Even ‘bijdenken’ bij Brandstof
Afgelopen zaterdag 24 september vond het openingsfestival plaats van stichting Brandstof in De Nieuwe Liefde in Amsterdam. Sprekers Ad Verbrugge en Joep Dohmen waren het er beiden over eens. De ‘post-traditionele mens’ is hulpbehoevend.
Het is even over vijven als in het bezinningscentrum De Nieuwe Liefde in Amsterdam het brandalarm afgaat. De aanwezigen in het gebouw aan de Da Costakade blijven onverstoorbaar, terwijl een licht paniekerige blik in de ogen toch op zijn plaats lijkt. Niet vanwege een fel uitslaande brand. Die is er namelijk niet. Wel vanwege het feit dat filosoof Joep Dohmen in hetzelfde gebouw, en voor dezelfde menigte, het faillissement van de huidige ‘post-traditionele mens’ heeft verklaard. Er zijn vandaag de dag zoveel manieren om je leven in te richten, stelt Dohmen, dat we niet meer weten hoe we dat op een bevredigende manier moeten doen.
Die constatering doet Dohmen aan het begin van de feestelijke opening van Stichting Brandstof, een stichting die vooral de dolende dertiger wil bijstaan. Het is een Nederlands initiatief van oud-marktonderzoekers Laurens Knoop en Vincent Wensink, bijgestaan door filosoof Ad Verbrugge. Zo’n anderhalf jaar geleden zijn zij in aanraking gekomen met de School of Life, een concept van de Britse filosoof en schrijver Alain de Botton. Sinds 2008 biedt De Bottons School of Life in Londen cursussen levensvaardigheid aan. Je kunt er zelfs in bibliotherapie en ontvangt een leeslijst die volledig op specifieke levensproblemen is afgestemd.
Therapie wil Brandstof echter niet aanbieden. Cursussen levensvaardigheid des te meer, met als doel dertigers helder te laten nadenken over zaken als liefde, leven in de stad en keuzestress. Broodnodig, zulke cursussen, aldus Dohmen, die zijn betoog opent met een citaat uit de roman Vrijheid van de Amerikaanse auteur Jonathan Franzen. Walter Berglund, de hoofdpersoon uit dat boek, staat symbool voor de ontwortelde, doelloze mens. Hij heeft geen enkel idee meer waar hij vandaan komt. Waar het heen moet met zijn leven weet hij evenmin.
Om de deur naar een vruchtbaar leven te openen, biedt Brandstof ‘sleutels’ aan, ofwel tien korte cursussen. Dohmen geeft bijvoorbeeld een cursus waarin de grenzen van de tijdsbeleving worden opgezocht. Hij vraagt de aanwezigen hoe ze tegenover de tijd staan en of ze hun leven wel of niet plannen. Staan ze bovendien wel open voor ‘kairos’, grieks voor ‘het juiste moment’? NRC Next-columniste Renske de Greef en voedselontwerpster Karlijn Souren confronteren hun publiek met de motieven achter hun eetgedrag. Eten we een specifiek product omdat we trek hebben, of doen we uit andere motieven, zoals sociale druk? In andere cursussen worden onder andere kunst, keuzestress en onze omgang met geld onder de loep genomen.
Komend seizoen kan men aan de Nieuwe Herengracht in Amsterdam om de drie weken een nieuwe cursus volgen. Over een half jaar slaan de School of Life en Brandstof de handen ineen en wordt er een gezamenlijk festival georganiseerd. Ook is er met HUMAN een televisieprogramma ontwikkeld, krijgt Brandstof een radioprogramma op radio 538, en zullen er in samenwerking met Arbeiderspers meerdere zelfhulpboeken verschijnen. Dit alles met steun van onder andere Filosofie Magazine en De Nieuwe Liefde.
Op de vraag hoe men in een post-traditionele samenleving zijn leven moet vormgeven, geeft Dohmen zelf een antwoord. Dat antwoord luidt als volgt: improvisatie, het best geïllustreerd aan de hand van Jazz. Dat is een muzieksoort die ter plekke tot stand komt en waarbij het van essentieel belang is dat alle aanwezigen goed op elkaar inspelen. Om die reden luidt mede-Brandstofoprichter Knoop het openingsfestival in met de woorden ‘we gaan vanmiddag samen muziek maken’.
