Amsterdam, 4 okt. Verwarring alom toen premier Balkenende, minister Bos en president Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB) aankondigden dat ze ABN Amro en Fortis Nederland geheel gingen nationaliseren.

Waarom moet de overheid nu weer te hulp schieten?

Het vertrouwen in Fortis was nog dieper weggezakt dan de regering en DNB vorig weekend dachten. Klanten bleven begin deze week hun geld weghalen. Andere banken wilden geen geld meer lenen aan Fortis. Welke van deze twee geldstromen het hardste terugliep, wilde minister Bos niet zeggen. De fors dalende beurskoers op maandag zal niet aan het vertrouwen hebben bijgedragen. Maar als het geld zo hard uit een bank loopt, kan de overheid niet anders dan ingrijpen om te voorkomen dat de bank omvalt. De 4 miljard die de overheid vorige week in Fortis pompte, zou dinsdag al helemaal opgemaakt zijn. Toch blijft door alle vaagheden in de verklaringen de angst dat er bij Fortis in België nog onbekende lijken in de kast zijn opgedoken.

Is de rekeninghouder bij ABN Amro en Fortis nu helemaal veilig?

Veiliger kan eigenlijk niet. De overheid is eigenaar van de banken. Formeel zijn het natuurlijk NV’s met alle risico’s van dien. En formeel blijven de spaarders vallen onder het depositogarantiestelsel, dat voor alle spaarders geldt. Maar een staatsbank zal nooit omvallen.

Kunnen de werknemers opgelucht ademhalen?

Ze weten in elk geval waar ze aan toe zijn. Na vorig weekend was er veel onzekerheid ontstaan bij de 45.000 werknemers van ABN Amro, Fortis Bank en Fortis Verzekeringen Nederland. Nu kunnen de integratieplannen gewoon doorgaan, zoals ze in het afgelopen jaar zijn opgesteld. De bonden CNV en De Unie reageerden gisteravond opgelucht. Maar FNV Bondgenoten zei dat de verwarring alleen maar groter wordt en vreest door de integratie voor duizenden ontslagen.

Waarom moeten álle spaarders in Nederland hier blij mee zijn?

De overheid laat hiermee zien de particuliere spaarder nooit in de steek te laten. Als een bank omvalt dan bestaat de kans dat de spaarder een deel van zijn geld kwijtraakt, afhankelijk van de omvang van zijn spaarrekening.

Moeten banken als ING en Rabo hier dan ook blij mee zijn?

Jazeker. Als een grote financiële instelling als Fortis in problemen raakt, dan heeft dat repercussies voor alle Nederlandse banken en verzekeraars. En zoals ECB-president Trichet vorig weekend al waarschuwde, zelfs voor de gehele mondiale financiële sector. Het omvallen van Fortis zou het vertrouwen in de Nederlandse banken en verzekeraars ondermijnen.

Is dit een dure deal voor de belastingbetaler?

Na sluiting van de beurs was de beurswaarde van Fortis als geheel 12,7 miljard euro. Dat is dus minder dan de 16,8 miljard euro die de Nederlandse overheid nu voor een deel ervan betaalt. Toch kan minister Bos dit beschouwen als een werelddeal. Er zijn veel kostenvoordelen en daarmee de komende jaren oplopende winsten te behalen. Dat moet de waarde van het bedrijf kunnen opschroeven.

Wat betekent de nationalisatie voor de aandeelhouders van Fortis?

De Nederlandse staat koopt geen aandelen in de twee moedermaatschappijen van Fortis, in Brussel en in Utrecht. Die blijven gewoon beursgenoteerd. Nederland koopt drie Nederlandse dochtermaatschappijen. Fortis kan een deel van Nederlandse miljarden gebruiken om als dividend uit te keren aan haar aandeelhouders. Wat de directe consequentie voor de waarde van Fortis is zal maandag om 9.00 uur blijken. Dan openen de beurzen in Amsterdam en Brussel.

Hoe lang blijft dit een staatsbank?

In ieder geval tot eind 2009, als de integratie volgens het oorspronkelijke planning zou moeten zijn afgerond. Daar komt de integratie van de verzekeringen nu nog bij. Bovendien is er in het huidige financiële klimaat voorlopig geen goed moment voor een beursgang of verkoop. De crisis is voorlopig nog niet voorbij en de kans op een economische recessie is groot. Voor een hoge opbrengst kan de staat beter even wachten tot betere tijden.