Het jagen op edelherten

Het maakt lacherig: de edelherten in Park de Hoge Veluwe hebben last van stress. Het Parkbeheer hoop dat te bestrijden met een verbod voor de wandelaars om van de paden af te gaan. Struinen mag niet meer, want Bambi heeft de zenuwen. Wat een non-probleem. Alsof er niks ernstigers gebeurt.

Maar ben je zo’n edelhert, dan ís het ernstig. Zeker als je in een gebied verkeert waar je niet uit kunt. Helemaal als je welzijn afhankelijk is van de zorg van mensen – van wezens voor wie je per definitie op de vlucht slaat.

Op de Hoge Veluwe lopen zo’n 200 edelherten. Het aantal bezoekers van het mooiste natuurgebied van Nederland ligt op 550.000 per jaar. Nu stelden de jachtopzieners vast dat de edelhertenroedels niet langer rustig hun gang gaan maar de rijen sluiten. Ze gedragen zich nerveus, alsof ze constant onraad ervaren.

Onderzoek wees uit dat jacht noch houtkap de oorzaak is. Het lijkt er sterk op dat het door de wandelaars komt. Niet door alle wandelaars, verre van dat. Het gaat om een beperkte groep natuurliefhebbers, overigens zonder kwaad in de zin. Ze willen geen bloed, ze willen een beeld. Een foto. Een zo mooi mogelijk bewijsstuk: ik heb een hert gezien en dat hert heeft mij gezien. Hun wapen is niet het jachtgeweer, ze jagen met hun camera.

Op de meest begeerde Veluwefoto staat een edelhert, en zo’n hert kijkt op zijn mooist als het op zijn qui-vive is: strak op de hoeven, hals geheven, speurende ogen. Vandaar dat de jachtopzieners opmerkten hoe wandelaars plotseling uit de struiken opduiken, met het doel de herten op te schrikken en een mooie foto te maken. Ook worden er kleine drijfjachtjes georganiseerd: de ene partij jaagt op, de andere schiet de plaatjes.

De Hoge Veluwe is geen attractiepark. Het is beschermd gebied, ingericht en onderhouden voor mensen die willen genieten van de natuur. In de strijd om de bezoekcijfers worden die bediend met extra amusement. Zo zijn er op de Hoge Veluwe moeflon-safari’s en is er in de bronsttijd een wedstrijd wie het best het burlen van de herten kan nabootsen. Dat er verwarring is over wat toelaatbaar is, ligt dan voor de hand.

Buiten de paden wandelen is aantrekkelijk, en dat is er nu niet meer bij. Dieren schrik aanjagen voor een goeie foto kan, maar vanaf de paden. Het belang van de edelherten gaat voor dat van de mensen en dat voelt wellicht vreemd. Maar hier mag de weegschaal doorslaan naar de dieren. Hun reden van bestaan op de Hoge Veluwe is bekeken te worden. Ze zijn object van een uitje, maar daar hebben ze niet om gevraagd. Ze zijn een hert. En ze willen rust.