Het is opvallend dat in vrijwel alle publicaties over het bloggen en de burgerjournalistiek een optimistische toon overheerst. De meeste auteurs verwachten er heel veel van. In hun boek Blog! (2005) spreken de journalisten David Kline en Dan Burstein over de combinatie van de ‘eeuwenoude menselijke drang om te converseren’ met ‘ongelooflijk krachtige, snelle en alomtegenwoordige technologieën’. Dat zal volgens hen tot een ‘nieuw paradigma’ in de menselijke communicatie leiden. Kline en Burstein spreken van een nieuwe generatie van burgerjournalisten die de ‘hekken hebben omvergehaald die door Big Media zijn opgericht.’

In soortgelijke bewoordingen drukt de Amerikaanse journalist Dan Gillmore zich uit in zijn bekende boek We the media (2004). De tijd is voorbij, meent hij, dat het nieuws een lesje was dat door een professionele journalist was opgeschreven: journalistiek moet een “gesprek” worden met het publiek, want dat heeft nu een middel in handen gekregen om zich ook met de nieuwsvoorziening te bemoeien.

Ook de Australische mediawetenschapper Axel Bruns constateert een overgang naar een “actief, productief publiek”. Hij schreef een boek onder de titel Gatewatching (2005), en dat is volgens Bruns het stadium waarin de journalistiek straks gaat belanden: na de gatekeeping – waarin redacties als poortwachters bepaalden wat er tot het nieuws wordt gerekend en wat niet – is het nu gatewatching: de redacties volgen de voorbijtrekkende stroom van het nieuws en grijpen alleen in als dat nodig is. Bruns spreekt van de produsers van het nieuws – een samentrekking van producers en users. Die produsers hebben volgens Bruns de nieuwsproductie verbeterd: ze hebben afgerekend met “enkele van de meest misbruikte idealen van de journalistieke professie – “waarheid”, “objectiviteit”, “belangeloosheid” – en hebben daar hun eigen alternatieven voor in de plaats gesteld: „overleg, het aandragen van meerder perspectieven en passie”.

In Nederland zijn de journalist Henk Blanken en mediahoogleraar Mark Deuze bekende pleitbezorgers van nieuwe vormen van journalistiek. In hun boek PopUp (Boeken 11.05.07) schrijven ze dat weblogs de journalistiek weliswaar niet zullen verdringen, maar daar wel grote invloed op zullen uitoefenen: „ze zullen de journalistiek wel degelijk veranderen, zoals de benzinemotor het transport veranderde en de televisie van invloed was op het vak van politici.”

Gematigder geluiden zijn ook te beluisteren. De journalist en hoogleraar journalistiek Marc Chavannes pleitte in zijn oratie (2007) voor samenwerking tussen ‘oude journalistiek’ en ‘blogosphere’. Een van de aartsvaders van de burgerjournalistiek, de Amerikaanse hoogleraar Jay Rosen, was aanvankelijk van mening dat bloggers en journalisten twee vijandelijke stammen waren, maar ziet de laatste tijd een toenadering: bloggers wenden zich tot de journalistiek, en journalisten wenden zich tot bloggers, zo signaleerde hij in een recent interview (afgedrukt in Blog!).