De partijen en betrokken bewindslieden hebben de komende dagen overleg om uit de impasse te komen. ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob zei vanmiddag: „Het ligt waar het hoort te liggen, wij wachten in goed vertrouwen de discussie binnen het kabinet af.”

Het Kamerlid Arib (PvdA) zei: „Het gaat hier om het zelfbeschikkingsrecht van vrouwen en hun keuzevrijheid. Dat weegt voor ons even zwaar als de beschermwaardigheid van het leven.”

PvdA-leider Wouter Bos verklaarde gisteren in het tv-programma EénVandaag dat de kwestie voor de PvdA net zo principieel ligt als voor de ChristenUnie. Die partij heeft volgens Bos „geen monopolie op principe en geweten”. Hij liet tegelijkertijd weten „het gesprek een goede kans te willen geven”. De CDA-fractie speelt een cruciale rol in het politieke spel maar wil nu niet „polariseren”. De fractie zal „heel zorgvuldig” tot een standpunt komen, zegt Kamerlid Ormel. Ook hij zegt dat het kabinet eerst aan zet is.

De discussie draait om de vraag of de embryoselectie wordt toegestaan bij vrouwen met een ernstige, erfelijke vorm van kanker. De ChristenUnie is tegen omdat bij de behandelmethode zieke embryo’s niet worden teruggeplaatst en worden vernietigd. Beginnend leven moet worden beschermd, vindt deze partij.

Het kabinet trok vrijdag een brief in die staatssecretaris Bussemaker (Volksgezondheid, PvdA) eerder die week naar de Kamer had gestuurd. Daarin kondigde ze aan dat de selectie van embryo’s wordt verruimd voor vrouwen met ernstige vormen van kanker. Embryo’s van enkele dagen oud kunnen bij deze behandeling getest worden op de ziekte. Alleen gezonde embryo’s worden dan teruggeplaatst.

Vicepremier Rouvoet en zijn partij eisten vorige week dat een medisch-ethische kwestie die zo gevoelig ligt bij zijn partij eerst in het kabinet besproken wordt. De ChristenUnie is „niet ongevoelig voor individueel leed”, aldus een woordvoerder vanmorgen, maar wil de discussie over embryoselectie alleen op een brede, ethische manier voeren, en niet „aan de hand van casussen”.

Bos beklemtoonde gisteren dat Rouvoet niet heeft gevraagd het kabinetsstandpunt te veranderen.

„Het enige is dat we er nog een keer over gaan praten”, zei Bos. De vicepremiers zouden vanmiddag bij hun wekelijkse lunch met de premier over de zaak spreken.

Het kabinet zal naar verwachting enkele weken de tijd nemen voor deze discussie. Op het ministerie van Volksgezondheid, waar zowel Rouvoet (als minister van Jeugd en Gezin) als staatssecretaris Bussemaker zetelt, zal de komende dagen worden overlegd, waarschijnlijk onder leiding van minister Klink (Volksgezondheid, CDA).

Complicerend is dat de zowel de ChristenUnie als de PvdA zaterdag 14 juni een congres houdt. Met name de politieke leiding van de ChristenUnie kan zich de komende dagen harder opstellen als gebaar richting achterban, zodat die op het congres niet in opstand komt. Daarnaast bestaat het risico dat de leden op het congres een resolutie tegen de embryoselectie aannemen die de manoeuvreerruimte van Rouvoet en de fractie beperkt.

Dat geldt ook voor de PvdA. Volgens PvdA’er Arib hoeft de ChristenUnie niet bang te zijn voor een glijdende schaal bij het selecteren van embryo’s.„Niemand in de Kamer is voorstander van embryoselectie om het geslacht van een baby te bepalen of een hazenlip bij een kind uit te sluiten.”

Arib zal deze week in een spoeddebat eisen dat het kabinet zijn standpunt nog voor het zomerreces kenbaar maakt. „Het kan niet zo zijn dat we hier eindeloos over gaan soebatten.” De PvdAvindt dat de politiek niet op de stoel van artsen moet gaan zitten. Arib zegt dat artsen een richtlijn moeten opstellen waarin ze de grens aangeven waaneer wel en wanneer niet tot de zogeheten pre-implantatie diagnostiek (PGD) kan worden toegepast.

CDA’er Ormel zegt zo veel mogelijk lijden te willen voorkomen, maar „ergens ligt een grens tot waar je kunt gaan met de beschermwaardigheid van het leven”. Ormel laat weten dat zijn partij wordt overspoeld met reacties. „Het leeft enorm, uit iedere reactie blijkt een grote worsteling.” Hij wil niet zeggen naar welk standpunt de meeste reacties van zijn achterban neigen.