„Elementary, my dear Watson.” Je zal het de nieuwe Sherlock Holmes niet horen zeggen. Hij is niet van het kalme uitleggen, meer van het ribben kraken en adamsappels verpulveren.

In Sherlock Holmes, vermoedelijk deel één van een serie, is de Victoriaanse superheld gespierder, onaangepaster en amoureuzer dan we hem van sir Arthur Conan Doyle kennen. Maar genoeg Holmes om je niet te ergeren aan deze ‘extreme makeover’: een compliment aan het talent van Robert Downey jr. Hij bundelt zijn charisma aan dat van Jude Law als een Watson die minder braaf, bourgeois en ondergeschikt is dan we hem kennen. Dit is een echte ‘buddymovie’.

Bekijk de trailer van Sherlock Holmes:

Sherlock Holmes is een soort comeback voor de Britse regisseur Guy Ritchie. In de jaren negentig viel hij op door hectische misdaadkomedies als Lock, Stock and Two Smoking Barrels en Snatch, waarin sympathieke krabbelaars vermalen dreigen te worden tussen meedogenloze misdaadbendes. Ritchie maakte school met ritmische montage vol slowmotion en versnelling, camera's die als een kogel op spelers afvlogen en noodstops maakten, scènes die uit meerdere perspectieven weren herhaald en uitgelegd.

Flair en ritme

Maar sinds zijn huwelijk met popdiva Madonna leek Ritchie de weg kwijt. In het chaotische Revolver en RocknRolla wilde hij zijn helden diepgang geven: existentialisme voor dummies. In Sherlock Holmes laat Ritchie zijn pretenties gelukkig varen en etaleert hij zijn sterke kanten: visuele flair en ijzersterke timing en ritme. Zijn Victoriaanse Londen is een walmend, stinkend monster van beroet marmer, kinderhoofdjes, kolen en teer. De actie flitst en knettert door vertrouwde Ritchie-trucs die het verhaal als een stoomtrein richting eindstation stuwen.

Dat verhaal is wel de zwakste schakel: een generisch superheldenepos met een kwaadaardig genie – de vampierachtige lord Blackwood (Mark Strong) – een onverwoestbare gigant, een tikkende bom, een femme fatale in nood, een gevecht boven de afgrond. Zoveel clichés dat het pijn doet. Jammer: deze Sherlock Holmes gun je een origineler avontuur.