interessante plek voor een bezoek, een stuk levende Sovjet historie.

Dhr.J.H.Troost

L.S.,

Ik ben blij, dat er door een groot deel van diegenen, die hier hebben gereageerd, nu eindelijk eens realistisch geschiedkundig wordt nagedacht!

Door Hitler en Stalin, werd middels een “gentlemen agreement”, Polen even “opgedeeld”! Finland kreeg eveneens, van Russische zijde problemen.

Van alle Communisten, (nu zware Socialisten) die ik hier in Nederland heb gekend, die zijn uiteraard nog altijd, zwaar op de hand “van de enige waarheid”, de Pravda uit Rusland!

Die zijn, niet alleen nog aanwezig, maar ook nog steeds actief, binnen het Nederlandse Politieke links.

Binnen die rangen, worden de Duitsers, nog altijd afgeschilderd, als de enige misdadigers van deze oorlog!

Komt men echter op de proppen, met enige bewezen zwaar negatieve feiten uit Rusland, (die er niet bepaald om liegen)
dan ineens, wil men nergens van weten ???

Stalin en zijn rakkers waren, (misdadigers) net zo erg als Hitler!!

Een ideologie overigens, waarvan heden ten dage nog immer in Rusland, het e.e.a. te bespeuren valt !!

Ik sluit mij dus aan, bij enige voorgaande schrijvers in reactie, op dit krantenartikel!

De bovenstaande auteurs t.w.; Evert Wesker, Jules Vismale, Henk Smout, thomas broerse, hebben allen absoluut gelijk !!

Het probleem is alleen, aan het eind van zo’n oorlog, krijgt òòk de overwinnaar in alles gelijk! ZELFS, als dit de werkelijke geschiedschrijving, geweld aandoet !!!

Dhr.J.H.Troost

Politiek links, heeft hier altijd beweerd, dat de Russen zulke lieverdjes zijn/waren! Maar ja, die krijgen hun instructies ook uit Moskou !Ik ben blij, dat er nu eens naar waarheid wordt geschreven, getuige deze reacties !!

Co Bader

De strijd rondom en in Stalingrad is helaas mede door de handelwijze van de partijkaders van Stalin voor de burgers een tragedie geweest. De suprematie van de partij was zo overheersend dat de bevelen van de militairen werden doorkruist door communistische ideologie. Afwijken werd hard afgestraft.Deskundigheid van het leger moest wijken voor de ware leer van de partij. Dit door Stalin uitgestippelde beleid heeft onnodig veel slachtoffers geëist. Niet alleen het Nazidom heeft in Europa huisgehouden maar ook de ideologie in de Sovjet-Unie heeft de eigen burgers veel leed bezorgd. De helden van Stalingrad heeft Grossman in Leven en Lot meesterlijk beschreven.Een andere blik op de propaganda van de Russische autoriteiten.

Jules Vismale

@ J.H.Troost, het doet me genoegen eindelijk weer eens iemand tegen te komen met een site over Rusland sinds Michel Krielaars in 2012 daarmee ophield. Zo waren bijvoorbeeld anti-Stalinisten zoals Eduard Filusch, Martin van den Broek, Henk Smout, Ilmari en nog een aantal anderen steeds in discussie met allerlei neo-Stalinisten die Stalin wél durfden te verheerlijken en niets over zijn misdaden wilden afweten! Tijdens het beruchte pact dat hij in de periode 1939-1941 sloot met Hitler pikte Stalin bovendien Oost-Polen, Bessarabië (Roemenië), Estland, Letland, Litouwen en een stukje van Finland in wat decennia’s lang verborgen bleef. Feitelijk was de Slag om Stalingrad en de overwinning op de nazi’s meer een Pyrrusoverwinning daar de Russen zichzelf niet ontdeden van het Stalinisme (ontzettend vreemd en onbegrijpelijk!), miljoenen mensen hun leven verloren en 45 jaar onder het communisme moesten blijven leven! Dat alleen een aantal Russen vinden dat wij in het westen hen dankbaar moeten zijn klopt voor geen meter! Vochten de Russen namelijk voor de Nederlanders en hebben zij ons bevrijdt? Ten eerste hebben de Britten, Amerikanen en Canadezen dat gedaan (ten koste van tienduizenden militairen en burgers), ten tweede zouden wij evengoed onder het juk van het Stalinisme zijn gekomen en ten derde hadden ongetwijfeld talloze Nederlanders de dood gevonden in Siberië! Maar mensen die gruwelijke revoluties en oorlogen overleven (of zij nou slachtoffers, daders of beulen zijn) zullen vaak nóóit rust kennen daar hun gruwelijk verleden hen tot de dag des doods zal achtervolgen, vooral de overlevenden aan beide zijden in Stalingrad! In de Bijbel was namelijk al voorspeld ten tijde van Jezus: “Wie zijn leven wil behouden verliest het alsnog maar zij die het verliezen behoudt het voor altijd!”

Reageer op 'Zeventig jaar na Stalingrad'

Op deze site gelden onze huisregels. U kunt een gravatar gebruiken.