Zadie Smiths roman 'NW' #twitlitboek van de maand oktober
Twitterleesclub van Bas Heijne, begint vandaag aan een nieuwe roman. In de maand oktober staat de vierde roman van de Britse schrijfster Zadie Smith centraal: NW. Ex-politica Femke Halsema en schrijver David van Reybrouck treden op als gastlezers.
Geen roman waar op dit moment meer over gediscussieerd wordt dan NW, het nieuwe boek van Zadie Smith. Het verscheen begin deze maand en sindsdien is er internationaal een koor van critici opgestaan, die heel verbazingwekkend verschillende stemmen laten horen: de een vindt NW ‘briljant’, ‘een buitengewoon beeld van de tijd waarin wij leven’, de ander vindt de roman boek te ‘theoretisch’ en ‘ernstig gemankeerd’. De een prijst de stijl, die duidelijk is beïnvloed door James Joyce en Virginia Woolf; de ander vindt juist die modernistische technieken nogal gedateerd aandoen.
De radicale koerswijziging die Zadie Smith heeft ingezet sinds het veelgeprezen On Beauty bewijst voor de ene recensent dat zij een van de interessantste schrijvers van deze tijd is, voor de ander juist dat zij literair van het paadje af is.
Op zijn blog plaatste Arnon Grunberg deze week twee lange artikelen over NW, de een van schrijfster Anne Enright, de ander van Ruth Franklin, redacteur van The New Republic, waarin die verdeeldheid van kritische stemmen mooi zichtbaar wordt.
In NW (een postcode) keert Zadie Smith terug naar het deel van Londen dat zo’n grote rol speelde in haar debuut White Teeth, maar de uitbundige vertellerstoon heeft plaatsgemaakt voor een meer impressionistische stijl, waarin de vluchtige indrukken en associaties van haar personages worden vastgelegd. De pasgetrouwde Leah Hanwell opent de deur voor een vrouw in nood, die zegt bij haar op school te hebben gezeten, en leent haar dertig pond voor een taxi – een oude oplichterstruc. Die ongelukkige ontmoeting vormt de aanleiding voor een groepsportret van begin dertigers, die allemaal op een losse manier met elkaar verbonden zijn. Ieder verhaal krijgt zijn eigen vorm – de aarzelende Leah, die op een beurs heeft kunnen studeren en sindsdien kampt met een gevoel van misplaatst zijn, haar man, de Afrikaanse Michel, die vastbesloten is iedere kans die het leven hem biedt, te grijpen, de ex-junk Felix en Leahs ‘beste vriendin’ Natalie, die haar nederige afkomst ver achter zich heeft gelaten en een modelbestaan probeert te leiden.
In een interview over NW zegt Smith: „Hoe kun je taal laten horen en gebruiken? Hoe voelt tijd? Hoe kunnen we weten dat andere mensen echt zijn en niet slechts projecties van onze eigen verlangens en angsten? Wat doet de gedachte aan de dood met ons? Dit zijn het soort ordinaire, kinderlijke vragen die romanschrijvers zich stellen – in ieder geval het soort romanschrijvers dat mij interesseert. Want het is gewoon heel vreemd om te leven! En daar gaat fictie over. Ik denk dat alle goede romans gaan over wat het betekent om ‘te leven.’’’
De komende weken gaan we op de hashtag #twitlit de roman van Zadie Smith aandachtig lezen. Discussieer mee, volg mij op @NRCTwitLit.
De gastlezers zijn Femke Halsema, ex-politica, voorzitter van Stichting Vluchteling en kritisch literatuuradept, en schrijver David van Reybrouck, auteur van het magnifieke Congo. Op 30 oktober beantwoordt Zadie Smith zelf de vragen van #twitlit lezers.