De stukken over Prinsjesdag die u in deze krant leest, hebben wij verkregen via vrije nieuwsgaring. Andere media kregen de stukken gisteren via de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) onder embargo: zij mogen niet publiceren tot aanstaande dinsdag.

Al jaren levert de embargoregeling rond Prinsjesdag discussie op. De regeling houdt in dat Kamerleden en media de begrotingsstukken, die officieel op Prinsjesdag openbaar worden, vier dagen eerder ter inzage krijgen. Het Prinsjesdagembargo wijkt echter op een cruciaal punt af van de regels die de Raad voor de Journalistiek voor het embargo heeft opgesteld. Wie voor het Prinsjesdagembargo tekent, mag ook niet publiceren als de informatie uitlekt. Een gewoon embargo wordt in dat geval als vervallen beschouwd en de journalistieke vrijheid als hersteld. Het Prinsjesdagembargo dwingt de media echter in beginsel te blijven zwijgen.

De embargoregeling kwam de afgelopen jaren onder druk te staan. Informatie uit de Rijksbegroting lekte vaak uit. Zo waren in 2002 grote delen van de Miljoenennota op internet te lezen. Andere media konden toen, hoewel ze de stukken hadden, niet publiceren. In het embargoreglement staat expliciet dat bij publicatie van Prinsjesdag-gegevens „geen beroep kan worden gedaan op vrije nieuwsgaring en/of het doorbreken van het embargo door derden”. Eventueel is overleg mogelijk, maar de RVD wil bepalen of en hoeveel alsnog gepubliceerd mag worden.

NRC Handelsblad vindt het knevelarij om op gezag van de RVD niet te mogen schrijven over voorgenomen besluiten die uitgelekt zijn. Besluiten over voorgenomen beleid, die voor de burger belangrijk zijn, horen zo snel mogelijk bekendgemaakt te worden.

Dit betekent niet dat deze krant altijd tegen embargo’s is. Vorig jaar, toen de geheimhoudingsplicht vanaf Prinsjesdag zes uur ’s ochtends gold, hebben we wel voor geheimhouding getekend. In de afweging tussen negen uur geheimhouding en betere informatieverschaffing aan de lezer, viel de balans uit naar het laatste. Maar meer dan vier dagen niet te mogen schrijven met het risico dat ook niet te kunnen doen als er toch elementen uitlekken, gaat ons een stap te ver. Dat klemt des te meer omdat leden van het kabinet zelf niet schromen informatie over de Miljoenennota naar buiten te brengen – op het moment dat het hún uitkomt.

Reactie: lezerschrijft@nrc.nl