Commissie-Bakker

Premier Kok staat 'welwillend' tegenover de roep om meer informatieverschaffing omtrent de uitzending van Nederlandse militairen naar VN-vredesmissies. Hij zei dit in een reactie op het rapport-Bakker.

De 'fuik' in de besluitvorming verbaasde D66-Kamerlid Bert Bakker het meest tijdens zijn onderzoek naar de gang van zaken rond Srebrenica. 'Er was geen weg terug'.

De commissie-Bakker onderzocht de politieke besluitvorming over Nederlandse deelname aan vredesmissies. Het accent lag op Srebrenica, maar aan de orde kwamen ook uitzendingen naar Cambodja, Cyprus, de Golf, Haïti en Angola.

De politieke invloed van het rapport van de commissie- Bakker is bescheiden. De Tweede Kamer is verdeeld over de vraag of er een parlementaire enquête moet komen over de val van Srebrenica.

Politieke besluiten over deelname aan vredesmissies worden vaak genomen op basis van gebrekkige informatie. Er is sprake van slechte communicatie tussen ministers, parlementariërs, ambtenaren en top-militairen.

Volgende week publiceert de Tweede Kamer een rapport over Nederlandse deelname aan vredesmissies, dat vooral gaat over de uitzending naar Srebrenica. "Nederland was eerst onverschillig, daarna vol overgave betrokken, en liep uiteindelijk in de val." Aldus Norbert Both in zijn vandaag verschenen boek.

Premier Kok heeft voor de commissie-Bakker gistermiddag geprobeerd de indruk weg te nemen dat er in het kabinet onenigheid bestond over de NAVO- bombardementen van vorig jaar op Kosovo en Servië.

Uit de verhoren van de commissie-Bakker wordt duidelijk dat coördinatie ontbreekt in geval van crisis (Srebrenica, Kosovo). Premier Kok blijft in noodsituaties op de achtergrond.

Minister De Grave (Defensie) neemt afstand van uitlatingen van zijn hoogste militaire adviseur, chef-defensiestaf Kroon, dat de Verenigde Staten tijdens de Kosovo-oorlog buiten de NAVO om bombardementen uitvoerden op doelen in Joegoslavië.

De Tweede Kamer vindt dat ze voldoen de door het kabinet wordt geïnformeerd over de Nederlandse deelname aan VN-vredesmissies. Maar in de toekomst wil de Kamer ook worden ingelicht over niet-deelname.

De Tweede Kamer heeft in de zomer van 1995, na de val van de moslimenclave Srebrenica, "veel te lang" gewacht met het aanvragen van een debat met de regering.

Al bijna twee weken hoort de onderzoekscommissie-Bakker de hoofdrolspelers in het Srebrenica-drama. Tot nu toe heeft dat weinig nieuws opgeleverd.

Toenmalig minister J. Voorhoeve van Defensie wist al een jaar vóór de val van de moslimenclave Srebrenica in 1995 dat bescherming van het gebied door Dutchbat "onuitvoerbaar" was.

Over de vraag of de VN Nederland bijstand zou verlenen als 'Dutchbat' in Srebrenica in het nauw zou komen, worden voor de commissie-Bakker tegenstrijdige verklaringen afgelegd.

Topambtenaren van Defensie waren, in tegenstelling tot eerdere berichten, in september 1993 op de hoogte van het niet doorzenden van een brief van minister Ter Beek (Defensie) aan de Verenigde Naties.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken was begin jaren negentig de "drijvende kracht" die Nederlandse militairen naar de zogenoemde veilige gebieden in Bosnië wilde sturen om de bevolking te beschermen.

Het zwartepieten begon gisteren, op de tweede dag van verhoren van de commissie-Bakker die de deelname van aan vredesmissies onderzoekt.

Tussen ambtenaren van Buitenlandse Zaken en Defensie woedde begin jaren negentig een competentiestrijd over de inzet van troepen in voormalig Joegoslavië. Daardoor werd een brief van toenmalig minister van Defensie Ter Beek, waarin voorwaarden werden gesteld aan die inzet, niet verstuurd aan de Verenigde Naties.

A. van der Vlis, de voormalige hoogste Nederlandse militair, heeft overwogen af te treden toen minister Ter Beek (Defensie) in 1993 besloot militairen naar Srebrenica te sturen.

Lastige vragen stelde de commissie-Bakker die de besluitvorming rond vredesoperaties onderzoekt, gisteren niet.

Een Kamer-commissie onderzoekt vredesmissies waar Nederland bij betrokken was. Vanochtend begonnen de verhoren. De ondervraagden waren geïrriteerd.

De Verenigde Naties zijn niet in staat snel vredesmissies te sturen naar oorlogsgebieden. "Snelle besluitvorming laat te lang op zich wachten."

Maandag begint de Tweede Kamer met hoorzittingen over de inzet van Nederlandse militairen in humanitaire en vredesoperaties. Het zal vooral gaan over Srebrenica. "Wij willen zó graag vrede brengen", zegt voorzitter van de onderzoekscommissie, Bert Bakker (D66).