„Als miljoenen automobilisten tegen het plan zijn, komt de heffing er niet”, aldus de minister. „Ik wil niet met een hoop machtsvertoon dingen doordrammen.” Het draagvlak onder automobilisten is voor Eurlings essentieel. De bond heeft aan de wieg gestaan van de kilometerheffing, benadrukte hij. „Als de ANWB van voorstander tegenstander wordt, is dat voor mij een belangrijk gegeven.”

De ANWB – vier miljoen leden – kondigde vorige week een ledenraadpleging over de kilometerheffing aan. Die begint vandaag op de website anwbledenpeiling.nl. Volgens de bond is de peiling representatief als er 300.000 leden aan deelnemen.

In de Tweede Kamer is met verbazing gereageerd op Eurlings’ uitlatingen. Kamerlid Ernst Cramer van coalitiepartij ChristenUnie zei: „De ledenraadpleging van de ANWB over de democratie laten beslissen? Zo werkt dat niet, minister.” Ook Kamerlid Lia Roefs van de PvdA onderstreept dat het parlement beslist over de invoering van wetten. De belangrijkste boodschap van Eurlings is volgens haar dat „de ANWB, als voorvechter van de kilometerheffing, zich nadrukkelijker moet laat horen. De tegenstanders doen dat ook.”

Met de motorrijtuigenbelasting en de aanschafbelasting BPM betaalt de automobilist nu vooral voor het bezit van zijn auto. Door de kilometerheffing wordt juist het gebruik belast. Het tarief wordt afhankelijk van tijd, plaats en zuinigheid van het voertuig.

De ANWB schrijf op haar site dat hij „momenteel, zeer bewust, geen stelling inneemt als voor- of tegenstander van de Wet kilometerprijs. De bond wil eerst een nauwkeuriger beeld hebben van het oordeel van zijn leden.”

„Als wij invloed willen uitoefenen, moeten we nu geen ja of nee zeggen”, aldus ANWB-directeur Guido van Woerkom. „We moeten zo lang mogelijk aan tafel blijven zitten. De komende drie jaar voorzie ik nog veel debatten. Pas daarna maken we ons standpunt bekend.”

Het referendum zal geen simpel ja of nee van de leden vragen maar onderzoekt de ‘mate van ongerustheid’ over diverse onderwerpen, zoals privacy en de spitstarieven – waar de bond eerder kritiek op heeft geleverd. De uitslag van de ledenraadpleging wordt eind februari verwacht. Daarna debatteert de Tweede Kamer over de heffing.