Top 10 van meest onleesbare boeken
Ulysses van James Joyce is bijna het enige werk waarvan met trots gezegd wordt dat het onleesbaar is. Verder zijn er vooral onuitstaanbaar onleesbare werken. De literaire weblog The Millions zette ze op een rijtje. Maar ze vergaten wel een hele belangrijk. Eén écht onleesbaar boek.
Het grapje dat men op de universiteit alleen met het boek Sein und Zeit rondloopt om de beamer te stutten zullen Emily Colette Wilkinson en Garth Risk Hallberg waarschijnlijk wel kunnen waarderen. Het filosofische meesterwerk van Martin Heidegger is volgens de twee drijvende krachten achter de literaire weblog The Millions namelijk een van de ‘tien moeilijkste werken uit de wereldliteratuur’.
De veellezers Wilkinson en Hallberg kunnen zich de uitspraak permitteren na drie jaar ‘onderzoek’, waarvan de resultaten deze week op de website van The Bookseller werden gepresenteerd. Hallberg vatte het manco van Sein und Zeit op aanstekelijke wijze samen: „Heidegger blijkt op veel punten akelig gelijk te 
hebben, maar de abstractie en striktheid van zijn boek zorgen ervoor dat veel van zijn ontdekkingen goedbewaarde geheimen blijven.”
Je hebt gelijk, Martin, maar ik weet niet meer waarom.
Ook Hegels onverbiddelijke bestseller Phänomenologie des Geistes is in de lijst opgenomen. „Moeilijk leesbaar, maar nog moeilijker om te onthouden”, aldus Wilkinson, die ooit een professor op de universiteit van Stanford had die zei dat Hegel zo moeilijk binnen te houden is „dat het door je heen vliegt als een bord linzen”.
De rest van de lijst is met romans van Djuna Barnes (Nightwood), Jonathan Swift (A Tale of a Tub), Virginia Woolf (To The Lighthouse), Samuel Richardson (Clarissa, or, the History of a Young Lady), Gertrude Stein (The Making of Americans) en Joseph McElroy (Women & Men) wat literairder. En natuurlijk staat James Joyce erin, niet met de usual suspect Ulysses (zo ongeveer het enige boek waar doorgaans met trots over wordt gezegd dat het onleesbaar is), maar met Finnegans Wake.
Het epische gedicht The Faerie Queene (waarover Hallberg opmerkt: „I forgot the plot even while I was reading”) van Edmund Spenser voltooit de lijst.
Veel modernisten, en met McElroy maar één postmodernist. En waar is Infinite Jest van David Foster Wallace, waarover de glorieus gedebuteerde Maan Leo 
kort geleden nog schreef dat het het moeilijkste boek uit de wereldliteratuur is?
En verder: geen Fransman, geen Thai, geen Zimbabwaan. Het ziet ernaar uit dat Wilkinson en Hallberg eerst de Britse en Amerikaanse literatuur aan hun onderzoek hebben onderworpen en toen met de leesbril naar Duitsland zijn verhuisd.
Tussen Engeland en Duitsland ligt nog een landje. Zou daar ook veldonderzoek verricht zijn? Zo ja, dan lezen ‘we’ in elk geval lekker weg.
Tip voor de badgast op zoek naar lichte kost: leest Nederlandsche waar!
