Bangkok, 14 april. Een jongen in het rood stopt vanochtend bij de barricade: „De vijand komt eraan!” roept hij. En hij geeft gas, op weg naar de volgende barricade. Tijd voor de betogers om in actie te komen. Mannen met houten stokken, ijzeren pijpen en paraplu’s lopen de soldaten tegemoet. „We vechten gewoon met onze handen”, zei Weerasak Towangjorn uit Pattaya, die een van de barricades bewaakt rond het regeringscentrum van Bangkok, dat de betogers sinds 26 maart bezet houden. „Abhisit moet weg, hij komt van de generaals. Het Thaise volk wil hem niet.”

Het liep anders. Rond het middaguur bliezen de demonstranten tegen de Thaise regering hun drie weken durende betoging af. De leiders concludeerden dat de mannen met hun paraplu’s geen kans hadden tegen het leger, dat hen aan alle kanten had ingesloten. Ten oosten van het regeringscentrum stonden twee tanks en pantserwagens en rukten militairen met machinegeweren op richting de ongeveer 2.500 demonstranten. Rond het regeringscentrum had het leger de straten afgegrendeld. Toen aan de zuidkant rond half twaalf een cordon militairen een groep betogers tot op enkele meters naderde, staken die hun handen in de lucht ter overgave.

Het was een vreedzaam einde van de betoging, die afgelopen weekend uit de hand liep nadat betogers in de nabijgelegen badplaats Pattaya het hotel bestormden waar Aziatische leiders zouden samenkomen voor een top over de financiële crisis. Een afgang voor de Thaise premier Abhisit, die de regeringsleiders van buurlanden per helikopter moest evacueren en gedwongen werd de top te annuleren. Nadat zijn eigen auto zondag werd aangevallen, riep Abhisit de noodtoestand in Bangkok uit.

Het leger begon gisteren de stad schoon te vegen, wat uitliep op gevechten waarbij militairen met machinegeweren in de lucht schoten en minstens drie doden zouden zijn gevallen. Vanochtend lagen nog tientallen in brand gestoken stadsbussen te smeulen. In de wijk Nang Loeng zag buurtbewoner Nawin gistermiddag hoe vijf betogers benzine over een bus goten om die in brand te steken. Hij was een van degenen die hen met een stok te lijf ging. „We waren bezorgd dat onze huizen in brand zouden vliegen.” Nawin, die niet met zijn hele naam in de krant wil, vertelt dat de betogers en de buurt urenlang tegenover elkaar stonden, tot er vanuit de rode kant werd geschoten en twee buurtbewoners – „meneer Phom en meneer Thot” – omkwamen.

De situatie was anders dan vorig jaar, toen hetzelfde regeringscentrum drie maanden lang bezet werd gehouden door een groep tegengestelde betogers: de in het geel gehulde Volksalliantie voor Democratie (PAD), die gelieerd is aan de huidige regering. Zij demonstreerden toen tegen twee achtereenvolgende regeringen van de medestanders van oud-premier Thaksin, die in september 2006 door het leger werd afgezet. Maar vorig jaar waren nergens militairen te bekennen; het leger leek aan de kant van de demonstranten te staan en weigerde in te grijpen. Zelfs toen de PAD een week lang het internationale vliegveld van Bangkok bezette.

Nadat het Constitutioneel Hof in december met een omstreden uitspraak voor de tweede keer een Thaksin-gezinde regering ontbond en enkele parlementariërs van kamp wisselden, kon Abhisit aan de macht komen. Dat zette de in het rood gehulde shirts, die achter Thaksin staan, ertoe aan om zelf de straat op te gaan in wat zij een ‘strijd vóór de democratie’ noemen. Op het hoogtepunt vorige week waren ze met 100.000 man. Zij vinden dat het establishment – grofweg het leger, het koningshuis, de huidige regering en de ‘gele shirts’ – te lang heeft bepaald hoe het land wordt bestuurd. De uitspraken van het hof noemen zij een ‘gerechtelijke coup’ en ze eisen dat Abhisit verkiezingen uitschrijft. De laatste weken mengde Thaksin zelf zich openlijk in de strijd, door de demonstranten vanaf onbekende locaties per telefoon op te hitsen. Of hij achter het staken van het protest vandaag zit, is niet bekend.

Na de oproep van hun leiders om te stoppen, dropen de ‘rode shirts’ vanmiddag af. Het leger grendelde de bezette wijk af en demonstranten mochten na het tonen van hun identiteitsbewijs vertrekken. Ze braken hun eetstalletjes en podia af en begaven zich naar de bussen die de politie ter beschikking had gesteld, om hen thuis te brengen. Vier van de protestleiders zijn ingerekend en zullen worden vervolgd.

Demonstrant Somchai Luangtang uit Bangkok en zijn vrouw hadden hun rode shirt vanmiddag al in hun tas opgeborgen, om veilig naar huis te kunnen lopen. „Onze leider Veera Muksikapong zegt dat hij niet wil dat mensen gewond raken door de soldaten. Want het Thaise volk is wel sterk, maar we hebben geen wapens, alleen stokken.” De eigenaar van een kleine kledingfabriek zegt niet te demonstreren vóór Thaksin, maar voor „échte democratie”. „Één man, één stem.” Op zachte toon speculeert hij hoe het protest verder zal gaan, nu het leger te sterk blijkt. Brandstichting? Bommen? „Het is nu afgelopen, maar het is niet afgelopen voor altijd”, zegt hij.

Bekijk hieronder foto's van de betogingen dit weekend:

Klik voor fotoserie