Anderen over Komrij - 'hij deed nooit duur over poëzie'

gerrit13-490x735

Vannacht overleed volgens acteur en regisseur Theu Boermans "onze laatste classicistische toneelschrijver". Enkele naasten en collega's geven vandaag in NRC Handelsblad hun visie op schrijver, dichter en polemist Gerrit Komrij.

Dichter en schrijver Ilja Leonard Pfeijffer zegt Komrij als zijn leermeester te beschouwen:

"Ik ken niemand die zo aanstekelijk over poëzie kan schrijven; hij deed nooit duur over poëzie. Het was altijd concreet.”

Mai Spijkers, uitgever bloemlezingen:

"Komrij is te vroeg gestorven. Ik heb gezien hoe hij werkte als bloemlezer: hij vlooide in razend tempo de bundels door en koos feilloos het juiste gedicht."

Guus Middag:

"[...] De dichter Komrij was geneigd zich over te geven aan oude romantische impulsen, maar hij bleef de zaak wel degelijk als een koele constructeur besturen. Hij leed, maar probeerde zijn leed te verbergen achter een masker. Af en toe kwam zijn ware gezicht te voorschijn – en dan zag je leegte, en radeloosheid. Het waren niet alleen losse woorden die hem naar de keel vlogen."

Acteur en regisseur Theu Boermans noemt Komrij "onze laatste classicistische toneelschrijver:

"Als hij voorlas dan wist je precies hoe je de woorden moest zeggen in de juiste mengeling van vlijmscherp sarcasme, ironie en inzicht in de mensen."

De Bezige Bij reageert via de website:

"We verliezen in hem een belangrijk dichter, een veelzijdig schrijver en vertaler, een groot stilist, een scherp polemist en bovenal een lieve vriend. Hij was een inspirator voor generaties dichters, schrijvers en jonge hemelbestormers, en zal dat blijven."

Ramsey Nasr, de huidige Dichter des Vaderlands tegenover de Volkskrant:

"Ik was echt gek op Gerrit. Ik ken hem 12 jaar. Hij is een grote man in de literatuur, maar ook een ontzettend lieve man die oprecht geïnteresseerd is in je persoonlijke leven. Ik bewonderde zijn hoog verheven gevoel voor humor. Zijn overlijden is een intens groot verlies. Door zijn liefdevolle arbeid bestaat poëzie in Nederland. Hij heeft voor mij een vaderland op papier geschapen dat doorgegeven kan worden. Nederland kan hem alleen maar dankbaar zijn, en niet alleen voor zijn eigen poëzie: zijn bloemlezingen zijn van onschatbare waarde."

Vlaams schrijver en vriend Tom Lanoye:

"Het is een unieke figuur met een unieke plaats in de Nederlandstalige literatuur die ons ontvalt. Wat men ook vergeet: de hoeveelheid goede vertalingen die Gerrit gemaakt heeft."

Koningin Beatrix heeft haar deelneming betuigd aan de partner van Gerrit Komrij, Charles Hofman. Ze heeft hem een condoleancetelegram gestuurd, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst vanmiddag. Ze schrijft in het bericht dat 'Nederland in hem een groot dichter heeft verloren'.

Tekenaar Siegfried Woldhek verzamelde de portretten die hij van Komrij maakte:

Twitter avatar swoldhek Siegfried Woldhek Portretten die ik vanaf 1977 van #Komrij maakte voor Vrij Nederland http://t.co/bkAPplfq 6 juli

Sjoerd Soeters, architect:

„Komrij vervulde de rol van klokkenluider in architectuurland. Zijn columns in Het boze oog (1983) toonden feilloos aan wat er verkeerd was. De architectenwereld hield elkaar de hand boven het hoofd, en daaraan hadden we zoveel afschuwelijke gebouwen te danken, zonder enige emotie. Voor mij als architect is hij van betekenis geweest. Als een gebouw lichtvoetig is, zou het geen diepte hebben. Dat is onzin. Komrij nam architectuur serieus. Daar schrokken de architecten van.”

Gerardjan Rijnders, regisseur van o.m. Het chemisch huwelijk en van Hamlet in Komrijs vertaling:

„Ik heb altijd zijn vertalingen gewaardeerd. Ik herinner me het woord ‘warrelklomp’. Schitterend. Ik dacht dat het een nieuw woord was, maar het staat in Vestdijk. Zo werkte hij.”

Het Letterkundig Museum in Den Haag maakte bekend een tentoonstelling te wijden aan Komrij. Het museum toont de komende tijd hoogtepunten uit het literaire archief dat de schrijver in 2010 aan het museum overdroeg. De NTR zendt vandaag na het achtuurjournaal het portret De Gelukkige Schizo uit.

Geplaatst in:
Nieuws
Lees meer over:
Gerrit Komrij
literatuur
Poëzie
Ramsey Nasr

5 reacties op 'Anderen over Komrij - 'hij deed nooit duur over poëzie''

Robert de la Couronne

Komrij was een van die grote Nederlanders die mij Nederlander hebben gemaakt.
Het land heb ik al decenia geleden verlaten, maar zijn werk ging natuurlijk mee.

Ronny Serlet

Stof tot nadenken, vanaf nu meer dan ooit. Zijn nagelaten letterrijke rijkdom zal gekoesterd en vereeuwigd blijven. Binnenstebuiten.

Gerrit Hopster

Een memoriam van mijn grootvader – ook dichter – aan Komrij. De moeite van het melden waard denk ik

https://gerritpleiter.wordpress.com/2012/07/07/voegenvlinder/

Laten we schrijven,

Gerrit Hopster

Henk Rademaker

In aanvulling op het stuk van Kester Freriks over het toneelwerk van Komrij kan ik meedelen dat Gerrit Komrij al als gymnasiast drie toneelstukken schreef voor het schooltoneel. Deze stukken zijn ter gelegenheid van zijn vijftigste verjaardag op 30 maart 1994 opnieuw uitgegeven door de Openbare Bibliotheek Winterswijk. De stukken zijn : De koning en de kist, vrolijk spel in drie korte bedrijven, 1961; Op de markt van Rimbimbam, een spannend blijspel (samen met Jan Jaap Sorber), 1962; De bekeerde Willem, sentimenteel spel, 1963. In het eerste spel krijgen we al te maken met koning Glander van Glimland en koning Gruil van Grimland.Piet Paaltjens had alindruk gemaakt op de toen 17-jarige Komrij. Het laatste stuk dat werd opgevoerd als Willem in de puree bestaat geheel uit verzen in gepaard rijm. Het vrije vers had voor Komrij al op de middelbare school afgedaan.

A. Vrijlant

Het leuke aan Gerrit Komrij is dat hij onverbloemd toont hoe iemand is, hijzelf incluis. Hij glorieert op de lijken van degenen, die hij op virtuoze en kleurrijke wijze in de grond heeft geboord. Hij is zelf de onbetwiste meester in de wereld en vindt dat hij daardoor het recht heeft te oordelen over wat anderen doen, in dit geval hoe anderen schrijven. Zijn smaak is ook de maatstaf voor wat iedereen moet accepteren, hier als goede literatuur. Wat niet daaraan beantwoordt, wordt genadeloos en met brio afgemaakt. Uit heel zijn werk blijkt dat Komrij dit heerlijk vindt om te doen.
Zijn uitspraak dat seks en oorlog alles is wat interessant is, tekent zijn persoon ten voeten uit. In de praktijk van de lilaca hebben lilaci toch ontdekt, dat iedereen een oorlogszuchtig en op seks belust wezen is, omdat dit de bewustzijnden zijn die ieder mens bewegen en laten leven vanuit zijn onderbewuste lichaam.
Op die manier confronteert Komrij iedereen door zijn eigen manier van doen en zijn met de hoofdmoten van het menselijk bestaan: als eerste de seks en als tweede de oorlog.
Zo kan iedereen eens zonder oordeel over wat dan ook bekijken hoe het met hemzelf is gesteld.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief