Het zogenoemde Hervormingsverdrag is bedoeld om de EU slagvaardiger en democratischer te maken.

Door een Iers ‘nee’ kan het verdrag niet in werking treden. Dat kan alleen als alle 27 EU-landen ermee instemmen. Ierland is de enige lidstaat die er een referendum over houdt. Parlementen van achttien landen keurden het tot dusver goed.

Uit de uitslagen blijkt dat vooral Ieren uit de lagere inkomensgroepen in meerderheid tegen het Verdrag van Lissabon, zoals het ook wel wordt genoemd, hebben gestemd. Onder de middenklasse daarentegen houden de voorstemmers en de tegenstemmers elkaar min of meer in evenwicht.

De Ierse minister van Justitie Dermot Ahern erkende dat het ,,vrij duidelijk" is dat het verdrag is verworpen.

Het ‘nee’ betekent een zware tegenslag voor zowel de nieuwe Ierse premier Brian Cowen en zijn regering als voor de Europese Unie. De EU dreigt erdoor in een nieuwe impasse te raken. De lidstaten zijn al jaren bezig een nieuw verdrag over de werkwijze van de EU aanvaard te krijgen.

Een eerdere versie van het Verdrag van Lissabon, de zogenoemde Europese Grondwet, sneuvelde drie jaar geleden toen Franse en Nederlandse kiezers het in referenda verwierpen.

De Ierse media schatten dat zo’n 45 tot 50 procent van de drie miljoen stemgerechtigde Ieren gisteren de moeite heeft genomen een stem uit te brengen. Zowel het ja- als het nee-kamp erkende dat het tot het einde een nek-aan-nekrace zou blijven.

De opkomst was hoger dan in 2001, toen de Ieren in eerste instantie het Verdrag van Nice afwezen. Slechts 35 procent van het electoraat stemde toen. Ruim een jaar later steeg de opkomst tot 49 procent en werd het inmiddels licht gewijzigde verdrag alsnog door een ruime meerderheid van de Ieren aangenomen.

Sindsdien gaan veel Ierse analisten ervan uit dat een hogere opkomst bij referenda over Europese verdragen de kans op een ‘ja’ verhoogt.

Behalve de regeringspartijen hadden de laatste maanden ook de belangrijkste oppositiepartijen campagne gevoerd voor een ‘ja’. Alleen enkele kleine linkse partijen, waaronder Sinn Féin, en de speciaal tegen ‘Lissabon’ opgerichte beweging Libertas van de rijke zakenman Declan Ganley voerden campagne tegen het verdrag.

Door het nieuws over een waarschijnlijk 'nee' zakte de koers van de euro ten opzichte van de dollar aan het begin van de middag met 1,4 dollarcent (0,9 procent).

De Ierse televisiezender RTE doet via internet rechtstreeks verslag.