Werkplek voor zzp’ers, 24 uur per dag open: om te overleven moeten bibliotheken zichzelf heruitvinden

LELYSTAD-BIBLIOTHEEK

De bibliotheek in Lelystad. ANP XTRA KOEN SUYK

Cijfers wijzen het uit: het gaat slecht met Nederlandse openbare bibliotheken. Met nieuwe bezuinigingen op komst staan bibliotheken zelfs op het punt van verdwijnen. Tijd voor een nieuwe vorm, zegt onderzoeker Winand Steggerda vandaag in NRC Handelsblad.

Het aantal leden van Nederlandse openbare bibliotheken daalde volgens Steggerda, partner van denktank The Alignment House en voorheen onlinemarketingmanager bij Stichting Bibiotheek.nl, in de afgelopen twintig jaar van 4,3 naar 4 miljoen. Forser is de daling van het aantal uitleningen: van 145 miljoen naar 93 miljoen. Niet gek als daar binnenkort ook forse bezuinigingen bijkomen, zegt Steggerda:

“Bibliotheken krijgen wel 600 miljoen euro per jaar. Nu gemeenten moeten bezuinigen, gaan die zich afvragen of er wel zoveel geld naartoe moet. Zeker als er online ook van alles te vinden is.”

Het wordt volgens de onderzoeker tijd voor bibliotheken om zichzelf opnieuw uit te vinden. Nieuwe, inspirerende initiatieven zijn er volgens Steggarda genoeg:

“Bibliotheken zouden gemeentelijke taken kunnen overnemen, zoals inburgeringscursussen. Denemarken heeft al bibliotheken die 24 uur per dag open zijn. Met een toegangspasje kun je er terecht voor werken, vergaderen, studeren. Zo veranderen bibliotheken van gebouwen met boekenkasten in instellingen met een brede maatschappelijke functie. Zeker nu gemeenten met de handen in het haar zitten omdat er zoveel taken én bezuinigingen op hen afkomen, kunnen bibliotheken heel belangrijk worden.”

Geen bezuinigingspost, maar partner

De Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) is niet enthousiast over de plannen. Toch hebben sommige Nederlandse bibliotheken al aan de oproep tot vernieuwing gehoor gegeven en verhuren ze ruimte aan zzp’ers en hangen reclame op. Boekenuitleen door bibliotheken kan volgens Steggerda zelfs tot de verleden tijd gaan behoren:

“Amazon en Bol zouden de uitleenfunctie kunnen overnemen: voor een bepaald bedrag kun je bijvoorbeeld een maand lang een boek lezen op je iPad. Ook voor supermarktketens kan het interessant zijn boeken uit te geven en in te nemen; dat trekt klanten naar de winkel. Een mooi voorbeeld is Venlo, waar een bibliotheekvestiging werd gesloten wegens bezuinigingen. De middenstand in die wijk baalde van het verlies van die 60.000 bezoekers. Toen heeft een modewinkel zijn eerste verdieping aangeboden aan de bibliotheek. Boeken staan er nu naast kleding. Zo liggen er dus kansen voor wie de bibliotheek als partner gaat zien, en niet als bezuinigingspost.”

Geplaatst in:
Nieuws
Lees meer over:
Amazon
bibliotheken
iPad
Openbare Bibliotheken
The Alignment House
Winand Steggerda

7 reacties op 'Werkplek voor zzp’ers, 24 uur per dag open: om te overleven moeten bibliotheken zichzelf heruitvinden'

Jan

Het ‘digitalisme’ haalt inmiddels heel wat levensvreugde uit de stad, winkels sluiten, boekenwinkels behoren tot het verleden, bibliotheken verdwijnen. Er is geprotesteerd tegen; communisme, socialisme, pacifisme en fascisme, maar digitalisme wordt kritiekloos omarmd. Het neemt ons sluipenderwijs te grazen. Terwijl er dezelfde soort usurpators achter schuilgaan. Voor buiten de deur ‘zuipen’ is gelukkig nog geen digitaal alternatief gevonden.

Meld als ongepast
Pas

Het is weer die bekende valkuil waar openbare en dus gesubsidieerde biblio/mediatheken in worden geduwd. Een commerciële of andere opzet snijdt geen hout, zie het oude profijtbeginsel uit de vorige eeuw. Inkomsten zullen altijd achterblijven. De waarde ligt in de spin-off die geestelijk bijgetankte lezers/bezoekers in hun beroep of maatschappelijk teweegbrengen.

Meld als ongepast
Jan van Oort

Ik ken het ook anders, hier in Oostenrijk. De Nationalbibliothek, een statig Weens gebouw uit de late keizertijd, zit elke dag vol. WLAN is er ( als je een jaarkaart voor € 10 neemt ) gratis, en de koffie is goed. Er heerst stilte, onder hoge plafonds en gelambrizeerde muren. Vanmiddag zat ik er rustig te werken met uitzicht op een zonovergoten gazon. Naast mij een student die aandachtig een dikke pil doorvoste. Tegenover mij twee meiskes die in stilte hun huiswerk maakten. Achter mij een oude man met een stapel folianten. En aan de balie medewerkers met een vaste aanstelling, die bereidwillig zijn om te helpen. Zo kan het ook. Nog, nog.

Meld als ongepast
P.J. Wierenga

Als de openbare bibliotheek waarvan ik 10 jaar bestuurder was, exemplarisch is voor de rest van het land, wordt de helft van het budget van 600 miljoen door de gemeenten (oneigenlijk)gebruikt voor financiering van (te duur) vastgoed middels (te hoge) huren die de bibliotheken uit de subsidie betalen. Vestzak – broekzak dus.

Meld als ongepast
Michel Wesseling

GECORRIGEERDE VERSIE

Ik werd vanmorgen weer aan dit artikel herinnerd door de blog van een collega: http://bibliofuture.nl/?p=3772

Toen ik het artikel las bekropen mij vergelijkbare gevoelens en was ik van plan in de pen te klimmen (een uitdrukking die ik overigens ook nooit heb begrepen). Maar toen ik zag dat het interview in de rubriek “Boeken” van de NRC is geplaatst toen begreep ik meteen de context. Boeken leen je uit en sla je op in kasten, dus heb je uitleencijfers en fysieke gebouwen nodig. Logisch toch? Overigens opmerkelijk dat het artikel op de iPad in de rubriek Binnenland is terug te vinden, lijkt me al een betere plek)

Wat mij vooral verbaast is dat de NRC een dergelijk leeg interview plaatst. Want ik zou verwachten dat de “waarom” vraag zou worden gesteld. Als onze deskundige stelt “Bibliotheken zouden gemeentelijke taken kunnen overnemen, zoals inburgeringscursussen”, dan zou ik verwachten dat de waarom vraag komt: kunnen bibliothecarissen dat beter dan anderen? Is de bibliotheek een beter geschikte plaats? Wonen die inburgeraars allemaal in grote steden met prachtige bibliotheken of juist in wijken waar de bibliotheek wordt wegbezuinigd?

Opvallend zijn ook de cijfers die genoemd worden,(helaas niet in de webversie, maar wel in de iPAd versie) met name als het gaat om de verhouding organisaties, vestigingen en personeel. In 2005 waren er 341 organisaties, 1080 vestingen en 9.010 medewerkers terwijl dat er in 2012 resp. 162, 1063 en 7870 zijn (cijfers komen volgens de deskundige van het CBS). Nou dat ziet er prima uit zou ik zeggen: Je concentreert de vestigingen in minder organisaties (met meer dan 50% gekrompen) terwijl er vrijwel geen vestigingen gesloten zijn (17 op 1080, da’s 1,7 promille): Dat moet wel betekenen dat de burger veel meer toegang heeft gekregen. En dat doen we allemaal met 1000 mensen minder: dat snap ik ook wel weer want die 180 organisaties die niet meer bestaan hebben natuurlijk vooral in hun management, directie en bestuur gehakt om dat ten goede te laten komen van de publieke functies. Tevens is er op back office bezuinigd. Allemaal goede tekenen lijkt me: complimenten aan de bibliotheekwereld dat jullie dat hebben weten te preseteren.

Maar kloppen die cijfers wel? ZIjn er in de afgelopen jaren maar 17 bibliotheekvestigingen gesloten? Ik hou het niet bij, maar volgens mij zijn dat er veel meer.

Heel jammer dat de NRC dit interview met deze deskundige heeft geplaatst. Het vreet aan me dat onze kwaliteitskrant niet wat gedegener journalistiek voert (doorvragen, waarom, hoe dan) en tenminste haar feiten niet laat controleeren door een gedegen informatieprofessional. Of hebben ze die wegbezuinigd?

Voor de goede orde: ik ben voorzitter van de Koninklijke Vereniging van Informatieprofessionals (www.knvi.net) en maak me ernstige zorgen over de sluiting van bibliotheken in dorpen en steden, maar ook van informatiecentra in bedrijven en het wegbezuinigen van informatieprofessionals die bijvoorbeeld journalisten, beleidsmakers, politici, wetenschappers, onderzoekers, medici, juristen ondersteunen door de JUISTE informatie op het juiste moment ter beschikking te stellen.

Meld als ongepast
Cleo

Voor de jeugd is het belangrijk om boeken te lezen.
Verschillende boeken om kennis op te doen en om er van te leren. Wat n plezier wordt hen ontnomen. E-readers zijn handig, maar voor de jeugd zijn boeken beter.
Bibliotheken zijn geen speelplaatsen, maar stilteplekken waar men zich kan terugtrekken en kan verdiepen in een interesse. Zeer kwalijk dat het hen ontnomen wordt.Regering investeer in de jeugd en bespreek dit eens als nr. 1. Bibliotheken moeten blijven!!

Meld als ongepast
Wim Keizer

Zie ook: http://www.bibliotheekblad.nl/nieuws/uitgelicht/bericht/1000004960

Meld als ongepast

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief