Directe aanleiding voor het overleg was de opstelling van de PvdA-fractie. Die is „buitengewoon kritisch” over dit kabinetsbesluit, zei PvdA-fractievoorzitter Hamer gistermorgen na afloop van het wekelijkse fractieberaad. De coalitiepartijen wilden na afloop niets zeggen over de uitkomst van het overleg op het Torentje van premier Balkenende.

Vandaag moet de Tweede Kamer beslissen of zij instemt met de aankoop van de testtoestellen. Staatssecretaris De Vries (Defensie, CDA) vindt de Amerikaanse JSF de beste vervanger voor de F16, waarmee de luchtmacht nu vliegt. Ook het CDA en de ChristenUnie zijn voorstander van de JSF. De PvdA-fractie heeft altijd gezegd dat er nog te weinig informatie is over de JSF om dit toestel te verkiezen boven andere mogelijke opvolgers van de F16.

Maar de PvdA-ministers in het kabinet hebben in januari al ingestemd met de aanschaf van de testtoestellen. Het CDA en de ChristenUnie zullen de PvdA-ministers hieraan houden, zeiden bronnen gisteren.

Bij het coalitieberaad waren behalve Balkenende ook ChristenUnie-leider Rouvoet en PvdA-staatssecretaris Timmermans aanwezig. De laatste verving PvdA-leider Bos, die afgelopen weekeinde een zoon kreeg. Namens de coalitiefracties waren Hamer (PvdA), Van Geel (CDA) en Slob (ChristenUnie) aanwezig. Timmermans en Hamer ontkenden na afloop dat er een crisissfeer heerste.

Twee weken geleden berichtte de Telegraaf dat de PvdA het verzet tegen de aanschaf van de testtoestellen zou opgeven. Dat ergerde de PvdA-fractie, bevestigen bronnen. PvdA’ers zagen de berichtgeving in de Telegraaf als een poging van het CDA om zijn eigen standpunt op te dringen.

In het regeerakkoord hebben de drie coalitiepartijen vastgelegd dat het kabinet in 2010 een definitief besluit neemt over de opvolger van de F-16. Bronnen bij het CDA en de ChristenUnie zeggen dat ze bereid zijn om dit definitieve besluit uit te stellen tot 2012, als de PvdA instemt met de aanschaf van de testtoestellen.