Zijn kranten dode bomen?
Zijn kranten aan het sterven? Is het einde van de ‘dode bomen’ nabij? Is de toekomst aan de bloggers? Zijn mensen anno 2011 nog bereid om te betalen voor kwaliteitsinformatie? En concreet: is het denkbeeldig dat The New York Times straks niet meer bestaat?
Wie zich deze vragen wel eens stelt, moet in elk geval kijken naar Page One: Inside The New York Times, een indrukwekkende documentaire van Andrew Rossi. Hij draaide een jaar lang op de mediaredactie van New Yorks Old Gray Lady. Het resultaat is een bijzonder waarheidsgetrouw en genuanceerd portret van de kranten- en mediawereld op het eind van het eerste decennium van de 21ste eeuw.
Het is een rauw portret geworden. Van een hoofdredacteur die nog maar eens honderd mensen moet ontslaan. Van een redactie met heimwee naar de gouden jaren zeventig en tachtig. Van een te logge en te grote organisatie die het faillissement ziet naderen. Van grootsprakige eigenaren van kranten. Van de Times die samen met de regering Bush riep dat Irak massavernietigingswapens produceerde. Van mensen die met hun kartonnen doos onder de arm voor het laatst het prachtige gebouw in de buurt van Times Square verlaten.
Maar de film vertelt ook het verhaal van een redactie die knokt om de waarheid te achterhalen. Van journalisten die zich niet neerleggen bij oppervlakkige sites waar het belangrijkste nieuws luidt dat ‘een van de desperate housewives lesbisch zou zijn’. Van een organisatie die trots is omdat ze drie Pulitzer Prizes in de wacht sleepte. Van correspondenten die in Irak de waarheid over de oorlog boven water proberen te krijgen.
De film zou midden juni in Nederland worden uitgebracht, maar dankzij De Wereld Draait Door kreeg ik alvast een kopietje op dvd. Dinsdagnacht, op een totaal verlaten redactie van NRC, keek ik ernaar. Ik werd er triest en opstandig van, strijdlustig ook. Omdat ik er tot in al mijn vezels van overtuigd ben dat de samenleving beter wordt van goede en kritische journalistiek. En in veel gevallen is dat dure journalistiek. Die moeizaam tot stand komt, met vallen en opstaan.
Moet die journalistiek per definitie krantenjournalistiek zijn? Nee. De drager doet er niet toe. Het kan ook op tv, iPad of via een mobiele telefoon. Gaat die journalistiek overleven als steeds minder mensen bereid blijken te zijn om iets ─ een krant als NRC kost 1,80 euro per dag ─ te betalen voor dat soort journalistiek? Misschien niet.
Maar elk spoortje van heimwee naar de gouden krantenjaren zou totaal ongepast zijn. Wij, journalisten en krantenmakers, hebben ons lot zelf in handen: door zo goed, creatief, inspirerend, confronterend te zijn dat we eenvoudigweg onmisbaar zijn. Wij moeten gulzig de nieuwe media omarmen. En onszelf, inhoudelijk en commercieel, opnieuw uitvinden.
En weet je wat er zo prettig is aan ons vak? We krijgen daar elke dag opnieuw de kans toe.
Dat is de les van Page One: Inside The New York Times.
Kijken!!!
