Om opnieuw een licentie te krijgen zal de TROS „overtuigend” aan moeten geven dat de omroep zich beter gaat gedragen. Dat schrijft Plasterk in een brief aan de Eerste en Tweede Kamer.

Plasterk verzocht onlangs het Commissariaat voor de Media en de Commissie Integriteit Publieke Omroep (CIPO) binnen twee weken opheldering te geven over misstanden bij de publieke omroep zoals die werden beschreven in een artikel in NRC Handelsblad. Daarin stond dat een aantal omroepen zich niet houdt aan de eigen gedragscode en de Mediawet.

Zo was bijvoorbeeld het TROS- kinderprogramma Bibaboerderij onderdeel van een marketingconcept van supermarktketen C1000. Uit het onderzoek van het Commissariaat blijkt zelfs dat is vastgelegd dat de supermarkt die betrokken is bij het programma voor de allerkleinsten de eventuele boetes voor overtreding van de Mediawet voor zijn rekening neemt. Het Commissariaat stelt een vervolgonderzoek in naar het programma Bibaboerderij (zie inzet).

De afgelopen tien jaar kreeg de TROS de meeste boetes voor overtredingen van sluikreclame en sponsorregels. Volgens de minister lijkt de omroep het niet zo nauw te nemen met zijn plichten binnen de publieke omroep. Hij heeft de raad van toezicht en de directie van de TROS laten weten dat hij het van groot belang vindt dat de omroep in zijn aanvraag voor de nieuwe erkenningsperiode (2010-2015) „overtuigend aangeeft” dat de omroep de Mediawet nauwkeurig zal naleven. „Indien zij dat niet doet komt zij niet voor een volgende erkenning in aanmerking”, aldus de minister.

De TROS is „zeer verbaasd” over de brief van Plasterk. „Het dreigement van de minister dat we wellicht niet voor een nieuwe erkenning in aanmerking zouden komen, stelt ons teleur omdat we al jarenlang loyaal zijn aan het publieke bestel”, zegt een woordvoerder.

Volgens haar heeft de TROS de afgelopen twee jaar, onder een nieuwe directie en een nieuwe toezichtmodel, één boete van het Commissariaat voor de Media opgelegd gekregen voor het programma Alle Fans aan Dek. Het beroep van de omroep tegen die boete loopt nog.

De Tweede Kamer debatteert morgen over de schendingen bij de publieke omroep van de Mediawet.

SP: Haal Bibaboerderij meteen van de buis

Het kinderprogramma Bibaboerderij moet per direct van de buis, vindt SP-Kamerlid Jasper van Dijk. Hij zal dit morgen voorstellen in het spoeddebat over de publieke omroep.

Uit onderzoek van het Commissariaat voor de Media blijkt dat Bibaboerderij een reclamevehikel is van supermarktketen C1000. De serie wordt betaald door Schuitema, moederbedrijf van C1000. Het Commissariaat spreekt over verboden sponsoring.

Vooruitlopend op maatregelen tegen de TROS moet het programma van de buis, vindt Van Dijk. „Juist omdat het om een opzettelijke constructie gaat. Men was zich bewust van de kwade opzet. Dan vind ik niet dat we nog honderd afleveringen reclame voor C1000 moeten uitzenden.”

De rechten op de serie berusten bij Bibaboerderij BV. Schuitema betaalt deze bv drie jaar lang enkele miljoenen euro’s per jaar. De bijdrage wordt niet verstrekt als Bibaboerderij niet op de buis komt. Contractueel is vastgelegd dat de TROS jaarlijks minimaal honderd afleveringen uitzendt. Uit de contracten blijkt dat Schuitema nauw betrokken is bij het programma. Schuitema vrijwaart de TROS als die een boete krijgt van het Commissariaat.

Schuitema betaalt de complete serie: de productiekosten voor Bibaboerderij (4 miljoen euro) zijn gelijk aan het bedrag dat Bibaboerderij BV van Schuitema ontvangt. Om de serie te mogen uitzenden hoeft de TROS slechts een fractie van de productiekosten te betalen. Bovendien krijgt de TROS dat bedrag terug in de vorm van royalty’s, aldus het Commissariaat.