Het kabinet heeft zich voor 2020 tot doel gesteld dat 20 procent van de energie duurzaam moet worden opgewekt. Vorig jaar bedroeg het aandeel duurzame energie 3,4 procent, een half procentpunt meer dan in 2007.

Uit het rapport van CE Delft blijkt dat er de komende jaren talloze nieuwe gas- en kolencentrales in Nederland worden bijgebouwd. Daardoor ontstaat er overcapaciteit op de Nederlandse stroommarkt. Ook netbeheerder Tennet heeft eerder op deze groeiende overcapaciteit gewezen.

Kettingreactie

Lang is er gedacht dat Nederland het overschot aan grijze stroom zou kunnen exporteren. Maar volgens het rapport van CE Delft worden in omringende landen ook veel nieuwe centrales gebouwd. „Ze hebben daardoor niet veel extra stroom uit ons land nodig”, zegt beleidsmedewerker Ron Wit van Natuur en Milieu.

De overcapaciteit op de Nederlandse markt zorgt volgens CE Delft voor een kettingreactie van dalende stroomprijzen en teruglopende investeringen in duurzame energie, zoals windparken. Meer groene stroom leidt namelijk alleen maar tot nog meer overcapaciteit, en nog lagere prijzen. Kolen- en gascentrales worden daardoor minder rendabel, wat voor energiebedrijven ongunstig is.

Regels over uitstoot en opslag

Wit pleit er voor dat het kabinet strengere regels opstelt voor kolencentrales. Hij denkt bijvoorbeeld aan een verplichting om de uitgestoten CO2 op te vangen en ondergronds op te slaan. Energiebedrijven werken aan die technologie, maar ze doen dat nu nog op vrijwillige basis.

Als alternatief, zegt Wit, zou het kabinet een bovengrens kunnen stellen aan de hoeveelheid CO2 die een centrale mag uitstoten. „Stel dat kolencentrales maar 350 gram CO2 per kilowattuur mogen uitstoten [nu ligt dat rond de 700 gram, red.]. Dan moeten bedrijven gaan investeren in schonere centrales. Dat maakt kolenstroom duurder. En daardoor wordt het aantrekkelijker om in duurzame energie te investeren”, aldus Wit.

In Californië geldt al een bovengrens voor de CO2-uitstoot van elektriciteitscentrales (500 gram per kilowattuur). Groot-Brittannië wil zo’n norm gaan invoeren.