Vandaag is voor de eerste keer de Dag van het Respect gehouden, bedoeld om scholieren te laten zien dat het belangrijk is om respect voor elkaar te hebben. Verschillende bekende Nederlanders gingen vandaag de klas in om daarover met kinderen te praten. Premier Balkenende was op basisschool De Vijverburgh in Zoetermeer. (Foto Maarten Hartman)

Kabinet zeer tevreden over campagne voor meer fatsoen

Gepubliceerd: 5 oktober 2006 00:00 | Gewijzigd: 5 oktober 2006 14:47

Door een onzer redacteuren

Den Haag, 5 okt. Het waarden- en normen-offensief van de kabinetten-Balkenende is volgens het kabinet zelf een succes geworden. Nederland is weerbaarder geworden, en burgers vinden het een belangrijk thema.

Dat staat in de vertrouwelijke notitie Bij vier jaar waarden en normen, waar RTL Nieuws gisteren over berichtte, en waar de meest betrokken ministers dinsdagavond over vergaderden.

Op basis van de door de Rijksvoorlichtingsdienst uitgevoerde Belevingsmonitor constateert de Ministeriële Beleidsgroep Waarden en Normen (afgekort tot MBWM) dat „normen en waarden thema’s, zoals een respectvolle omgang, solidariteit en het belang van duidelijke gedeelde normen en waarden en een goede wetshandhaving nog steeds hoog op de publieke agenda [staan]”. Ook bureaus en instellingen als Motivaction, het SCP en Maurice de Hond constateren volgens het kabinet dat het goed is dat het thema op de agenda is gezet. De doelstelling uit het regeerakkoord (het besef van waarden en normen in de samenleving vergroten) „is dus gerealiseerd”.

De ministersploeg ziet echter ook het risico dat de waarden en normen een politiek instrument kunnen worden, vooral als het voor „parlement, media en ook voor veel burgers een legitimering wordt om ook waarden als ‘solidariteit’ aan de orde te stellen en het kabinet daarop te beoordelen”. Dat Balkenende het thema heeft geagendeerd, brengt echter ook een risico met zich mee. Een nieuw kabinet zou het thema „nog meer onderdeel moeten laten zijn van de missie van het kabinet als geheel”, maar het onderwerp is „zo politiek-ideologisch geladen” dat het niet alleen ambtelijk afgestemd kan worden maar discussies tussen bewindlieden vergt. „Streef daarbij naar inhoudelijke overeenstemming aan het begin van de kabinetsperiode over hetgeen men deelt, benoem waarover men het niet eens is en geef aan wat de verantwoordelijkheid van het kabinet is en wat van de samenleving”, adviseren de ministers hun opvolgers.

Premier Balkenende zei vorige week tijdens het debat over de Miljoenennota dat dankzij het kabinet „fatsoen geen vies woord” meer is. In de notitie wil het kabinet de kritiek bestrijden dat er juist te weinig gedaan is aan waarden en normen. In het onderwijs is meer aandacht voor burgerschap, er is opvoedingsondersteuning voor gezinnen en er is veel gedebatteerd.