Lady MacBeth wint na haar eerste moord aan zelfvertrouwen

Kil en clean is het appartement van de verveelde koopmansvrouw Katarina. Ze leeft geïsoleerd van de buitenwereld: een constructie van vuile stalen trappen en een grond vol modder. Maar het duurt natuurlijk niet lang voordat de hagelwitte banken zijn besmeurd met aarde en bloed.

Dit sterke beeldcontrast gebruikt de Vlaamse Opera in Dmitri Sjostakovitsj’ heftige Lady MacBeth van Mtsensk. Het doet denken aan de legendarische Amsterdamse productie in 2006, onsterfelijk gemaakt door regisseur Martin Kusej, dirigent Mariss Jansons en sopraan Eva-Maria Westbroek: een onovertroffen enscenering waarin Katarina ook in een gouden kooi zat opgesloten.

Katarina blijkt ook in Antwerpen slachtoffer van een wrede mannenwereld. Seksueel verwaarloosd door haar echtgenoot, geïntimideerd door haar lompe schoonvader (een charismatisch schmierende John Tomlinson) en verleid door de gewetenloze Sergej. Hoe banaal het kwaad is, laat Sjostakovitsj horen in dreinende deuntjes, door dirigent Dmitri Jurowski en het Vlaamse Operaorkest met gepast aplomb gebracht.

Regisseur Calixto Bieito wrijft de boodschap er wel erg dik in: zelfs de politiecommissaris steekt twee vingers onder Katarina’s jurk. Interessanter is de wijze waarop Bieito de permanente gevangenschap van Katarina toont. Na haar arrestatie wordt het appartement door de politie grondig gestript, totdat alleen een ijzeren hekwerk resteert. Zo transformeert haar voormalige huis plots tot een strafkamp.

Maar Katarina is tevens een geëmancipeerde Lady MacBeth: ze pleegt de moorden op de gehate schoonvader en echtgenoot immers zélf. Formidabel theatraal is sopraan Ausrine Stundyte in de titelrol. Aanvankelijk angstig en begerend, wint ze na haar eerste moord zichtbaar het zelfvertrouwen. Een extra dozijn koperblazers markeert dat cruciale moment. Als aan het eind alles verloren is, begeleidt slechts een fluisterzacht geroffel haar laatste visioen. Het is een hoogtepunt uit het operarepertoire, door Stundyte met hartverscheurende intensiteit gebracht.