New York, 29 juni. Er werd geklapt en zelfs gejuicht toen de rechter zijn vonnis uitsprak. Hij veroordeelde Bernie Madoff (71) gisteren tot een maximale gevangenisstraf van 150 jaar. Ron en Sheryl Weinstein, twee van de slachtoffers van Madoffs megafraude, zijn na afloop ,,aangenaam verrast”. Ze hadden niet verwacht dat de rechter hem de volle 150 jaar zou opleggen. ,,Nu hoop ik dat hij 120 jaar oud wordt”, zegt Ron, met iets dat op een glimlach lijkt.

Vorige week nog vroeg zijn advocaat om een straf van 12 jaar, omdat zijn levensverwachting niet meer dan 13 jaar zou zijn. Maar verwacht werd dat Madoff ten minste 25 tot 35 jaar gevangenisstraf zou krijgen, wat feitelijk neerkomt op levenslang.

,,Elk jaar straf boven de 25 jaar is symbolisch”, gaf rechter Denny Chin toe. Maar juist die symboliek is belangrijk, omdat er geen enkele andere zaak vergelijkbaar is met de fraude van Madoff. Chin benadrukte de duur van de fraude en de omvang uitgedrukt in geld, maar vooral ,,de enorme schending van vertrouwen” was voor hem reden om een voorbeeld te stellen, zei hij.

Madoff lichtte met zijn Ponzi-fraude, een soort piramidespel waarbij beleggers worden uitbetaald met de inleg van nieuwe investeerders, gedurende twintig jaar duizenden beleggers op voor in totaal 65 miljard dollar (ruim 46 miljard euro). Het is met afstand de grootste Ponzi-fraude ooit.

Slachtoffers

,,Buitengewoon kwaadaardig” noemde Chin de investeringsfraude. Hij legde Madoff de hoogst mogelijke straf op om drie redenen: ,,Ten eerste als vergelding. Het gaat hier niet om de bloedeloze financiële misdaad”, maar om ,,het duizelingwekkende menselijk leed” dat Madoff heeft veroorzaakt. Ten tweede moet de hoge straf als afschrikmiddel dienen. Maar als belangrijkste reden noemde Chin de verhalen van de slachtoffers, die hem de afgelopen weken honderden brieven en e-mails hadden gestuurd. Negen van hen mochten de rechter en het publiek vandaag in de rechtszaal toespreken.

Madoff zat met zijn rug naar het publiek. Hij keek anderhalf uur strak voor zich uit terwijl hij werd uitgemaakt voor ,,beest”, ,,monster” en ,,psychopaat”.

Meneer en mevrouw Fitzgerald zijn allebei 63 jaar oud en al hun spaargeld kwijt. ,,We zijn te oud om de verliezen goed te maken”, zei meneer Fitzgerald. ,,Het enige dat we kunnen doen is werken zolang onze gezondheid het ons toestaat, dan ons huis verkopen en hopen dat we het redden met een uitkering.” Hij heeft op dit moment drie banen.

Michael Swartz is pas 33, maar nu al heeft hij alles wat hij had verloren. ,,Maar ik heb nog geluk. Ik ben jong, gezond en heb een vrouw die van mij houdt”, zei hij. Het geld dat hij verloor zat in een fonds, waar de hele familie Swartz in had belegd. ,,Andere leden van mijn familie zijn niet zo fortuinlijk...” Hij stopte, begon te huilen. “Mijn broer is verstandelijk gehandicapt en zal zijn hele leven zorg nodig hebben” snikte hij. Zorg ervoor dat Madoffs ,,gevangeniscel zijn doodskist wordt”.

Sheryl Weinstein was de laatste die sprak: ,,De dag dat ik voorgesteld werd aan Bernie Madoff, was de meest ongelukkige dag van mijn leven.” Ze begrijpt nog steeds niet hoe hij zoiets heeft kunnen doen. ,,Hij kende mijn man en zoon bij de voornaam. Mijn zoon heeft zelfs voor hem gewerkt”, vertelde ze. ,,Het is een beest! Hij beweegt zich onder ons mensen. Hij eet, drinkt en slaapt, maar het is een beest. Stop hem in een kooi.”

Tot schande

Madoff hoorde alles bewegingloos aan. De rechter had hem de eer gegeven voor een laatste maal zijn gevangenisuniform, dat hij sinds zijn bekentenis in maart onophoudelijk heeft gedragen, te verruilen voor zijn eigen kleding. Hij droeg een donkergrijs pak en een zwarte stropdas.

Eén keer draaide hij zich naar het publiek, toen het zijn beurt was om te spreken. ,,Het is nooit mijn bedoeling geweest om mensen te kwetsen”, zei hij tegen de rechter. ,,Toen het begon dacht ik nog dat ik eruit kon stappen, maar elke keer dat ik het probeerde, groef ik een diepere kuil. Ik heb de naam van mijn kinderen tot schande gemaakt en mijn vrouw huilt zich elke avond in slaap. Ik ben verantwoordelijk voor een hoop lijden. Ik word gekweld door het idee en moet voor altijd leven met die pijn.”

,,Ik zal jullie nu aankijken” zei hij, en draaide zich om naar links. ,,Het spijt mij.”

De slachtoffers zaten rechts.