'De spagaat tussen clownerie en poëzie' - een prachtdebuut over Chabot

ANP-1180_14475683

Bart Chabot in Amsterdam in 2010. Foto ANP/Levin den Boer

De Rotterdamse regisseur en producent Jeroen S. Rozendaal (1974) betwijfelde of de hoofdpersoon van zijn prijswinnende film, dichter en mediaverschijnsel Bart Chabot, lang genoeg in zijn rol zou kunnen blijven voor Interzone –Gedichten van Bart Chabot. Daarom vroeg hij een acteur om in de rol van Chabot te stappen, in ieder geval voor een deel van de film.

In zijn film belicht hij de carrière van Chabot, die voor het eerst van zich deed spreken als performancedichter die opkwam op de golven van de punk in de jaren zeventig, maar die de laatste jaren vooral de aandacht trekt als de eeuwige kandidaat van televisiespelletjes.

Raymon Thiry met zwaar montuur

Dat is de conventionele kant van zijn film. Maar echt bijzonder is de film doordat Rozendaal ook de poëzie van Chabot in beelden probeert te vangen – vaak heel letterlijk, maar daarom niet minder fraai en effectief.

Omdat Chabot zelf misschien te ongedurig zou zijn voor dat gedeelte van de film, en omdat de Haagse dichter tijdens het werken aan de film ook nog eens werd getroffen door een hersentumor, koos hij voor een acteur om de ‘ik’ in Chabots poëzie te spelen. En niet zomaar een acteur, maar de geweldige Raymond Thiry, die alleen maar een bril met een zwaar montuur hoeft op te zetten, om Chabot te zijn.

Chabot is in zijn gedichten vaak op reis en onderweg, en we zien Thierry voornamelijk in een vervallen hotelkamer die bol staat van de rock ‘n’ roll-romantiek, terwijl Chabots retorische poëzie weerklinkt. Prachtig.

Interessant is ook de spagaat tussen de clownerie van Chabot op televisie, en de dichter van deze desolate en unheimische poëzie; een spagaat waar Chabot in toenemende mate last van heeft. Die spagaat is heel vergelijkbaar met die van zijn grote leermeester, Herman Brood. Aan de ene kant was hij het mediaverschijnsel van de nationale troeteljunk, en aan de andere kant was ere zijn muziek, zijn band en zijn kunst.

Zonder Brood geen Chabot

In theorie leidt het een naar de ander: leidt de media-aandacht naar de kunst, waar het echt om gaat. Maar zo simpel blijkt het niet te zijn. Er is eerder sprake van een faustiaanse deal met de roem en de showbizz, waar ook een prijs voor moet worden betaald.

In die opgelegde rol kun je verdwijnen. Herman Brood had eigenlijk niet mogen ontbreken in de film, hoe begrijpelijk ook dat Rozendaal een keer de andere, minder bekend kant van Chabots schrijverschap wilde belichten. Zonder Brood geen Chabot.

De betreurde Gerrit Komrij neemt ook zijn intrek in het hotel van de film, om een fraaie tekst over het werk van Chabot voor te dragen, waaruit een (te) kort fragment te horen is. Fotograaf Anton Corbijn blijkt scherp inzicht te hebben in het gemis dat is ontstaan in de eenzame jeugd van zijn goede vriend, dat hem heeft gemaakt tot de hyperenergieke man die hij nu is.

Prachtige film, die op de eerste dag van het festival is bekroond met de prijs van de stad Utrecht voor de beste debuutfilm. Nog te zien op woensdag 3 oktober, 17.15 Louis Hart Looper Complex 3

Geplaatst in:
Cultuur
Lees meer over:
Bart Chabot
Nederlands Film Festival

2 reacties op ''De spagaat tussen clownerie en poëzie' - een prachtdebuut over Chabot'

Remco Baggelaar

Aangezien de gemiddelde Nederlander er totaal naast zit als gevraagd wordt de term rock ‘n’ roll te duiden of vertalen, zijn Nederland en rock ‘n’ roll zaken die niets met elkaar van doen hebben. Onze grootste ‘rocker’ was een voor heroïne bange speedspuiter uit Zwolle die van zichzelf besloot errug vuig te zijn. En er een fijne carrière uit opbouwde. Dat Chabot via het bijgoochem zijn mede naar boven is gevallen, langzaam maar steeds sneller en onstuitbaarder, en nu als ‘rock ‘n’ roll’ gepositioneerd wordt is ronduit ridicuul. Provincialen en boeren zijn nooit rock ‘n’ roll. Wat wiegen en rollen betekent. En ‘shit floats’.

Remco Baggelaar

Die ‘faustiaanse deal’ is minder faustiaans dan je zou vermoeden. Deze al dan niet sub-cultuur als geen ander kennend meen ik te mogen zeggen dat deze ‘Crossroads-deal’ -vrij naar Robert Johnson- in de praktijk en hoofden v.d. betrokkenen eerder opgelucht werd verwelkomd om niet te zeggen misbruikt is om de schijn op te houden. Aannemelijker is dat Brood en Chabot de situatie overziend besloten God’s water over God’s akker te laten vloeien. Het waren gewoon ordinaire carrière opportunisten gezien het feit dat ik niet geloof dat deze heren op die leeftijd überhaupt iets van Goethe hadden gelezen of begrepen. En ermee wegkwamen omdat criticasters allesbehalve kritisch waren en zijn, immers uit eenzelfde ruif etend. Handen die zó snel gevuld zijn moeten kinderhandjes zijn. M.a.w.: we stellen al te lang magere eisen en laten ons maar wat graag met een kluitje in het riet sturen. De zweep mot er over! En tot bloedens toe in deze indolente tijden. En wat is deze film, alleen al door de onderwerpkeuze méér dan een faustiaans pact met de commercie? Koketterie met pseudo-rebellen door pseudo-rebellen: dat is wat we hier aan ‘t voornoemde overvolle handje hebben. Gewoon doorgaan met uitmelken jongens en meisjes: gewoon doorrrgaan… En de ‘doelgroep’? Ach, ik heb ooit in de Movies tijdens Trainspotting om al die burgertjes wakker te schudden een stuk of wat ‘chineesjes’ gerookt tijdens de film. Toen het afkeurende gemonkel en gesis begon zei ik tegen de kudde dat dat toch was waar ze vanuit hun veilige coconnetjes naar op zoek waren? En het onder hun neus aantreffend iets dat exact hetzelfde is waar ze voor betalen om als film te zien niet herkenden en hun kleine denkraampjes weer eens pijnlijk duidelijk werden aangetoond. Uiteraard was mijn gedrag chargerend maar dat velen niet snapten hoe ver zij van werkelijkheden af stonden met hun über-romantische blik op de wereld, dat was wat ik met die chineesjes roken aantoonde. En die über-romantische blik zal u ook nu weer parten spelen bij het bekijken van dee film. Geen zorgen, ik zal niet in het publiek zitten. Ik ben als altijd al een stukkie verderop bezig. Doedoei…

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief