Werkgelegenheid krimpt, aantal vacatures stijgt
De werkgelegenheid in de metaalindustrie krimpt, maar de UWV verwacht de komende jaren een groot tekort aan werknemers door de vergrijzing. Foto ANP / Paul Vreeker
Verwarrende tijden: door bezuinigingen gaan er de komende jaren duizenden banen verloren bij de overheid. Maar door de vergrijzing komen er juist nieuwe vacatures bij. Vandaag publiceert het UWV drie analyses voor de toekomst: die van de overheid, de zorg en de metaalsector. Later in het jaar komt het uitkeringsinstituut met analyses van andere sectoren.
Duizenden banen verdwijnen door bezuinigingen
Het UWV verwacht dat er bij de overheid dit jaar 17 duizend banen zullen verdwijnen. En het blijft niet bij dit jaar: van 2014 tot 2017 gaan er nog eens 60 duizend banen verloren. Nergens daalde het aantal vacatures de afgelopen jaren zo hard als bij de overheid, schrijft de UWV in de sectoranalyse. De krimp is te wijten aan de bezuinigingen.
Maar: ook grote stijging vacatures
Maar het UWV heeft ook goed nieuws voor de werkgelegenheid bij de overheid: vanaf 2014 zal het aantal vacatures weer toenemen. Het UWV schat dat het aantal zal stijgen van 14 duizend in 2013 tot gemiddeld 22 duizend in 2014 en daarna. De reden: de vergrijzing. Oude werknemers gaan met pensioen, en daarvoor moeten nieuwe in de plaats komen.
Toch overheidsvacatures moeilijk op te vullen
Handig dus, dan kunnen de ambtenaren die in de komende jaren hun banen verliezen, de plekken opvullen van de vertrekkende oude ambtenaren – zou je zeggen. Helaas, dat is volgens de UWV bijna niet mogelijk. De overheid wil voor de nieuwe vacatures namelijk mensen met een hoger opleidingsniveau. Bovendien is het werk veranderd, klantgerichtheid wordt belangrijker. Daarom verwacht de UWV dat de overheid vooral mensen gaat zoeken uit andere sectoren.
Het UWV verwacht dat de overheid het moeilijk gaat krijgen om mensen te vinden voor specialistische en technische hbo-functies bij de Rijksoverheid, bij de politie vrezen ze moeilijkheden bij de werving van mensen voor het hoger kader, en bij Defensie wordt het lastig mensen te vinden voor ICT-functies.
Zorg: meer banen
Het UWV maakte ook een analyse voor de zorgsector. Al jaren wordt geroepen dat deze sector door de vergrijzing straks zit te springen om werknemers. Maar het UWV waarschuwt om niet te vroeg te juichen: er is inderdaad behoefte aan zorgpersoneel, en ja, die behoefte zal toenemen, maar wel minder snel dan verwacht. Door de bezuinigingen, inderdaad. Op langere termijn – na 2015 – verwacht het UWV een tekort aan artsen en verzorgenden. Voor de lagere zorgniveaus (helpenden en zorghulpen) verwacht het UWV de komende jaren zelfs een overschot. Na 2015 komt er weer vraag naar die lagere niveaus, door de vergrijzing.
Krimp werkgelegenheid metaalsector
In de metaalsector krimpt de werkgelegenheid al jaren. Het UWV verwacht dat die structurele krimp de komende jaren zal doorzetten. De afname wordt namelijk niet alleen door de crisis veroorzaakt, er is überhaupt een afname van industriële werkgelegenheid, ook worden productieactiviteiten naar het buitenland verplaatst, en er is een toename van de arbeidsproductiviteit. Toch zijn er in de metaalindustrie ook nu vacatures die moeilijk zijn te vervullen, bijvoorbeeld voor gespecialiseerde lassers.
Door vergrijzing toch grote tekorten
Maar ook in deze sector zal het aantal vacatures de komende jaren sterk gaan groeien. Want in de metaalsector gaan ze de vergrijzing pas écht hard voelen, voorspelt het UWV. De komende jaren gaat een grote groep medewerkers met pensioen. Daar moeten dus nieuwe medewerkers voor in de plaats komen. En dat is een probleem. Veel te weinig jongeren laten zich namelijk opleiden voor een vak in de metaalsector. Het UWV vreest dat dit vooral een groot probleem gaat worden wanneer de economie weer aantrekt. Sowieso verwacht het UWV vanaf 2016 grote tekorten voor de meeste technische beroepen in de metaal, van laag tot hoog. Weliswaar krimpt de werkgelegenheid in deze beroepen de komende jaren – maar niet genoeg om het gat op te vullen dat de oude werknemers achterlaten.