Amsterdam, 3 juni. Door de ramen van zijn gloednieuwe stadsdeelkantoor kijkt Duco Adema tevreden naar congrescentrum Rai: „Als grap zeggen we wel eens: bij ons is de Noord-Zuidlijn al klaar.” Die ‘we’ is Zuideramstel, het stadsdeel met Buitenveldert, de Zuidas en de chique woonwijk ten noorden daarvan. En inderdaad is metrostation RAI nagenoeg klaar: de perrons liggen er al. Adema: „Nu de rest van de lijn nog.”

Natuurlijk, betoogt Adema, de technische en financiële risico’s moeten beheersbaar zijn: „Maar als dat het geval is, dan moeten we met volle kracht vooruit.” De metrolijn is heel erg nodig voor de verdere groei van zijn Zuidas, een van de belangrijkste bedrijfsgebieden van Nederland. De oostelijke ringlijn gaat al van CS naar Zuid, maar langzamer en met smalle wagons. Adema wijst naar buiten, waar het theater van Van den Ende moet komen: „Als dat klaar is, zijn er elke dag 1.500 tot 2.000 bezoekers. We willen toch dat ze na de voorstelling ook nog even naar de binnenstad gaan?”

Vervoerseconoom Piet Rietveld van de Vrije Universiteit betwijfelt of de Noord-Zuidlijn nodig is voor de ontwikkeling van de Zuidas, die tot een nog groter kantorenpark en tot woonwijk moet uitgroeien. „De Noord-Zuidlijn heeft de duidelijkste economische effecten in Amsterdam-Noord.” De noordkant van het IJ beleeft een revival met de vestiging van creatieve bedrijven, nieuwe woningen en hippe horeca.

De metrolijn zal zo’n impuls aan de hele stad geven, verwacht Paul Hermanides. Als eigenaar van onder meer restaurant Stanislavski en hotel Arena is Hermanides de bekendste horecaondernemer van Amsterdam. „We willen de huidige 18.000 hotelbedden uitbreiden met 9.000 bedden. Dan moet de stad bijvoorbeeld zorgen in de top 5 van congressteden van de wereld te komen.” Amsterdam staat nu op de zevende plek. „Bij het groeiend aantal bezoekers hoort gewoon een metrolijn door de binnenstad”, zegt Hermanides.

Doorgaan met de metrolijn, die in 2017 klaar moet zijn, is volgens communicatiedeskundige Charles Huijskens een doodlopende weg voor burgemeester en wethouders. „Deze metrolijn is een politiek kerkhof. De wethouder die in februari opstapte [Herrema, red.] is de laatste die er zonder kleerscheuren vanaf komt. Het is onvermijdelijk dat een opvolger straks een nieuw probleem meldt. En dat zullen de bevolking en de gemeenterad niet niet meer accepteren.”

Bestuurders laten zich niet ontmoedigen. Amsterdam moet de metrolijn na voltooiing zelfs uitbreiden. Al langer gaan stemmen op om de lijn door te trekken naar Purmerend, waar al een tracé is gereserveerd voor een sneltram. Adema wil de metrolijn doortrekken naar Amstelveen en Schiphol: „Dat betekent dat je een nieuw tracé legt naast de spoorbaan, door een recreatiegebied. Dat is geen gemakkelijke beslissing, maar noodzakelijk voor de verdere ontwikkeling van de Zuidas.”

Vervoerseconoom Rietveld zet vraagtekens: „Vanuit Schiphol gaan negen treinen per uur naar Amsterdam Zuid. De tussenliggende plaatsen die de trein niet aandoet, worden goed bediend door de bus die van Nieuw-Vennep via Schiphol en de zuidelijke ringweg naar Amsterdam Zuidoost rijdt.” Ook de snelbussen tussen Purmerend en Amsterdam Noord zijn erg succesvol. Rietveld: „Je moet dus voorzichtig zijn met het plannen van dure railverbindingen.”

Toch hebben de voorstanders nog meer plannen. Zo zou Adema de metrolijn dolgraag doortrekken naar Buitenveldert: „Die wijk is altijd wat karig bedeeld geweest met openbaar vervoer.”