Dat bleek vanavond bij het begin van de hervatting van een debat over het gevechtsvliegtuig JSF. PvdA-fractieleider Mariëtte Hamer onthulde in het debat het akkoord dat de partijen vandaag achter de schermen hebben bereikt. Het voorziet er in dat formeel nog niet wordt besloten om een testtoestel bij fabrikant Lockheed Martin aan te schaffen.

Maar er wordt al wel de verplichting aan gegaan waardoor de fabrikant kan beginnen met de productie. Ook is er niets veranderd aan de drie betalingstermijnen in 2009, 2010 en 2011. Volgend jaar beslist het kabinet definitief over de aanschaf van het testtoestel dat circa 113 miljoen euro kost. Mocht er dan alsnog een negatieve beslissing vallen dan kost dat Nederland volgens ingewijden circa 20 miljoen euro.

Volgend jaar zal worden besloten of Nederland definitief aan de testfase zal meedoen. Daarbij wordt naar drie criteria gekeken: de toekomstige prijs van het toestel, hoeveel geluidsoverlast die geeft en de uitkomst van een nog lopende arbitrage over de vraag welk deel van hun omzet deelnemende Nederlandse bedrijven in het JSF-project moeten terugbetalen aan de Staat.

Een ander belangrijk onderdeel van het compromis is dat het definitieve besluit of Nederland een hele vloot van waarschijnlijk 85 JSF-toestellen koopt, van 2010 wordt doorgeschoven naar 2012. Dan zit er dus een nieuw kabinet.

Door dit compromis kan de Koninklijke Luchtmacht blijven deelnemen aan de testfase van de JSF. Daarvoor moest voor 1 mei duidelijkheid worden gegeven aan de Amerikanen. Dat was een belangrijke voorwaarde voor Defensie, en ook voor het CDA en de ChristenUnie.

„We nemen nu geen enkele onomkeerbare beslissing”, zei Hamer tijdens het debat. Ze zei ingenomen te zijn met het compromis omdat „er geen groen licht” voor het project wordt gegeven. De PvdA heeft al lang grote moeite met het JSF-project, dat op lange termijn in totaal zes miljard euro kost. CDA’ers verklaarden in de wandelgangen ook tevreden te zijn omdat Nederland nu gewoon mee kan doen aan de testfase.

De coalitie kreeg harde kritiek van de oppositie. „Wat een monsterlijk compromis”, riep VVD-leider Mark Rutte. D66-leider Alexander Pechtold zei tegen Hamer: „U betaalt dus nu. Ik zou het bonnetje maar bewaren”. Ze verwijten de PvdA dat de partij de rug niet recht houdt, omdat de coalitie nu wel geld uittrekt voor de bouw van het eerste testtoestel.