Indiase werknemers aan de leugendetector

Foto Stock XCHNG / Splenetic

Foto Stock XCHNG / Splenetic

Waarom zou je mensen op hun mooie blauwe ogen geloven als je ze ook aan de leugendetector kan leggen? In India vinden leugendetectortests gretig aftrek, zowel bij bedrijven als bij particulieren.

Een groeiend aantal aanbieders biedt de test met de polygraaf bij ondernemingen aan om frauderende werknemers op te sporen, zo meldt de BBC. Truth Labs, uitgegroeid tot een keten van private laboratoria, telde in 2007 in Hyderabad slechts twintig klanten per jaar. Het bedrijf begon met het assisteren van politie en justitie bij het oplossen van criminaliteit. Inmiddels bestaat 10 procent van de klandizie uit banken, verzekeraars en andere bedrijven. Meestal gaat het om gevallen van bedrijfsdiefstal, soms wil een bedrijf eerst de integriteit testen van een sollicitant voordat deze een baan krijgt.

Het in Mumbai gevestigde bedrijf Helik Advisory heeft naast bedrijfsfraudezaken ook tientallen andere particuliere klanten die aan de leugendetector willen, bijvoorbeeld stellen waarvan de een de ander beschuldigt van vreemdgaan. De onderneming ziet de klantenkring met de dag groeien. En dat brengt aardig wat geld in het laatje; de prijs van een test varieert van 150 tot wel 300 dollar. Wie dat te duur vindt, kan ook een app downloaden:

Critici zijn bang dat het toenemend gebruik van leugendetectie ertoe leidt dat mensen steeds meer het recht in eigen hand zullen nemen. Het oprukkende gebruik ervan leidt net als in de VS tot verhitte discussies. De laatste keer dat in Nederland grote ophef ontstond over het instrument was toen Joran van der Sloot in het tv-programma van Terror Jaap vrijwillig plaatsnam aan het apparaat:

In Nederland experimenteerde onderzoeks- en adviesbureau Schalke & Partners een paar jaar geleden nog met leugendetectie bij pre-employment screening, wat ook tot veel ophef leidde. Hoogleraar psychologie Harald Merkelbach zei naar aanleiding daarvan in de NRC dat dit onzinnig was:

“Er is geen ander tactisch middel dat de waarheid bij sollicitatiegesprekken zo dicht benadert. Bovendien blijft de polygraaf een hulpmiddel inzetbaar náást ons huidige onderzoek naar integriteitsrisico’s.”

Daarmee bedoelde hij antecedentenonderzoeken, diplomacontroles, cv-checks, internetreputatie-checks en research naar redenen voor ontslag. In de VS snappen ze dat kennelijk ook. Daar is sinds 1988 de ‘Employee Polygraph Protection Act’ van kracht, die het particuliere bedrijven verbiedt om sollicitanten en werknemers aan een leugendetector te leggen.

Geplaatst in:
Techniek
Lees meer over:
BBC
Harald Merkelbach
India
Joran van der Sloot

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief