Zaterdagochtend bereikten de regeringsleiders van de Europese Unie een akkoord over een nieuwe opzet van de Unie. Afgesproken is dat er een nieuw Europees verdrag komt, dat geen Grondwet mag heten. Nederland had bezwaar tegen een nieuwe Europese Grondwet, omdat de kiezers de eerste via een referendum massaal hadden afgewezen.

Volgens Tweede Kamerlid Blom (PvdA) verdient Balkenende „een negen-plus” voor het resultaat. Nederland had veel eisen op tafel gelegd, de meeste zijn ingewilligd. Zo zijn alle symbolen die verwijzen naar staatsvorming geschrapt, zoals de Europese vlag, het volkslied en de minister van Buitenlandse Zaken. Premier Balkenende zei dat het nieuwe verdrag tegemoetkomt aan de bezwaren van de kiezers. Volgens PvdA-leider en vicepremier Bos is het verdrag „goed voor Nederland en voor Europa”. „Europa wordt geen superstaat.”

PVV-leider Wilders noemt de uitkomst „beschamend slecht voor Nederland”. Zo is er volgens Wilders geen rem op de uitbreiding ingebouwd. Van Bommel, Kamerlid voor de SP, is ontevreden over het indammen van het vetorecht van lidstaten. Hij zegt dat er een nieuw referendum nodig is om het nieuwe verdrag aan de kiezer voor te leggen. „Op de binnengehaalde punten is nog veel af te dingen. Er komt geen minister van Buitenlandse Zaken, maar wel een functionaris met dezelfde functie en een eigen dienst. Het is vaak niet meer dan een cosmetische verandering.”

Of er een referendum komt, is twijfelachtig. SP en PVV willen een tweede referendum, maar de coalitie ligt nog dwars. De PvdA was een van de initiatiefnemers van het referendum in 2005, maar heeft nu met CDA en ChristenUnie afgesproken dat de Raad van State daar eerst een advies over uitbrengt. Opvallend is wel dat de PvdA met GroenLinks en D66 binnenkort twee initiatiefwetsvoorstellen (mede-)indient, die het houden van referenda makkelijker moeten maken. In één van de voorstellen moet het mogelijk worden dat de bevolking zich op eigen initiatief over wetsvoorstellen mag uitspreken.

De ChristenUnie, tegenstander van de vorige Grondwet, is volgens Kamerlid Wiegman blij dat „alle overbodige franje” uit het verdrag is geschrapt. Oppositiepartij VVD is grotendeels tevreden. Woensdag houdt de Tweede Kamer een debat over de uitkomsten van de top.