Het snelste jaaroverzicht ooit – 2012 in 70 bulletpoints

Niet meer, niet minder. Al het grote en iets minder grote nieuws van 2012, in een zeventigdelige opsomming.

• Heineken-ontvoerder Willem Holleeder komt na zes jaar vrij en is niet weg te slaan uit de media. Krijgt column in Revu, doet mee aan College Tour en krijgt klappen op een Amsterdams terras.
• De Costa Concordia, een luxueus cruiseschip van 290 meter, zinkt voor de kust van Isola del Giglio. 32 mensen komen om het leven, 42 Nederlanders komen met de schrik vrij.
• Joran van der Sloot (wie?) veroordeeld tot 28 jaar cel wegens moord op de 21-jarige Peruaanse studente Stephany Flores.
• De Hedwigepolder gaat niet wel deels niet deels misschien wel onder water. In 2019 moet de klus geklaard zijn.
• Prins Friso komt tijdens het skiën terecht onder een lawine in het Oostenrijkse Lech en raakt in coma. De prins toont in november tekenen van ‘zeer gering bewustzijn‘, maar prognose blijft onzeker.
• Job Cohen stopt na twee jaar als leider van de PvdA. Bij de leiderschapsverkiezing die volgt wint Diederik Samsom van Ronald Plasterk, Nebahat Albayrak, Martijn van Dam en Lutz Jacobi.
• Een busongeluk in een tunnel in Zwitserland dompelt België en Nederland in rouw. 28 mensen komen om het leven, onder wie 22 kinderen.
• Door het missen van een rood sein botsen twee treinen op elkaar bij Amsterdam. Eén dodelijk slachtoffer, 120 gewonden (van wie twintig ernstig).
• Het kabinet valt. Zeven weken van onderhandelingen bij de tussenformatie over extra bezuinigingen worden van tafel geveegd in het Catshuis. De zogeheten Kunduz-coalitie (VVD, CDA, D66, GroenLinks en de ChristenUnie) komen met het Lente-akkoord om in 2013 het begrotingstekort terug te brengen tot drie procent (lukt dat?). Verkiezingen volgen.
• Maxime Verhagen wil het niet. Mona Keijzer, Marcel Wintels, ‘Eerlijk Helder Henk‘, Liesbeth Spies en Madeleine van Toorenburg wel, maar Sybrand Buma wordt de nieuwe lijsttrekker van het CDA.
• Tofik Dibi wil lijsttrekker worden van GroenLinks. Dat mag niet na veel gedoe van het partijbestuur, maar hij verliest de strijd van Jolande Sap. Die boekt weer een fors verlies bij de verkiezingen en ze legt haar functie neer. Bram van Ojik moet het puin gaan ruimen.
• De nieuwe zetelverdeling in de Tweede Kamer na de verkiezingen op 12 september: VVD (41), PvdA (38), PVV (15), SP (15), CDA (13), D66 (12), ChristenUie (5), GroenLinks (4), SGP (3), Partij voor de Dieren (2), 50plus (2). 54 dagen na de verkiezingen wordt Rutte II gepresenteerd, bestaande uit VVD en PvdA. Het regeerakkoord bevat 16 miljard aan extra bezuinigingen.
• Toulouse is in de ban van schietpartijen. Mohammed Merah doodt bij twee schietpartijen drie Franse militairen en veroorzaakt later een bloedbad bij een Joodse school. Een rabbijn en drie kinderen komen om het leven. Merah wordt zelf gedood door de politie na een urenlange omsingeling van zijn appartement.
• Tal van relletjes in de Nederlandse politiek.  PVV’er Jhim van Bemmel was boos om een neptweet waarin hij van naaktlopen werd beschuldigd. Wordt er echt naar porno gekeken in de Tweede Kamer?  Moet de gulden terug? Mogen PVV’ers lunchen met Turkse president Abdullah Gül? Hoe werd de benoeming van Donner als vice-voorzitter van de Raad van State geregeld?
• De Kamer maakt zich onder meer druk om een omstreden sjeik, de omstreden hoofddoek van Beatrix (en omstreden aflevering Lucky TV), de omstreden 100 kilometer op de A2 en de omstreden doorstart van het elektronisch patientendossier.
• En ook in het buitenland maakte men zich druk om Nederland. Hoe zit het met die grootschalige bejaardenmoord (dixit: Rick Santorum)? En het blad Jackie kreeg Rihanna en haar fans achter zich aan nadat ze de zangeres omschreven als de ultieme niggabitch.
• Géén dijkdoorbraak – wel evacuaties – in Groningen na hoogwater
• Géén Elfstedentocht – wel schaatskoorts – na de koudste februari sinds 1996
• Géén wietpas – wel een ingezetenencriterium – ondanks dat de pas in mei al in Zeeland, Brabant en Limburg werd ingevoerd.
• Géén EK-boycot Nederlandse regering – wel blijven Rutte en Willem-Alexander thuis – wegens de slechte behandeling van de Oekraïense oud-premier Joelia Timosjenko.
• Géén realityprogramma VUmc – wel één kostenpost van 188.000 euro - nadat het programma nog voor de eerste uitzending (wel uitgezonden) in opspraak raakte.
• Géén mannen bij Ajax – wel vrouwen en kinderen - nadat een Ajax-supporter AZ-doelman Esteban aanviel.
• Géén forenzentaks, langstudeerboete en inkomensafhankelijke zorgpremie na de maatschappelijke ophef hierover.
• Weg bij de PVV: Cor Bosman - wiens supermarkt tijdens een interview werd overvallen – nadat hij een PvdA-statenlid had uitgemaakt voor ‘een stuk uitgekotst halalvlees‘. ‘Pannenkoekenkoning‘ Hero Brinkman begint zijn eigen Onafhankelijke Burger Partij en laat die snel fuseren met Trots op Nederland tot het Democratisch Politiek Keerpunt. Marcial Hernandez en Wim Kortenoeven kapen de persconferentie van Wilders om hun vertrek aan te kondigen. Jhim van Bemmel splitst zich af en Eric Lucassen en Richard de Mos keren niet terug op de lijst.
• Het Decembermoordenproces in Suriname ligt stil. Is de amnestiewet voor de verdachten, onder wie president Desi Bouterse, in strijd met de grondwet?
• Staken! Schoonmakers, leraren, werknemers Nedcar (doorstart slaagt, 1500 banen gered), mijnwerkers Zuid-Afrika (ontaard in vuurgevecht). Geen staking, wel acties bij politie wegens CAO-onderhandelingen.
• Hij verslaat Tim Pawlenty, Herman Cain, Michele Bachmann, John Huntsman, Rick Perry, Rick Santorum, Newt Gingrich en Ron Paul bij de Republikeinse voorverkiezingen. Mitt Romney weet echter niet van Obama te winnen bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen.
• † Piet Römer, Etta James, Ton Lutgerink, Doeschka Meijsing, Whitney Houston, Anil Ramdas, John Demjanjuk, Gerard van Westerloo, Klaas Carel Faber, Gerrit Komrij, Rutger Kopland, Scott McKenzie, Edith Mastenbroek, Neil Armstrong, Joop van Tellingen, André Spoor, Sylvia Kristel, Bernlef, Will van Kralingen, Larry Hagman, Simeon ten Holt, Jeroen Willems, Oscar Niemeyer, Norman Schwarzkopf, Arend Langenberg
• De FBI haalt Megaupload van Kim Dotcom uit de lucht. De rechter wil dat alle Nederlandse providers, in navolging van XS4ALL en Ziggo, The Pirate Bay gaan blokkeren. Den Haag steggelt over downloadverbod en thuiskopieheffing.
• Woningcorporatie Vestia zit in grote financiële problemen door complexe financiële producten (derivaten, zie ook scholengroep Amarantis). Schade: twee miljard euro. Vestia moest worden gered en directeur Erik Staal treedt terug. Vestia wil nog wel 3,5 miljoen aan pensioengelden terug en uitleg over zes ton aan creditcarduitgaven.
• De crisis in Europa (Nobelprijswinnaar) houdt aan. In Brussel wordt een akkoord bereikt over het permanente noodfonds, een strenger begrotingspact en bankentoezicht. Griekenland krijgt een tweede pakket noodsteun: 130 miljard. Het geld laat op zich wachten omdat het reddingstraject vertraging oploopt door verkiezingen (twee keer). Spaanse banken moeten worden geherkapitaliseerd.
• Facebook kondigt een beursgang aan. De koers kwam al snel in een vrije val terecht en binnen drie maanden was de waarde gehalveerd. Koopt Instagram voor een miljard.
• Het OM eist een voorwaardelijke celstraf en een werkstraf tegen oud-rechters Pieter Kalbfleisch en Hans Westenberg. De twee ontkenden tijdens getuigenverhoren in de Chipshol-zaak dat ze met elkaar bevriend waren, waarmee ze volgens het OM meineed pleegden. De twee worden vrijgesproken.
• Weerbericht. 2012 was natter en warmer. Warmste nieuwjaarsdag ooit maar daarna veel koude dagen, voorjaar wisselvallig en het begin van de zomer koel en nat. Augustus zonnig en warm en uitstekende nazomer. Een herfst uit het boekje (nat en wat stormen). December begint koud maar eindigt opvallend nat.
• Na een militaire coup veroveren aan Al-Qaeda gelieerde rebellengroepen tweederde van Mali. In het land heerst veel geweld en de VN maken de weg vrij voor een militaire inventie.
• Achttien jaar cel en TBS voor Robert M. Het OM en M. gaan beiden in beroep. Meer arrestaties volgen uit onderzoek naar netwerk.
• Oppositieleidster Aung San Suu Kyi wint bij verkiezingen in Birma. Transitie naar democratie is in gang (amnestie gevangenen, einde censuur, bezoek Obama) maar de militairen en hun stromannen nog altijd over een riante meerderheid in het parlement. Ook etnisch geweld in de staat Rakhine.
• Wiggins wint de Tour de France, de Nederlandse renners werden wat betreft valpartijen niet gespaard. Bij het wielrennen ging het vooral weer veel over doping. Lance Armstrong verliest al zijn Tourzeges en ook over dopinggebruik bij de Rabobankploeg (stopt met sponsoring) komt informatie aan de oppervlakte.
• In een ingewikkeld machtsspel vol intriges wordt de kroonprins van de Chinese politiek, Bo Xilai, wordt uit de  Communistische Partij gezet. Zijn vrouw krijgt een voorwaardelijke doodstraf wegens de moord op een Britse zakenman. Xi Jinping en Li Keqiang worden de nieuwe leiders van het land.
• PSV wint de KNVB-beker en de Johan Cruijff Schaal, Ajax wordt landskampioen. Champions League: Chelsea. Europa League: Atletico Madrid. Europees Kampioenschap: Spanje. (Nederland verliest van Denemarken, Duitsland en Portugal - Van Marwijk stopt als bondscoach, Van Gaal volgt hem op)
• Het geweld in Egypte escaleert weer een paar keer. Mohammed Morsi is de nieuwe president, maar breidt zijn macht per decreet uit. Egypte zegt in een omstreden referendum ‘ja‘ tegen de omstreden nieuwe grondwet. Oud-president Hosni Mubarak wordt veroordeeld tot levenslang en worstelt met zijn gezondheid.
• Gedoe rond 4 en 5 mei. Mogen bij de jaarlijkse dodenherdenking in Vorden ook Duitse soldaten worden herdacht? En een gedicht over iemand die de foute keuze maakte in de oorlog?
• François Hollande is de nieuwe president van Frankrijk (en de socialisten halen ook de meerderheid in het parlement)
• Wikileaks-oprichter Julian Assange zit al sinds juni in de ambassade van Ecuador in Londen. Hij vroeg daar toen politiek asiel aan om niet te worden uitgeleverd aan Zweden, maar zal worden gearresteerd  zodra hij het pand verlaat.
• Anders Behring Breivik wordt schuldig bevonden aan de moord op 77 mensen. De rechter is Oslo verklaart hem toerekeningsvatbaar en veroordeeld hem tot 21 jaar cel.
• Een overwinning voor Obama. Eén van zijn belangrijkste wapenfeiten uit zijn eerste termijn, de zorgwet die  Amerikanen voor het eerst verplichten een zorgverzekering te nemen, wordt door het Hooggerechtshof goedgekeurd.
• Hij zou liever nog iedere zweven, maar na een ruim half jaar in de ruimte keert astronaut André Kuipers terug naar aarde.
• De grandslamtoernooien in het tennis werden dit jaar gewonnen door Novak Đoković en Viktoryja Azarenka (Australian Open), Rafael Nadal en Maria Sjarapova (Roland Garros), Roger Federer en Serena Williams (Wimbledon), Andy Murray en Serena Williams (US Open)
• Er wordt een aanslag gepleegd op het gemeentehuis van Waalre en het pand moet als verloren worden beschouwd. Het OM denkt te weten wie verantwoordelijk is, maar krijgt het bewijs niet rond.
• Ook in het nieuws in 2012: Joan Franka (haalt finale songfestival niet), Badr Hari (kickbokser in opspraak wegens mishandeling), Michelle Martin (vrouw van Dutroux die vrijkomt), Jolande Withuis (breekt Zomergasten-uitzending af na migraine-aanval), Kate Middleton (naaktfoto’s en zwangerschap), Anouchka van Miltenburg (Kamervoorzitter met een moeilijke start), Felix Baumgartner (springt van bijna veertig kilometer hoogte), Jimmy Savile (misbruikschandaal), Jos van Rey (VVD-politicus verdacht van corruptie), David Petraeus (CIA-directeur treedt terug wegens buitenechtelijke affaire), Co Verdaas (staatssecretaris stapt op wegens declaraties)
• Een gebied in de wijk Kanaleneiland in Utrecht wordt geëvacueerd na een asbestvondst. Burgemeester Wolfsen zegt na een vernietigend onderzoeksrapport sorry voor de ‘onrust en onzekerheid’.
• Problemen op Curacao. Nederland dwingt het land (binnen het Koninkrijk der Nederlanden) om te bezuinigen. Het kabinet valt maar premier Schotte weigert te vertrekken. Na nieuwe verkiezingen is er inmiddels een tussenkabinet onder leiding van bankdirecteur Daniel Hodge.
• Drie leden van de Russische punkband Pussy Riot worden schuldig bevonden aan “door religieuze haat gevoed hooliganisme”. Ze  moeten hun straf van twee jaar uitzitten in een strafkamp, maar het hoger beroep loopt nog.
• Het Project X-feest in Haren loopt uit de hand. Er wordt voor miljoenen euro schade aangericht door ingegooide winkelruiten, in brand gestoken auto’s en vernield straatmeubilair.
• Nederland doet met 178 sporters in 18 olympische sporten mee aan de Olympische Spelen in Londen. Het resultaat: zes keer goud, zes keer zilver, acht keer brons.
• Het leek een uit de hand gelopen protest tegen de anti-moslimfilm Innocence of Muslims, maar het was een aanslag waarbij Chris Stevens, de Amerikaanse ambassadeur in Benghazi, en drie anderen in Libië om het leven kwamen.
• Malala Yousufzai, de 14-jarige Pakistaanse voorvechtster van onderwijs voor meisjes, wordt in haar hoofd geschoten door Talibaanstrijders. Ze ligt nog steeds in een ziekenhuis in Engeland.
• Uit de Kunsthal in Rotterdam worden zeven waardevolle schilderijen gestolen. De politie heeft maanden later nog steeds – voor zover bekend – geen enkel spoor. Dit jaar opende ook het Stedelijk Museum in Amsterdam haar deuren (“ridiculous looking building“). En werd bekend dat de doorgang onder het Rijksmuseum – volgend jaar weer open – open blijft voor fietsers.
• Slecht jaar voor Bram Moszkowicz. Zijn relatie met Eva Jinek liep op de klippen en door de tuchtrechter van de Raad van Discipline uit zijn ambt gezet omdat hij de integriteit van de advocatuur schade heeft toegebracht. Hij mag zijn functie blijven uitoefenen zolang het hoger beroep loopt.
• Superstorm Sandy laat veel schade achter. In het Caribisch gebied – voornamelijk Haiti en Cuba – vielen 69 doden, in New York bijna honderd. Ook zorgde Sandy voor een schadepost van 32 miljard euro voor de staat New York.
• De illegale asielzoekers in tentenkampen in Amsterdam en in Den Haag moeten hun kampement verlaten.
• Tanja Nijmeijer duikt op in Cuba vanwege vredesonderhandelingen van de FARC. Ze geeft interviews over haar leven bij de guerrillabeweging en spreekt haar ouders weer voor het eerst in zeven jaar.
• Israël begint een offensief in Gaza in een reactie op  de honderden raketten die in de dagen daarvoor op Israël werden afgeschoten. Na een week van onderlinge vijandigheden komt het tot een staakt-het-vuren. De status van Palestina wordt door de VN opgewaardeerd van ‘entiteit’ tot ‘staat die geen lid is’.
• Aleppo, Damascus, Houla, Taramseh. Het geweld in Syrie houdt het hele jaar aan. Inmiddels meer dan 45.00o doden en nog geen oplossing in zicht. Het geweld bereikt inmiddels ook de Turkse grens, waar regelmatig raketten en mortieren terechtkomen. De NAVO stuurt Nederlands afweergeschut naar de grens.
• Na dertien jaar komt er een doorbraak in de zaak rond de moord op Marianne Vaatstra. Na een dna-match wordt de 44-jarige Jasper S. aangehouden. Hij bekent de moord op het meisje al snel.
• De gehele sociale psychologie heeft gefaald, concludeert de onderzoekscommissie die onderzoek deed naar de wetenschapsfraude van Diederik Stapel. Stapel komt zelf met een boek over zijn fraude(“een narcistisch mea culpa“).
• Bij een botsing tussen een vrachtschip en een containerschip op de Noordzee komen elf mensen om het leven. Andere schepen in problemen op de Noordzee dit jaar: de Aztec Maiden (strandt voor Wijk aan Zee) en de Ocean Victory (op drift voor Zandvoort).
• Een 41-jarige amateurgrensrechter van voetbalclub Buitenboys in Almere overlijdt nadat hij op het veld wordt mishandeld door spelers van Nieuw Sloten. Al het amateurvoetbal wordt het weekend daarop afgelast en zelfs bij het WK voor clubs in Japan wordt een minuut stilte gehouden.
• Heel Nederland maakt zich druk over een aangespoelde bultrug. Wel redden, niet redden, uit zijn lijden verlossen? De bultrugaffaire ontaard in beschuldigingen over en weer tussen betrokken organisaties.
• Twee grote schietpartijen in de Verenigde Staten doen het wapendebat weer oplaaien. In Aurora, Colorado schoot James Holmes twaalf mensen dood. In Newtown, Connecticut schoot Adam Lanza 26 mensen dood, onder wie 20 kinderen.

Lees meer over:

jaaroverzicht

• Volg nrc.nl op Twitter en op Facebook