Nieuwe Donna Tartt een hype. Alle Nederlandse interviews en recensies op een rij

ANP-24765165

AMSTERDAM - Donna Tartt staat afgelopen zondag de pers te woord, tijdens de wereldpremiere van haar nieuwe roman Het Puttertje, een maand voor de verschijning van de Amerikaanse editie. Foto ANP

Vandaag een groot interview in de Volkskrant, gisteren in het AD, een item bij DWDD. Donna Tartt is overal. Tijd voor een media-overzicht.

Een aantal kranten kranten kwamen afgelopen zaterdag al met Tartt-nieuws. NRC Handelsblad en de Volkskrant kwamen beide met een recensie (daar later meer over) en het Parool kwam met een groot interview, ‘In de ban van Donna’ genaamd, waarvoor journalist Maarten Moll naar New York afreisde om in het Union Square Cafe (‘hemel voor vegetariërs) met Tartt te lunchen.

Donna Tartt in ‘Het Parool’:”I love Amsterdam”

De opbouw van Tartts nieuwe roman, constateert Moll, doet denken aan negentiende-eeuwse ontwikkelingsromans. ‘Veel personages, een groot verhaal. Dik.’ Niet zomaar, zegt Tartt:

“Door het lezen van negentiende-eeuwse romans wilde ik gaan schrijven. Jane Austen, Edgar Allen Poe, Stevenson, Kipling, Charles Dickens, Tolstoj. Dat zijn geen realistische romans. Toen ik in 1992 met De verborgen geschiedenis debuteerde, was de norm het realistische minimalisme. Mijn roman was zo verschillend van hoe anderen schreven. Unfashionable. Dickens schreef zo dat de sfeer een paar tinten donkerder of lichter was. Ik probeer ook zo te schrijven. Sommige delen zijn vrolijker dan andere delen. Soms bespeel ik hogere, dan weer lagere registers. Er zitten veel tegenstellingen in deze roman; gevangenschap en ontsnappen, werkelijkheid en illusie. En liefde en dood, natuurlijk.”

Elf jaar duurde het voordat haar eigen Dickensiaanse roman, haar derde verscheen. “Dat is blijkbaar mijn ritme”, zegt ze tegen Moll:

“Ik had dat basisgegeven - het vernietigen van kunst - maar waar het verder heen ging, wist ik niet. Ik maak geen schema’s. Maar ik moet wel altijd weten wie mijn personages zijn. [..] Om dat geloofwaardig in mijn roman te verwerken, kost tijd.”

In ‘Het puttertje’ komt ook, weer, een moord voor. Ook geen toeval, zegt Tartt:

“Al speelt de moord op de moeder van Theo, en zo kun je dat wel noemen, geen rol in die zin dat Theo op zoek gaat naar de dader. Theo probeert te overleven. Het is voor het verhaal niet zo belangrijk wie die aanslag heeft gepleegd, maar dat die aanslag is gepleegd. Maar het klopt, mijn romans komen pas op gang nadat er iemand met geweld is omgebracht. Het begin van The Secret History, waarin wordt verteld dat Bunny al weken dood is, was oorspronkelijk bedoeld voor hoofdstuk zes. Door het naar voren te halen, trek je de lezer meteen het verhaal in.”

Het zorgt ervoor dat Tartts werk raakvlakken heeft met thrillers. En haar ideeen over spanning heeft ze van Hitchcock, die volgens Tartt in zijn films het altijd wist te presteren een ongemakkelijke sfeer op te roepen.

‘Volkskrant en ‘NRC’ diametraal tegenover elkaar.

Het werd gisteravond al aangestipt in het tv-programma De Wereld Draait Door: recensenten Hans Bouman (de Volkskrant) en Rob van Essen (NRC Handelsblad) staan diametraal tegenover elkaar met hun mening over ‘Het puttertje’.


In zijn recensie, die hier terug te lezen is, schreef Van Essen zaterdag onder de indruk te zijn van de openingsscene van de nieuwe Tartt. Vooral van de manier waarop Tartt beschrijft hoe hoofdpersoon Theo Decker bij bewustzijn komt na een bomexplosie in New York:

“Hoe de gedesoriënteerde Theo bijkomt tussen de puinhopen, hoe hij een vervreemdend gesprek heeft met een stervende oude man, hoe hij door een misverstand een klein schilderij mee naar buiten neemt – het wordt door Tartt beschreven in een hallucinante passage, die pagina’s lang doorgaat zonder dat de spanning inzakt. Zoals ze al in De kleine vriend bewees, is Tartt erg goed in dergelijke tergend langzame scènes.”

Daarna laat Tartt het volgens Van Essen na haar soms te clichématige personages uit te bouwen. Hij geeft de roman twee van de vijf ballen.

Hans Bouman was zoals gezegd in de Volkskrant wél te spreken over de complete roman en gaf Tartt vijf sterren:

“Het puttertje is een roman van wisselende snelheden; sommige delen lezen als een trein, bij andere vraagt de auteur concentratie en geduld. Een rijk boek, dat vooral beklijft als een indrukwekkende bespiegeling over verdriet en troost. En over de cruciale, tijdloze rol van kunst daarin.”

Tartt in Algemeen Dagblad en de Volkskrant lyrisch over schilderij Het puttertje

Tartt hangt haar derde roman op aan een schilderij van de 17de-eeuwse Rembrandtleerling Carel Fabritius. In een interview in het Algemeen Dagblad van gisteren, ‘Schrijfster Donna Tartt is verzot op Het Puttertje’, zegt ze het in het Haagse Mauritshuis hangende doek te waarderen omdat het op zoveel manieren te interpreteren valt:

“Het is een internationaal icoon geworden, juist doordat iedereen zijn eigen interpretatie kan geven aan het beeld. Het is intrigerend.”

In een groot interview met Arjan Peters in de Volkskrant geeft Tartt aan dat het gebruik van ‘Het puttertje’, van Amsterdam, een doelbewuste keuze is geweest. Ze is dol op Nederland, met de meest gretige Tarttlezers ter wereld:

“‘Op geen andere plaats in de wereld zou ik nu willen zijn’, sprak ze eergisteren in een volle Rabozaal van de Stadsschouwburg, en ze herhaalt dat een dag later bij het nagesprek in het Ambassade Hotel; dezelfde plek waar ze Theo Decker, de protagonist van haar nieuwe roman, heeft ondergebracht.”

Dol op Nederland, minder dol op de Amsterdamse Overtoom. In Het puttertje is dat de plek waar misdadigers elkaar in de haren zitten:

“De Overtoom koos ik, omdat je daar buiten de oude toverachtige stad bent. Misschien was de Overtoom zo geschikt omdat het die straat aan karakteristieks ontbreekt. Jaren geleden heb ik een keer in de kersttijd foto’s gemaakt van de Overtoom. Die zijn onheilsspellend: regen, dooi, schel verlichte etalages, de stedelijke troosteloosheid die je niet met Amsterdam associeert.”

Goddelijk spel: Tartt naar Nederland, schilderij naar Amerika

In Nieuwsuur vertelde Emily Gordenker, directeur van het Mauritshuis, gisteravond over de wereldtournee die Carel Fabritius’ schilderij nu maakt. De verschijning van Tartts roman blijkt het Haagse museum aangegrepen te hebben om het schilderij onder de aandacht te brengen. Op dit moment hangt het doek bij Donna Tartt om de hoek, in New York. “Dat hebben de Goden voor me geregeld”, verklaart Tartt tegenover Nieuwsuur.

‘Het tafereel dat volgt, is Tartt ten voeten uit’

In een recensie op nu.nl schrijft Anne Jongeling zeer te spreken te zijn over Tartts nieuwe roman. Het boek krijgt viereneenhalve ster. Onder andere dankzij die ook door Rob van Essen geprezen, spectaculaire openingsscène:

“Het boek opent met een ontploffing in een museum in New York. De 13-jarige Theo Decker is daar met zijn moeder, waar hij geïntrigeerd raakt door een meisje dat net als hij de kunstwerken bewondert. Theo draalt, zijn moeder loopt door - regelrecht het epicentrum van de explosie in. Het tafereel dat volgt, is Tartt ten voeten uit. Een uitgesponnen beschrijving met beeldende zinnen van chaos, ontreddering en verlorenheid, de bloedstollende weergave van een wereld die van de ene seconde op de andere in stukken uiteenbarst.”

Tartt is gedurende het hele boek, ‘magisch’:

“Dat die edele voorliefde van Tartts protagonist hem juist in het nauw brengt, is in honderden pagina’s pure vertelkunst vervat, met de vaste ondertoon van kunst als troost en als bron van bezinning, versus bruikbaar middel voor lieden die waarde alleen in harde valuta zien. Tartt beweegt zich als de schrijvende magiër door deze uiteenlopende werelden, en ze is gul met omwegen, bespiegelingen en personages in deze epische roman.”

Morgen signeert Donna Tartt om 17:00 in Athenaeum Boekhandel aan het Amsterdamse Spuiplein. Op donderdag treedt ze om 20.00 uur op in de Grote Kerk te Breda, georganiseerd door boekhandel Van Kemenade & Hollaers. Vrijdagavond is zij de ‘mystery guest’ tijdens Literaturfest, een tweemaandelijkse literatuuravond van drie jonge journalisten in De Rode Hoed.

Geplaatst in:
Nieuws
Lees meer over:
Arjan Peters
Athenaeum Boekhandel
Carel Fabritius
Charles Dickens
Edgar Allen Poe
Rob van Essen

8 reacties op 'Nieuwe Donna Tartt een hype. Alle Nederlandse interviews en recensies op een rij'

Ton Groenendijk

Als iets een hype genoemd wordt, mijd ik het als de pest.

Fred Baggen

Tegenwoordig is het moeilijk om het fenomeen ‘hype’ te ontlopen. U doet zichzelf tekort als u dit boek daardoor links laat liggen. Laat de opgeklopte media-opinie voor wat die is, en vorm zelf uw mening. Dan doet u zichzelf een plezier en geeft het boek een kans.

Marten van der Hoeve

Dat is dus niet gelukt Ton

Ad van Oosten

Nieuwsuur gemist? http://nieuwsuur.nl/onderwerp/554455-wereldprimeur-donna-tartt.html

Roderick Nieuwenhuis

Die moet er uiteraard tussen, veel dank!

Olaf Tigchelaar

Een ieder die het boek links laat liggen omdat het een hype is, doet zichzelf tekort. Het is een literaire gebeurtenis van formaat, zéker omdat Nederland de primeur heeft. Geniet van dit prachtige boek, of lees het in ieder geval om een eigen mening te vormen!

rik

pagina 248 inmiddels…mijn god mijn god mijn god wat leest dit boek als een trein…

Lydia

Het is ongebruikelijk in Nederland – of wat voor land dan ook – om zo met een schrijver te dwepen. In dit geval is het niet zonder hele goede redenen. Donna Tartt is technisch gezien beter dan 98% van de meeste andere goede internationale schrijvers: ze heeft een prachtige stijl, toont diepgang, is toegankelijk voor iedereen, en kan spanning opbouwen als geen ander. Misschien zouden haar boeken korter kunnen zijn, maar ik ben een van die mensen die na 1,000 pagina’s onmiddellijk nog meer van haar wil lezen. Ze heeft gevoel voor humor, maar is niet al te ironisch. Zo veel moderne schrijvers verschuilen zich achter ironie. Tartt is veel directer en durft diep serieus te zijn over de storende en zorgwekkende leegheid van interpersoonlijke verhoudingen, drugs, gokken, misdaad enz. Haar canvas is niet klein als “het Puttertje.” Niet zo subtiel als een Vermeer. Niet zo menselijk als een Rembrandt. Maar eigenlijk net zo evocatief als een van Gogh en gedurfd als een Willem de Kooning. Het lef in dit kleine opdondertje wordt nog niet goed genoeg erkend.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief