Dat staat in de Miljoenennota en de Macro Economische Verkenning, de belangrijkste elementen uit de Rijksbegroting, waar RTL Nieuws vandaag beslag op heeft gelegd. De cijfers bevestigen al eerder uitgelekte pessimistische data van het Centraal Planbureau en de sombere boodschap van het kabinet die gisteravond uitlekte.

Uit de jongste stukken blijkt dat de economie dit jaar 4,75 procent krimpt en volgend jaar niet groeit. De staatsschuld stijgt volgend jaar naar 65,8 procent van het nationaal inkomen – met een bedrag van circa 380 miljard euro is die ruwweg de helft hoger dan in 2007. Het is een gevolg van dalende belastinginkomsten, hogere uitgaven, met name aan werkloosheidsuitkeringen, en van steun aan de financiële sector. De bedrijfsinvesteringen kelderen in twee jaar tijd met bijna een kwart, ongekend hard. Volgens het Centraal Planbureau dit jaar met 14 procent en volgend jaar met 9,5 procent.

Pijn onvermijdelijk

Het kabinet stelt dat de burger die tegenslag nu nog niet erg voelt, maar dat de pijn ervan in de toekomst onvermijdelijk wordt. Minister Van der Hoeven (Economische Zaken, CDA) schrijft dat het goed mogelijk is dat er „meerdere jaren met koopkrachtverlies zullen volgen”. Volgens minister Bos (Financiën, PvdA) zal de koopkracht van de meeste Nederlanders in 2010 boven die van 2008 liggen „Zij zullen de klap van de crisis in ieder geval in hun portemonnee nog niet voelen, maar de prijs wordt nu en in de toekomst wel degelijk ergens betaald.”

Bos, dit jaar opnieuw vader geworden, illustreert de staat van de overheidsfinanciën met de geboorte van een kind. „Als elke baby die dit jaar geboren wordt de onbalans van dit jaar (30 miljard euro) zou moeten dragen, bedraagt de rekening 160.000 euro per baby”, schrijft de minister van Financiën.

Breed maatschappelijk debat

Het kabinet voorziet „een breed maatschappelijk debat” over de langdurige gevolgen van de financiële crisis. Nederland staat daarbij voor een aantal „fundamentele politieke heroverwegingen”. De samenleving zal volgens het kabinet een antwoord moeten vinden op de vraag „hoe we er, weliswaar met minder middelen, toch voor kunnen zorgen dat Nederland er in 2020 schoner, slimmer, sterker, solidair en solide” voorstaat. Het kabinet laat daartoe onderzoeken hoe de komende jaren op een aantal beleidsterreinen 20 procent bezuinigd kan worden. Het gaat om bezuinigingen op een groot aantal thema’s, zoals wonen, kinderbijslag en andere toeslagen, de zorg of de overheid. Het kabinet noemt ook onderwijs en ontwikkelingssamenwerking als posten waarop eventueel bezuinigd kan worden.

In 2010 wordt in eerste instantie niet bezuinigd. Wel moeten ministeries overschrijdingen van de uitgaven binnen hun eigen begroting opvangen. Daaruit kunnen alsnog bezuinigingsmaatregelen voortvloeien. Zo bezuinigt minister Donner (Sociale Zaken, CDA) op reïntegratie en wordt de partnertoeslag bij AOW versneld afgeschaft, zo werd eerder bekend.

Voor 2011 heeft het kabinet al in het ‘Aanvullend beleidsakkoord’ aangekondigd dat 1,8 miljard euro zal worden omgebogen. Vanaf 2012 zal het kabinet met een hoger tempo ombuigingen doorvoeren om de overheidsfinanciën te verbeteren.

Koopkracht daalt

Andere cijfers in de Miljoenennota komen overeen met in augustus al uitgelekte ramingen van het Centraal Planbureau (CPB). Zo loopt de werkloosheid in 2010 op tot 615.000 mensen, 8 procent van de beroepsbevolking. De koopkracht daalt gemiddeld met 0,25 procent in 2010, met geringe verschillen tussen inkomensgroepen.

Gistermiddag kregen de fracties van de Eerste en Tweede Kamer een beperkt aantal exemplaren van de begrotingsstukken en de Miljoenennota. De parlementariërs hebben voor geheimhouding moeten tekenen. De pers kreeg, anders dan in andere jaren, geen exemplaren onder embargo. Officieel worden de begrotingsstukken dinsdagmiddag aanstaande openbaar.