Twee keer eerder al had hij geprobeerd Honduras binnen te komen, over land en met een vliegtuig, maar steeds zaten de Hondurese autoriteiten hem dwars. Maar met zijn derde poging, na een tocht van 15 uur, met vier andere mannen, ,,rivieren overstekend en bergen passerend”, is hij er toch in geslaagd.

Zelaya bedankte gisteren vanuit de ambassade via de telefoon zijn gastheer Brazilië, Venezuela en de Verenigde Staten voor hun steun. Niettemin was de Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken Celso Amorim er snel bij om te benadrukken dat Brazilië niet actief betrokken was geweest bij zijn terugreis.

Nadat talrijke aanhangers van Zelaya zich gisteren voor de ambassade hadden verzameld, kondigde de Hondurese regering opnieuw een avondklok aan, in het hele land, net zoals in de periode vlak na de uitzetting van Zelaya.

Klik op de foto om een fotoserie te zien (popup).

Met zijn actie lijkt Zelaya zijn politieke positie nieuw leven te hebben ingeblazen. Bijna drie maanden geleden werd hij van zijn bed gelicht en door het leger op het vliegtuig gezet naar Costa Rica. Zijn arrestatie was volgens de Hondurese autoriteiten noodzakelijk omdat Zelaya, tegen de wil van het parlement en in strijd met een uitspraak van het Hooggerechtshof, een volksraadpleging over een nieuwe grondwet wilde organiseren.

Hoewel de buitenwereld, inclusief de Verenigde Staten, zijn arrestatie als een staatsgreep kwalificeerde en Honduras scherp veroordeelde, weigerde de interim-regering Zelaya terug te laten keren. In buurland Nicaragua vond Zelaya tijdelijk onderdak.

Maar met het verstrijken van de tijd en het uitblijven van een oplossing raakte Zelaya´s doelstelling, terugkeren als president, steeds verder uit zicht. Zelfs zijn steunpilaar, de Venezolaanse president Chávez, achtte een terugkeer steeds lastiger worden voor zijn verdreven kompaan.

Hoe anders is de situatie nu. Met zijn aanwezigheid in het land zal het moeilijker worden voor Zelaya´s opvolger Roberto Micheletti de dialoog uit de weg te gaan. Toen Micheletti gisteren tijdens een persconferentie werd gevraagd over Zelaya´s terugkeer, wist hij overigens nog nergens van. Later op de avond kwam Micheletti met het verzoek (bekijk video) aan de Braziliaanse ambassade om Zelaya uit te leveren aan de Hondurese justitie.

Tegenover de Braziliaanse media sprak de minister van Buitenlandse Zaken, Amorim, juist de hoop uit dat Zelaya’s actie tot een nieuwe onderhandelingsronde zal leiden met de interim-regering. In een gesprek met de BBC zei Zelaya dat hij overleg zou gaan voeren met de verschillende sectoren van de Hondurese maatschappij en de internationale gemeenschap ,,om een dialoog te beginnen voor het herstel van de Hondurese democratie.” Hij zei eveneens uit te zijn op een ,,vreedzame oplossing”.

In navolging van Zelaya zou vandaag de secretaris-generaal van de Organisatie van Amerikaanse Staten, José Miguel Insulza, naar Honduras afreizen om het gesprek aan te gaan met de interim-regering. Pogingen van dezelfde Insulza in juli om een terugkeer van Zelaya te bewerkstelligen waren op niets uitgelopen.