Dat bleek gistermiddag in de commissie Buitenlandse Zaken van de senaat.

De Eerste Kamer besprak daar de antwoorden die het kabinet afgelopen vrijdag gaf op tientallen vragen van een aantal fracties (PvdA, SP, GroenLinks, D66 en de Partij voor de Dieren) over de afwegingen rond de Irak-oorlog. Die fracties waren ontevreden over de antwoorden, die volgens hen niets nieuws bevatten. Ook de VVD vindt de antwoorden onbevredigend: „De mist is niet weggenomen”, aldus fractievoorzitter Uri Rosenthal: „Na maanden op de vragen te hebben moeten wachten, zeggen wij nu: als het kabinet de mist niet snel weg kan nemen die het met deze antwoorden heeft gecreëerd, dan zullen wij voor een vorm van parlementair onderzoek kiezen.”

De openstaande vragen rond de Irak-zaak gaan onder andere over de juridische legitimatie van de Amerikaans-Britse inval in 2003, ambtelijke adviezen die destijds werden gegeven en over de exacte rapportages van de Nederlandse inlichtingendiensten over de dreiging van massavernietigingswapens in Irak. De VVD heeft altijd gezegd een onderzoek niet nodig te vinden. Maar volgens Rosenthal laat het kabinet nu te veel onduidelijkheid bestaan: „Om een punt van mist te noemen: Het kabinet geeft verschillende redenen waarom ze ons niet de ambtelijke adviezen wil laten inzien die hebben geleid tot de beslissing politieke steun te verlenen aan de oorlog in Irak. Dat is zeer onbevredigend.”

De senaat gaat nu vervolgvragen stellen. Als ook die niet bevredigend worden beantwoord, moet de Irak-zaak, ook volgens de VVD, worden onderzocht. Daarvoor is dan in de senaat een meerderheid. Zo’n onderzoek door de Eerste Kamer zou uniek zijn.

De PvdA, groot voorstander van een onderzoek, heeft de wens voor een onderzoek in de Tweede Kamer noodgedwongen uit handen moeten geven omdat het CDA daar fel tegenstander van is. PvdA-leider Bos heeft dat meerdere malen als een van de grootste offers uit de formatie bestempeld. In de Eerste Kamer ijvert PvdA-senator Klaas de Vries voor een onderzoek.