De woningeigenaren hebben kans op een restschuld als ze hun woning gedwongen moeten verkopen tegen een lager bedrag dan hun hypotheek.

Het gaat bijvoorbeeld om huizenbezitters die werkloos raken of een nieuw huis hebben gekocht maar hun oude woning niet kwijtraken. Zeker als de huizenprijzen verder blijven dalen, kunnen meer mensen in de problemen raken.

„De kans bestaat dat ze de rest van hun leven een restschuld met zich meedragen”, aldus Van der Laan. „Maar we kunnen niet iedereen te hulp schieten. De problemen worden veroorzaakt door aarzelende kopers die op verdere prijsdalingen wachten. Daar kan het kabinet niets aan doen.”

Van der Laan hoopt dat zoveel mogelijk van die huizenbezitters hun woning tijdelijk kunnen verhuren. Vereniging Eigen Huis en de gemeenten gaan die mogelijkheid beter promoten, en Van der Laan heeft met banken afgesproken dat ze tijdelijke verhuur sneller zullen toestaan.

Afgelopen vrijdag presenteerde Van der Laan zijn crisisplan, dat uit veel verschillende maatregelen bestaat. De Tweede Kamer toonde zich uiterst kritisch over het crisispakket. Dat is volgens de partijen te weinig uitgewerkt en heeft te lang op zich laten wachten. Het CDA noemde de maatregelen teleurstellend, D66 sprak over „weinig daadkracht”, GroenLinks over „een moeilijke bevalling”.

Van der Laan was het daar niet mee eens. Hij wees erop dat vanaf half juni de eerste ronde start van een subsidieregeling voor bouwprojecten die stilliggen vanwege de kredietcrisis. In deze eerste ronde is 100 miljoen beschikbaar.

Projectontwikkelaars kunnen via hun gemeente een beroep doen op de subsidie. Het gaat om projecten waar bijvoorbeeld al een bouwvergunning voor is afgegeven en waar morgen met bouwen kan worden begonnen. Na de zomer volgen nog twee rondes waarin in totaal 295 miljoen te verdelen is. Voor de verdeling van dat bedrag zijn de criteria nog niet bekend.

Van der Laan heeft zich de afgelopen maanden geërgerd aan de bouw- en woningmarktsector die het kabinet vele malen opriepen de sector te hulp te schieten. Hij sprak over „erg scherpe reacties” en zei stapels „moord- en brandbrieven” te hebben gekregen.

Van der Laan: „De ontwikkelaars gaan veel te ver. Het grenst aan hoogmoed. Als ze in de problemen komen en geen schuldige kunnen aanwijzen, stappen ze maar naar de overheid. En dat terwijl er veel sectoren in problemen zijn die helemaal niet worden geholpen, zoals de ict en de bloemensector.”

Van der Laan zei verder dat een onderzoek naar de risico’s van een verhoging van de grens van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) binnen twee weken is afgerond. De NHG verkleint de risico’s die banken lopen doordat de overheid de schuld overneemt van de bank als een huizenbezitter niet aan zijn verplichtingen kan voldoen.

De NHG geldt nu voor huizen tot 265.000 euro. Een deel van de Kamer wil dat verhogen tot 350.000 euro, een ander deel tot 300.000. Van der Laan wil het verzoek graag inwilligen, maar minister Bos (Financiën, PvdA) niet. Hij verwacht dat de risico’s te groot zijn.

Volgende week debatteert de Kamer verder over het crisisplan.